Thực hiện chủ trương của Đảng về xây dựng hệ thống pháp luật kiến tạo và phát triển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa chính thức phê duyệt phương án sắp xếp, tinh gọn hàng trăm văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đây không chỉ là một con số ấn tượng về cải cách thể chế, mà còn đánh dấu cách làm mới, quyết liệt và khoa học do Vụ Pháp chế chủ trì tham mưu, đưa tinh thần Kết luận số 09-KL/TW của Bộ Chính trị vào thực tiễn.
Trong những năm qua, hệ thống pháp luật ngành nông nghiệp và môi trường đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Tính đến ngày 30/4/2026, tổng số văn bản quy phạm pháp luật của lĩnh vực này còn hiệu lực lên tới 1.093 văn bản. Trong đó, riêng số lượng văn bản do Bộ trưởng ban hành hoặc liên tịch ban hành đã chiếm tới 859 văn bản.
Thực tế cho thấy, số lượng văn bản quá lớn đã dẫn đến tình trạng một số quy định chồng chéo, trùng lặp. Nhiều văn bản điều chỉnh cùng một lĩnh vực nhưng nằm phân tán, gây khó khăn cho việc tra cứu và áp dụng. Bên cạnh đó, không ít văn bản đã hết giai đoạn thực hiện hoặc không còn phù hợp với thực tiễn nhưng chưa được xử lý, bãi bỏ kịp thời.
Trước yêu cầu, định hướng, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đẩy mạnh đột phá thể chế, đặc biệt là Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị yêu cầu tạo lập hệ thống pháp luật tinh gọn, đồng bộ, hạn chế văn bản hướng dẫn, việc tổ chức tổng rà soát trở thành một mệnh lệnh thực tiễn cấp thiết. Quán triệt sâu sắc chỉ đạo này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xác định việc rà soát tổng thể các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng là nhiệm vụ trọng tâm, đột phá.
Con số biết nói: Cắt giảm và tinh gọn gần 36% văn bản
Ngày 12 tháng 6 năm 2026, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng phê duyệt Phương án sắp xếp, tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Quyết định số 2250/QĐ-BNNMT.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết định:
(i) Thực hiện bãi bỏ 149 văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng. Đây là các văn bản không còn đối tượng điều chỉnh, không còn phù hợp thực tiễn hoặc có nội dung trái với văn bản cấp trên.
(ii) Xây dựng, ban hành 92 văn bản quy phạm pháp luật mới để thay thế cho 240 văn bản hiện hành.
Việc áp dụng đồng thời phương thức bãi bỏ và tích hợp này dự kiến sẽ giúp hệ thống giảm được 297 trên tổng số 835 văn bản đang còn hiệu lực. Tỷ lệ giảm tương đương 35,7% tổng số văn bản do Bộ trưởng, liên tịch ban hành. Điều này, thể hiện nỗ lực lớn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc giảm số lượng văn bản, từ đó góp phần phần đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, cộng đồng doanh nghiệp.
Dấu ấn từ cách làm mới của Vụ Pháp chế
Để đạt được kết quả trên, không thể không nhắc đến vai trò hạt nhân của Vụ Pháp chế, đơn vị được giao đầu mối chủ trì đợt rà soát này. Thay vì cách làm cũ là rà soát đơn lẻ, chắp vá theo từng vụ việc, Vụ Pháp chế đã thiết kế một "cách làm mới" mang tính hệ thống, toàn diện và khoa học.
Thứ nhất, phân loại và xác định tiêu chí rõ ràng: Vụ Pháp chế đã tham mưu xây dựng các tiêu chí rà soát cụ thể để bãi bỏ hoặc thay thế theo hình thức "gộp" văn bản. Thay vì để hàng chục thông tư quy định cùng một vấn đề, Vụ đề xuất tích hợp các văn bản có nội dung gần nhau, liên quan chặt chẽ hoặc cần quản lý theo chuỗi. Cách làm này thể hiện đúng chủ trương "hạn chế ban hành nhiều văn bản quy định chi tiết" của Đảng tại Kết luận số 09-KL/TW.
Thứ hai, cách tiếp cận đa chiều, đồng thuận cao: Quá trình rà soát toàn bộ 27 lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ đã được Vụ Pháp chế chủ động tổ chức thực hiện. Để bảo đảm tính khả thi, Vụ Pháp chế đã tổ chức họp trao đổi trực tiếp, tiếp thu và giải trình ý kiến của các đơn vị thuộc Bộ. Nhờ cách tổ chức thực hiện khoa học, bài bản, phương án tinh gọn này đã nhận được sự thống nhất cao của các đồng chí Thứ trưởng phụ trách lĩnh vực trước khi trình Bộ trưởng phê duyệt.
Thứ ba, lộ trình thực thi chặt chẽ: Việc tinh gọn không chỉ dừng ở việc lập danh mục. Vụ Pháp chế đang được Bộ giao chủ trì xây dựng Thông tư bãi bỏ các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đang tổ chức tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, tổ chức, cá nhân, dự kiến trình Bộ trưởng ban hành trong tháng 7/2026 để thực thi phương án bãi bỏ. Đối với nhóm văn bản thay thế gộp, Vụ Pháp chế đã tham mưu phân định rõ lộ trình: Những văn bản cấp thiết sẽ được đưa vào Chương trình công tác năm 2026 của Bộ để xây dựng ngay, các văn bản khác sẽ được thực hiện theo lộ trình gối đầu vào năm 2027 và các năm tiếp theo.
Có thể khẳng định, sự chủ động và phương pháp tiếp cận mới của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thể chế hóa một chủ trương lớn, mang tầm vĩ mô của Đảng thành những danh mục hành động cụ thể, đong đếm được. Kết quả từ Quyết định 2250/QĐ-BNNMT không chỉ tạo ra một hệ thống pháp luật nông nghiệp và môi trường "dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất", mà còn là một điển hình tốt, lan tỏa thông điệp mạnh mẽ về cải cách thể chế, kiến tạo trong kỷ nguyên mới.
Nhằm hỗ trợ chính quyền địa phương hai cấp triển khai hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai, Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã xây dựng và phát hành Sổ tay điện tử hướng dẫn trình tự, thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai. Tài liệu giúp làm rõ thẩm quyền, quy trình thực hiện các thủ tục, góp phần nâng cao hiệu lực thi hành pháp luật đất đai từ Trung ương đến địa phương.
Sáng 6/6, Thứ trưởng Bộ NN-MT Nguyễn Quốc Trị chủ trì cuộc họp cập nhật tình hình thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của các đơn vị khối lâm nghiệp.
Kiểm tra tận gốc, xử lý từ cơ sở là giải pháp căn cơ để ngăn hàng giả, hàng lậu - Tổ công tác 1531 Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh.
Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra thực địa cửa khẩu, yêu cầu siết kiểm soát từ tuyến đầu, không để buôn lậu, hàng giả len lỏi vào nội địa.
Trước những phản ánh về việc Công ty CP Dịch vụ Môi trường Mesco (Cty Mesco) có dấu hiệu vi phạm trong quá trình hoạt động trong Cụm công nghiệp (CCN) Từ Liêm (Hà Nội), đại diện Ban Quản lý dự án Đầu tư Xây dựng quận Bắc Từ Liêm (BQLDA) cho biết, sẽ trao đổi. phối hợp với các đơn vị của quận Nam Từ Liêm (Phòng Tài nguyên & Môi trường, Công an…) để kiểm tra, xử lý.
