Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 diễn ra trong bối cảnh chuyển đổi số đang bước sang giai đoạn mới, đòi hỏi sự chuyển dịch rõ hơn từ xây dựng hệ thống sang khai thác dữ liệu, công nghệ để tạo ra giá trị thực tế.

Theo Quyết định số 505/QĐ-TTg ngày 22/4/2022, ngày 10/10 hằng năm là Ngày Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Quyết định số 3696/QĐ-BNNMT triển khai các hoạt động hưởng ứng từ ngày 1-10/10/2026. Chủ đề được lựa chọn là “Chuyển đổi số quốc gia: Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia”.

Thông điệp này cho thấy yêu cầu mới của chuyển đổi số: Không dừng ở việc có thêm các nền tảng hay hệ thống công nghệ, mà phải đo đếm bằng hiệu quả vận hành, chất lượng dịch vụ và khả năng tạo ra những thay đổi cụ thể trong quản trị.

Từ nền tảng số đến hiệu quả phục vụ

Trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, chuyển đổi số có phạm vi rộng, liên quan trực tiếp đến quản lý tài nguyên, môi trường, khí tượng thủy văn, biến đổi khí hậu cũng như giải quyết thủ tục hành chính. Vì vậy, hiệu quả của quá trình này trước hết phải được thể hiện ở khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu thống nhất.

Một trong những nhiệm vụ được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 10/10 là hoàn thiện Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm tích hợp đồng bộ với Cổng Dịch vụ công quốc gia. Yêu cầu không chỉ là hệ thống hoạt động ổn định mà còn phải nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của người sử dụng.

Cùng với đó, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính sẽ được kết nối với các cơ sở dữ liệu đã công bố và những cơ sở dữ liệu mới hoàn thành. Việc tự động điền, xác thực và tái sử dụng dữ liệu được kỳ vọng giảm những thao tác không cần thiết, hạn chế việc người dân, doanh nghiệp phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Đây cũng là bước chuyển quan trọng trong cách tiếp cận chuyển đổi số. Nếu trước đây trọng tâm là số hóa quy trình, xây dựng phần mềm và cơ sở dữ liệu, thì yêu cầu hiện nay là làm cho các hệ thống có khả năng “nói chuyện” với nhau và dữ liệu thực sự được sử dụng để nâng cao chất lượng quản lý, phục vụ.

Chuyển đổi số gắn với những lĩnh vực trọng yếu

Cùng với cải thiện dịch vụ công, kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt chuyển đổi số vào những nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp đối với quản lý tài nguyên và ứng phó biến đổi khí hậu.

Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hoàn thành trước ngày 10/10. Việc hình thành và vận hành hệ thống này có ý nghĩa trong xây dựng nền tảng quản lý số đối với một lĩnh vực ngày càng quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, công cụ điện báo số liệu quan trắc cũng được hoàn thiện nhằm phục vụ chuyển đổi số mạng lưới khí tượng thủy văn quốc gia. Dữ liệu quan trắc được cập nhật, kết nối và khai thác hiệu quả sẽ tạo nền tảng quan trọng cho công tác dự báo, cảnh báo và phục vụ quản lý, điều hành.

Điểm đáng chú ý là bốn nhiệm vụ được lựa chọn không đơn thuần mang tính biểu trưng cho Ngày Chuyển đổi số quốc gia. Đây là những công việc gắn với các hệ thống đang phục vụ trực tiếp hoạt động quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và quản lý dữ liệu chuyên ngành. Qua đó, kế hoạch đặt trọng tâm vào việc tạo ra sản phẩm, kết quả có thể nhìn thấy và sử dụng được.

Cùng với các nhiệm vụ cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ triển khai chiến dịch truyền thông từ ngày 1-10/10 trên Cổng thông tin điện tử của Bộ, các trang thông tin điện tử, hệ thống thông tin nội bộ và báo chí ngành. Nội dung truyền thông tập trung vào vai trò, lợi ích của chuyển đổi số, đồng thời giới thiệu những mô hình, cách làm sáng tạo và kết quả thiết thực trong ngành.

Tinh thần được đặt ra là đổi mới, hiện đại, thiết thực, tiết kiệm và hiệu quả, tránh phô trương, hình thức. Điều này cũng phù hợp với yêu cầu của giai đoạn mới: Chuyển đổi số phải trở thành công cụ thúc đẩy năng suất, nâng cao chất lượng quản trị và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 không chỉ là một đợt truyền thông hay hoạt động hưởng ứng theo thời điểm. Quan trọng hơn, đây là dịp để nhìn lại mức độ chuyển hóa từ kiến trúc, nền tảng và dữ liệu thành những giá trị cụ thể. Với ngành Nông nghiệp và Môi trường, hiệu quả cuối cùng của chuyển đổi số sẽ được đo bằng khả năng quản lý tốt hơn, ra quyết định nhanh hơn, dữ liệu được khai thác hiệu quả hơn và người dân, doanh nghiệp được phục vụ thuận lợi hơn.