Tham dự buổi họp còn có ông Lain Frew, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam, bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện thường trú Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam cùng đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, một số tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp trong ngành đồ uống, tái chế nhựa,…

NPAP Việt Nam đã trở thành một nền tảng hữu ích và đáng tin cậy

Phát biểu khai mạc buổi họp, Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới trong quản lý chất thải nhựa và phát triển kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện và triển khai các chính sách về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), kinh tế tuần hoàn, quản lý chất thải và giảm ô nhiễm nhựa. Vì vậy, cần chuẩn bị ngay từ bây giờ cho một giai đoạn phát triển mới của Chương trình đối tác hành động quốc gia về nhựa (NPAP) – giai đoạn duy trì bền vững, trong đó Việt Nam cần từng bước làm chủ hơn về thể chế, quản trị, nguồn lực và định hướng hoạt động.

Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh, NPAP trong giai đoạn tới cần chuyển mạnh từ “điều phối hoạt động” sang “tạo tác động”, từ những sáng kiến riêng lẻ sang kết nối và nhân rộng các giải pháp ở quy mô hệ thống;  từ huy động tài trợ cho hoạt động của Ban Thư ký sang điều phối và kết nối các nguồn lực đầu tư cho các ưu tiên quốc gia, trong đó cần tập trung vào các nội dung chính như: Tiếp tục củng cố vai trò chủ trì và điều phối chiến lược của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời phát huy đầy đủ hơn nữa vai trò của Nhóm công tác, các Nhóm kỹ thuật, Ban Thư ký và các đối tác.

Đặc biệt, Thứ trưởng Lê Công Thành mong muốn khu vực tư nhân không chỉ tham gia với tư cách là đối tượng được tham vấn, mà thực sự trở thành đối tác đồng hành và đồng đầu tư, cùng Nhà nước thiết kế chính sách, phát triển thị trường và triển khai các giải pháp kinh tế tuần hoàn.

Bên cạnh đó, cũng cần có cách tiếp cận mới về nguồn lực. NPAP không nên đặt mục tiêu đơn giản là tìm một nguồn tài trợ mới để thay thế Chương trình Đối tác hành động toàn cầu về nhựa (GPAP), thay vào đó, cần xây dựng một cơ chế huy động nguồn lực đa dạng và dài hạn, bao gồm nguồn lực công, nguồn lực tư nhân, nguồn lực quốc tế và đặc biệt là các nguồn lực phi tài chính như chuyên gia, công nghệ, dữ liệu, tri thức và mạng lưới đối tác.

Về lộ trình hành động quốc gia về nhựa, theo Thứ trưởng Lê Công Thành, cần xem xét cập nhật lộ trình giai đoạn 2026–2030 để phù hợp với bối cảnh mới. Trong giai đoạn tới, không nên chỉ dừng ở tài liệu định hướng kỹ thuật, mà cần từng bước trở thành khuôn khổ để điều phối các chương trình ưu tiên, huy động đầu tư, phân định trách nhiệm và theo dõi kết quả thực hiện.

Tại cuộc họp, ông Lain Frew, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam cho biết, trong nhiều năm qua, NPAP Việt Nam đã trở thành một nền tảng hữu ích và đáng tin cậy. Nơi đây kết nối chính phủ, doanh nghiệp, các đối tác phát triển, các nhà nghiên cứu và tổ chức xã hội hướng tới một mục tiêu rõ ràng, đó là giảm thiểu ô nhiễm nhựa và phát triển một nền kinh tế tuần hoàn.

Ông Lain Frew cho biết, Vương quốc Anh rất tự hào được hỗ trợ nỗ lực này thông qua Chương trình Đối tác hành động toàn cầu về nhựa (GPAP) và Quỹ Hành tinh Xanh (Blue Planet Fund). Với sự hỗ trợ này, hy vọng NPAP Việt Nam chuyển đổi mạnh mẽ từ khâu lập kế hoạch sang giai đoạn thực thi. Lộ trình NPAP đã định hướng cách thức các đối tác tham gia và vận hành, thúc đẩy quá trình biến các khoản đầu tư thành hành động thực tế.

Mới đây, chúng ta đã chứng kiến Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 (Nghị quyết 20), đánh dấu bước chuyển chiến lược từ việc chỉ tập trung vào "kinh tế biển" sang xây dựng một "quốc gia biển mạnh". Nghị quyết này là một phần trong mô hình phát triển quốc gia rộng lớn hơn cùng khát vọng trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045 của Việt Nam, trong đó nhấn mạnh việc phát triển kinh tế biển bền vững, bảo vệ môi trường biển, bảo tồn hệ sinh thái và tăng cường khả năng chống chịu vùng duyên hải.

Giảm thiểu ô nhiễm nhựa liên quan trực tiếp đến khát vọng đó. Những dòng sông sạch hơn, những bờ biển sạch hơn và những vùng biển sạch hơn có ý nghĩa thiết thực đối với con người, thiên nhiên và nền kinh tế… Do đó, ông Lain Frew đánh giá cao cuộc thảo luận ngày hôm nay, đồng thời nhấn mạnh vai trò quan trọng của Ban Thư ký. Đây là bộ phận giúp duy trì kết nối giữa các đối tác, giữ vững đà phát triển và giúp biến lộ trình thành hành động.

      Để thực hiện NPAP hiệu quả, theo ông Lain Frew, Việt Nam cần tận dụng tối đa các nguồn lực để đảm bảo dòng vốn đầu tư. Lộ trình này có thể đóng vai trò như một "danh mục" rõ ràng cho các đối tác, cho thấy nơi nào đang cần hỗ trợ nhất và nơi nào các đối tác khác nhau có thể tạo ra giá trị gia tăng. Trong đó, khu vực tư nhân đóng vai trò trung tâm.

Vương quốc Anh sẽ tiếp tục ủng hộ một phản ứng toàn cầu mạnh mẽ đối với ô nhiễm nhựa, bao gồm một Hiệp định Toàn cầu về Nhựa của Liên Hợp quốc cùng song hành với các hành động thực tiễn ở cấp quốc gia.

NPAP Việt Nam chính là mô hình nền tảng điển hình có thể giúp hiện thực hóa điều đó. Nền tảng này kết nối chính sách, tài chính, hành động của doanh nghiệp và việc thực thi tại địa phương. Vương quốc Anh sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường (MAE), UNDP, GPAP, Ban Lãnh đạo và tất cả các đối tác để duy trì tác động của NPAP, đồng thời hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn nhựa (khái niệm về hệ thống kinh tế vĩ mô hoặc ngành công nghiệp hướng tới mục tiêu thiết kế lại sản phẩm, tối ưu hóa tái sử dụng, tái chế và loại bỏ chất thải nhựa ra khỏi môi trường).

Bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam cho biết, trong năm năm qua, NPAP đã khẳng định vị thế là nền tảng đa bên do Việt Nam dẫn dắt nhằm giải quyết ô nhiễm nhựa và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn. NPAP đã chứng minh được những gì mà sự hợp tác có thể mang lại.

NPAP đã thúc đẩy sự thay đổi từ nhận thức đến hành động về kinh tế tuần hoàn nhựa tại Việt Nam

Thời gian qua, hơn 200 đối tác của NPAP đã cùng chung tay hướng tới một mục tiêu chung đó là giảm thiểu ô nhiễm nhựa và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi của Việt Nam sang nền kinh tế tuần hoàn. UNDP đã hỗ trợ triển khai Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đồng thời kết nối chính phủ, doanh nghiệp, cộng đồng, các tổ chức xã hội và đối tác phát triển xung quanh các giải pháp thực tiễn, giúp biến tham vọng thành hành động.

Thực tiễn của Việt Nam đã trở thành một hình mẫu tiêu biểu cho các thành viên trong mạng lưới Chương trình đối tác hành động toàn cầu về nhựa (GPAP) học hỏi. 
Theo bà Ramla Khalidi, để đưa NPAP có sức lan tỏa, phát triển bền vững trong tương lai, vấn đề đặt ra không phải là NPAP có tiếp tục hay không, mà là NPAP sẽ chuyển mình như thế nào. UNDP tin tưởng rằng, NPAP hoàn toàn có thể tiếp tục đảm nhận vai trò như tiếp tục hỗ trợ thực thi EPR và các cải cách rộng lớn hơn trong quản trị rác thải nhựa; kết nối các ưu tiên quốc gia với sáng kiến của khu vực tư nhân; hỗ trợ Việt Nam tham gia vào thỏa thuận Toàn cầu về ô nhiễm nhựa đang được xây dựng cũng như các nỗ lực quốc tế chung. Mở khóa các nguồn vốn đầu tư cần thiết để đưa các giải pháp tuần hoàn vào thực tiễn ở quy mô lớn… 
Tại cuộc họp, ông Nguyễn Quốc Toản, Cục trưởng Cục biển và Hải đảo (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ, Việt Nam đang triển khai nhiều chương trình hành động nhằm hạn chế, nâng cao nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp, người dân trong việc sử dụng các sản phẩm từ nhựa. Đặc biệt, mới đây Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 20 xây dựng quốc gia mạnh về biển, phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ môi trường, phát triển xanh bền vững. Do đó, NPAP đóng vai trò quan trọng trong việc huy động cộng đồng doanh nghiệp trong việc sản xuất, tái chế nhựa, bảo vệ môi trường. 

Cùng quan điểm với ông Toản, ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi đang lấy ý kiến rộng rãi và trình Quốc hội trong kỳ họp tới. NPAP đã tham gia hỗ trợ quá trình xây dựng và triển khai các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường liên quan đến trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Do vậy, NPAP đã thúc đẩy sự thay đổi từ nhận thức đến hành động về kinh tế tuần hoàn nhựa tại Việt Nam. 

Tại cuộc họp nhiều ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp, một số tổ chức quốc tế như Công ty Unilever Việt Nam, Cocacola,… cho rằng, trong thời gian tới NPAP cần tăng cường vai trò dẫn dắt, đặc biệt đối với các khu vực tư nhân và cam kết mạnh mẽ hơn nữa về nguồn lực tài chính, con người,… nhằm thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực nhựa tại Việt Nam.

Điều này đòi hỏi sự chủ động và tinh thần trách nhiệm từ tất cả các bên. Trong đó, sự lãnh đạo của Chính phủ đóng vai trò cốt lõi giúp định hướng và gắn kết chặt chẽ NPAP với các ưu tiên kinh tế và môi trường của Việt Nam. Đồng thời, khu vực tư nhân cần tiên phong trong giai đoạn tiếp theo, không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ, mà còn mang đến nguồn vốn, sự đổi mới và giải pháp thực tế. 

Sau hơn 5 năm triển khai, Chương trình Đối tác hành động quốc gia về nhựa Việt Nam (NPAP) đã hình thành mạng lưới hợp tác đa bên với sự tham gia của các cơ quan quản lý nhà nước, khu vực tư nhân, các đối tác phát triển, tổ chức quốc tế và các viện nghiên cứu nhằm thúc đẩy các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nhựa và phát triển kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.