Đầu tư dây chuyền tự động, ứng dụng máy móc hiện đại vào chế biến sâu, phát triển sản phẩm OCOP từ nguồn nguyên liệu bản địa... đang trở thành hướng đi của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã tại Quảng Ngãi. Công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn mở ra cơ hội gia tăng giá trị nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Giữa xưởng sản xuất của Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Vạn Tường (xã Vạn Tường), những chai nước uống liên tục di chuyển trên dây chuyền tự động. Từ khâu súc rửa, chiết rót đến đóng nắp đều được thực hiện bằng máy móc, thay thế gần như hoàn toàn phương thức thủ công trước đây.
Sự thay đổi ấy là một minh chứng sinh động cho quá trình ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào sản xuất nông nghiệp tại Quảng Ngãi - nơi các doanh nghiệp, hợp tác xã đang từng bước coi công nghệ là đòn bẩy để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.
Anh Đỗ Biên Nhất, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Vạn Tường cho biết, đơn vị vừa đầu tư hệ thống chiết rót tự động trị giá khoảng 800 triệu đồng.
Theo anh Nhất, trước đây nhiều công đoạn phải thực hiện thủ công, người lao động trực tiếp vặn nắp chai nên mất nhiều thời gian, sản phẩm khó bảo đảm tính đồng đều. Khi dây chuyền mới được đưa vào vận hành, chỉ cần hai lao động ở đầu vào, toàn bộ các công đoạn còn lại được thực hiện tự động.
Không chỉ giảm áp lực về nhân công, hệ thống còn giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn sản xuất khép kín ngày càng khắt khe của thị trường.
"Máy móc giúp sản phẩm đồng đều hơn, hình thức đẹp hơn và nâng cao đáng kể năng suất sản xuất", anh Nhất chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Tri, người lao động tại hợp tác xã cho biết việc tiếp cận các thiết bị hiện đại ban đầu có nhiều bỡ ngỡ nhưng khi được hướng dẫn, đào tạo bài bản, người lao động nhanh chóng thích nghi với quy trình sản xuất mới, hiệu quả công việc được nâng lên rõ rệt.
Nhờ đầu tư công nghệ, sản phẩm nước uống Vạn Tường hiện đã được tiêu thụ tại nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh và Khu kinh tế Dung Quất.
Trong khi đó, tại vùng núi Trà Bồng - thủ phủ quế của Quảng Ngãi, câu chuyện ứng dụng công nghệ lại được thể hiện theo cách khác: gia tăng giá trị từ chế biến sâu.
Nhiều năm trước, cây quế chủ yếu được bán dưới dạng nguyên liệu thô. Giá trị sản phẩm vì thế còn hạn chế và phụ thuộc nhiều vào thị trường.
Để thay đổi điều này, Công ty TNHH Hương quế Trà Bồng đã đầu tư hệ thống máy móc phục vụ chế biến, đồng thời đào tạo người lao động để làm chủ công nghệ.
Ông Nguyễn Đức Lương, Giám đốc Công ty TNHH Hương quế Trà Bồng cho biết, doanh nghiệp hiện phát triển hơn 30 dòng sản phẩm từ quế, từ các mặt hàng thủ công mỹ nghệ như hộp quà, tranh quế, đèn ngủ, lọ hoa đến các sản phẩm tiêu dùng như trà quế, hương nhang, nước lau sàn và nước rửa chén.
"Dù hoạt động ở địa bàn miền núi nhưng chúng tôi xác định muốn cạnh tranh phải đầu tư công nghệ. Người lao động được cử đi học nghề, tiếp cận thiết bị mới để nâng cao tay nghề và chất lượng sản phẩm", ông Lương nói.
Đến nay, doanh nghiệp đã có 11 sản phẩm OCOP đạt 3 sao và 4 sao cấp tỉnh. Nhiều sản phẩm đã được xuất khẩu ra thị trường nước ngoài, góp phần nâng cao giá trị cây quế Trà Bồng cũng như tạo việc làm ổn định cho người dân vùng cao.
Theo ông Hồ Trọng Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, những mô hình ứng dụng công nghệ trong sản xuất và chế biến nông sản đang cho thấy hiệu quả rõ rệt, phù hợp với định hướng chuyển từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp.
Ông Phương cho biết ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục tham mưu các cơ chế hỗ trợ về vốn, khoa học kỹ thuật và xúc tiến thương mại để khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đẩy mạnh đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, công nghệ không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm mà đang trở thành yếu tố quyết định để nâng cao sức cạnh tranh của nông sản. Từ vùng núi cao đến đồng bằng, sự chuyển dịch giữa phương thức thủ công truyền thống sang máy móc công nghệ đang góp phần tạo nên diện mạo mới cho nông nghiệp Quảng Ngãi trên hành trình phát triển hiện đại và bền vững.