Phát biểu tham luận tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 1/7, GS, TS. Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, các trường đại học, viện nghiên cứu cần trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, với mô hình kết nối xuyên suốt từ nghiên cứu, đào tạo đến thương mại hóa công nghệ.
Theo GS, TS. Lê Anh Tuấn, với mục tiêu trở thành đại học đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp hàng đầu châu Á, Đại học Bách khoa Hà Nội đang tái cơ cấu toàn diện hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nhà trường hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh ngay trong lòng đại học, nơi đào tạo, nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và thương mại hóa công nghệ được kết nối liền mạch, rút ngắn tối đa khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường.
Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết hệ sinh thái này được thiết kế trên ba tầng. Tầng nền tảng là các viện nghiên cứu, trung tâm và phòng thí nghiệm trọng điểm tập trung phát triển công nghệ nguồn trong các lĩnh vực ưu tiên như trí tuệ nhân tạo, an toàn không gian mạng, chip bán dẫn, Internet vạn vật (IoT), năng lượng tái tạo, cơ điện tử, robot, vật liệu tiên tiến và kỹ thuật y sinh.
Ở tầng trung gian, nhà trường triển khai mô hình hợp tác giữa đại học và doanh nghiệp thông qua các phòng thí nghiệm hỗn hợp và trung tâm chế thử, tạo môi trường để nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp cùng nghiên cứu, chia sẻ hạ tầng và giải quyết các bài toán thực tiễn.
Đối với tầng thương mại hóa, Đại học Bách khoa Hà Nội đã hình thành hai thiết chế quan trọng là BK-Holdings - doanh nghiệp theo mô hình holdings đầu tiên trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam - đóng vai trò kết nối nghiên cứu với thị trường; cùng BK-Fund, quỹ đầu tư do cộng đồng cựu sinh viên sáng lập nhằm hỗ trợ các startup công nghệ giai đoạn đầu. Theo GS, TS. Lê Anh Tuấn, đây là cách tiếp cận đổi mới sáng tạo mở, trong đó doanh nghiệp tham gia đồng hành ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng thay vì chỉ tiếp nhận kết quả nghiên cứu.
Một điểm nhấn trong chiến lược phát triển của nhà trường là xây dựng Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành quy mô 10.000 m² tại Thư viện Tạ Quang Bửu. Không gian này tích hợp các viện nghiên cứu liên ngành, phòng thí nghiệm hỗn hợp, studio sáng tạo, không gian làm việc chung và doanh nghiệp đối tác nhằm tạo môi trường tương tác liên tục giữa các chủ thể đổi mới sáng tạo.
Trọng tâm của không gian này là Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành, được phát triển theo mô hình Design Factory của Đại học Aalto (Phần Lan). Giai đoạn đầu, trung tâm sẽ tập trung vào bốn lĩnh vực ưu tiên gồm chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tầm thấp và đô thị thông minh. Không gian đổi mới sáng tạo đã ra mắt cuối tháng 6/2026 và dự kiến khánh thành vào tháng 10/2026 nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội. Xa hơn, nhà trường đặt mục tiêu phát triển Innovation Park vào năm 2035 theo mô hình các công viên khoa học hàng đầu thế giới.
Để thúc đẩy mạnh mẽ hơn hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, GS, TS. Lê Anh Tuấn kiến nghị Nhà nước sớm đầu tư trọng điểm cho lĩnh vực vật liệu - ngành công nghiệp nền tảng có ý nghĩa chiến lược - thông qua việc xây dựng các phòng thí nghiệm hiện đại, trung tâm nghiên cứu theo mô hình hợp tác ba nhà, đồng thời có cơ chế học bổng và chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao.
Bên cạnh đó, ông đề xuất tiếp tục cải cách mạnh thủ tục hành chính trong quản lý khoa học công nghệ theo cơ chế "một cửa", "luồng xanh", ưu tiên phân bổ ngân sách trực tiếp cho các đại học nghiên cứu trọng điểm nhằm rút ngắn thời gian từ phê duyệt đến triển khai nhiệm vụ.
Đại diện Đại học Bách khoa Hà Nội cũng kiến nghị sớm hoàn thiện hành lang pháp lý về định giá tài sản trí tuệ và thành lập doanh nghiệp khởi nguồn từ trường đại học, tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu nhanh chóng được thương mại hóa. Đồng thời, cần đẩy nhanh việc thành lập và vận hành các quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và quỹ đầu tư mạo hiểm ở cấp quốc gia, địa phương cũng như tại các trường đại học, viện nghiên cứu.
Đáng chú ý, GS, TS. Lê Anh Tuấn đề xuất nghiên cứu triển khai chương trình đầu tư trọng điểm quốc gia phát triển Innovation Park tại một số đại học và cụm đại học có năng lực dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Theo ông, đây cần được coi là hạ tầng chiến lược của nền kinh tế tri thức, với các cơ chế đặc thù về đất đai, tài chính, hạ tầng nghiên cứu, đối tác công - tư và thu hút doanh nghiệp R&D, quỹ đầu tư, chuyên gia quốc tế cùng tham gia xây dựng và vận hành.
Khẳng định Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tạo chuyển biến rõ nét sau hơn một năm triển khai, GS, TS. Lê Anh Tuấn bày tỏ tin tưởng các trường đại học và viện nghiên cứu, với tiềm lực khoa học công nghệ cùng nguồn nhân lực chất lượng cao, sẽ trở thành lực lượng nòng cốt, góp phần đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xã Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở sáp nhập 5 đơn vị hành chính gồm xã Đông Lỗ, Đoan Bái, Danh Thắng, Lương Phong và thị trấn Thắng. Từ một địa phương mang đặc trưng quản lý nông thôn truyền thống, Hiệp Hòa nhanh chóng trở thành một “siêu xã” với diện tích hơn 62 km², dân số trên 92 nghìn người. Quy mô mới không chỉ mở ra cơ hội phát triển lớn mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới mô hình quản trị, cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.
Không còn dừng ở mục tiêu mở rộng quy mô sản xuất, Hà Tĩnh đang từng bước định hình công nghiệp nông thôn theo hướng xanh, hiện đại và thích ứng với xu thế chuyển đổi số. Đây được xem là hướng đi nhằm nâng cao giá trị sản phẩm địa phương, đồng thời tạo thêm dư địa phát triển cho khu vực nông thôn trong giai đoạn mới.
Kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp là hướng đi bền vững giúp người dân nông thôn tối ưu hóa tài nguyên, giảm chi phí đầu vào và tạo thêm nguồn thu nhập từ phụ phẩm.
Thế giới đang bước vào thời kỳ cách mạng công nghiệp lần thứ tư việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống thông tin địa lý (GIS), viễn thám, nền tảng số và IoT... vào công tác chuyển đổi số trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, đặc biệt là quy hoạch sử dụng đất đai trở nên ngày càng cần thiết và cấp bách. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với PGS, TS. Nguyễn Quang Học – Khoa Tài nguyên và Môi trường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam về vấn đề này.
Nhấn mạnh vai trò trung tâm của các trường đại học, viện nghiên cứu trong phát triển khoa học công nghệ, PGS, TS. Huỳnh Quyền, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. HCM đề xuất tăng cường cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” trong nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng khoa học công nghệ theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.
