Giữa núi rừng Suối Giàng mây phủ, nơi những gốc chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi vẫn âm thầm bén rễ cùng đời sống người Mông, anh Giàng A Dê, một người con của thôn Pang Cáng, đang thổi làn gió mới vào vùng đất này. Mô hình du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà Shan tuyết của anh Dê đang trở thành điểm sáng trong hành trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản Suối Giàng.
Toàn cảnh Suối Giàng từ trên cao với sương mù bao phủ, thấp thoáng những đồi chè Shan tuyết cổ thụChè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng, nơi phát triển mô hình du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị di sản địa phươngLò quay sấy thủ công dùng để chế biến chè Shan tuyết tại Suối Giàng. Bằng cách sử dụng củi đốt truyền thống, người dân địa phương giữ gìn phương pháp sao sấy cổ xưa, góp phần tạo nên hương vị đặc trưng cho loại chè cổ thụ quý hiếm Anh Giàng A Dê (phải) trao đổi về quy trình chế biến chè Shan tuyết tại Suối GiàngLò quay sấy chè dạng trống quay, sử dụng nhiệt gián tiếp từ than hoặc củi, kết hợp với chuyển động quay đều giúp lá chè được sấy khô đồng đều, giữ được màu sắc và hương vịAnh Giàng A Dê trao đổi với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường về phát triển du lịch cộng đồng gắn với gìn giữ và quảng bá hương sắc chè Shan tuyếtTrong chuyến công tác thực địa, anh Giàng A Dê, đại diện cộng đồng địa phương, dẫn đoàn cán bộ, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đến khảo sát và tìm hiểu thực tế về cây chè Shan tuyết cổ thụ"Tôi muốn du khách đến uống chè, hiểu và cảm được cả linh hồn của cây chè Shan tuyết Suối Giàng”, Anh Dê chia sẻNhững búp chè non được lựa chọn kỹ càng, hái bằng tay để không làm tổn thương cây chè cổ thụChè Shan tuyết Suối Giàng là một sản vật, là linh hồn của núi rừng, là nhịp sống của cộng đồng người MôngCận cảnh búp chè Shan tuyết phủ lông tơ trắng như tuyết, đúng như tên gọiChè Shan tuyết Suối Giàng nổi bật với lớp lông tơ trắng mịn, biểu tượng của sự tinh khiết và khí hậu khắt khe vùng caoLò quay sấy chè hoạt động bên ánh lửa hồng, tạo nhiệt độ ổn định để sấy khô chè Shan tuyết theo phương pháp thủ công truyền thốngChè được sấy bằng lò quay hoặc phơi khô tự nhiên, giúp chè khô hoàn toàn nhưng vẫn giữ được mùi hương và vị đậm đàMô hình của anh Giàng A Dê là một minh chứng sống động cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn văn hóa, phát triển kinh tế và du lịch bền vữngSản phẩm chè Shan tuyết được dán nhãn, đóng gói thủ công nhằm đảm bảo chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu chè vùng caoSau khi trải qua quá trình chế biến thủ công, chè Shan tuyết được cẩn thận đóng gói và dán nhãn để chuẩn bị đưa ra thị trườngTrong từng ngụm chè Shan tuyết nơi đây là câu chuyện về con người, đất và trời, về một Suối Giàng nguyên sơ nhưng đầy tiềm năng
Chè Shan tuyết Suối Giàng, nằm ở vùng núi cao Tây Bắc, là một trong những đặc sản quý giá của tỉnh Yên Bái (cũ) nói riêng và cả nước nói chung. Được trồng và chăm sóc trên những đỉnh núi cao, trong điều kiện khí hậu mát mẻ, không khí trong lành và đất đai giàu dinh dưỡng, chè Shan tuyết nơi đây mang hương vị đặc trưng không thể nhầm lẫn.
Cái tên “Shan tuyết” xuất phát từ việc những cây chè cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm, phủ đầy những lớp rêu mốc trắng như tuyết, tạo nên vẻ đẹp thiên nhiên kỳ bí và độc đáo. Hương chè Shan tuyết Suối Giàng thanh khiết, dịu nhẹ, hòa quyện với vị đắng chát tự nhiên đặc trưng của chè Shan, tạo nên dư vị sâu đậm và ngọt hậu lâu dài.
Quy trình chế biến chè Shan tuyết tại Suối Giàng được người dân địa phương gìn giữ theo phương pháp truyền thống, tỉ mỉ từ khâu hái, sao, vò đến sấy, nhằm giữ trọn vẹn hương sắc tự nhiên và giá trị dinh dưỡng của lá chè. Không chỉ là một thức uống tinh tế, chè Shan tuyết Suối Giàng còn mang đậm giá trị văn hóa và tinh thần của đồng bào các dân tộc nơi đây.
Chè Shan tuyết Suối Giàng là niềm tự hào của người dân bản địa, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và du khách yêu trà trên khắp cả nước, góp phần phát triển du lịch cộng đồng và quảng bá hình ảnh vùng đất Tây Bắc hùng vĩ.
Ngày 21/11, tại Lào Cai, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND xã Văn Chấn tổ chức Hội thảo "Phát triển và nâng cao giá trị Trà Shan Tuyết".
Từ những cây trà Shan Tuyết cổ thụ trên đỉnh núi, Lào Cai đang mở ra hướng phát triển du lịch xanh gắn với văn hóa bản địa. Trong cuộc trao đổi với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, ông Nông Việt Yên - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai chia sẻ về tiềm năng, định hướng và chiến lược đưa trà Shan Tuyết trở thành điểm nhấn của du lịch vùng Tây Bắc.
Giữa tầng mây trắng trên dãy Hoàng Liên Sơn, những cây trà Shan Tuyết cổ thụ vẫn vững vàng qua hàng trăm năm gió sương. Từ búp trà phủ lông tuyết ấy, người Mông đã tạo nên một di sản - không chỉ là hương vị đất trời, mà còn là biểu tượng văn hóa và sinh kế xanh của vùng cao Lào Cai.
Lễ hội Trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai năm 2025 sẽ diễn ra từ ngày 21-22/11 tại xã Văn Chấn, là một trong những sự kiện văn hóa, du lịch nổi bật thuộc khuôn khổ Festival Sông Hồng 2025. Lễ hội năm nay hứa hẹn gây ấn tượng khi có trình diễn 20 máy bay không người lái (drone) trong lễ khai mạc.
"Du lịch nông nghiệp” không chỉ là một ấn phẩm, đó là tấm bản đồ sinh động dẫn lối người đọc về những miền đất, con người và sáng tạo nơi làng quê Việt Nam. Ra mắt nhân dịp kỷ niệm 80 năm truyền thống Ngành Nông nghiệp và Môi trường, ấn phẩm song ngữ Việt – Anh này mong muốn kết nối giá trị bản địa với thị trường toàn cầu, chuyển hóa tiềm năng nông thôn thành cơ hội du lịch bền vững, giàu văn hóa và thân thiện môi trường.