Giữa núi rừng Suối Giàng mây phủ, nơi những gốc chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi vẫn âm thầm bén rễ cùng đời sống người Mông, anh Giàng A Dê, một người con của thôn Pang Cáng, đang thổi làn gió mới vào vùng đất này. Mô hình du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà Shan tuyết của anh Dê đang trở thành điểm sáng trong hành trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản Suối Giàng.
Toàn cảnh Suối Giàng từ trên cao với sương mù bao phủ, thấp thoáng những đồi chè Shan tuyết cổ thụChè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng, nơi phát triển mô hình du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị di sản địa phươngLò quay sấy thủ công dùng để chế biến chè Shan tuyết tại Suối Giàng. Bằng cách sử dụng củi đốt truyền thống, người dân địa phương giữ gìn phương pháp sao sấy cổ xưa, góp phần tạo nên hương vị đặc trưng cho loại chè cổ thụ quý hiếm Anh Giàng A Dê (phải) trao đổi về quy trình chế biến chè Shan tuyết tại Suối GiàngLò quay sấy chè dạng trống quay, sử dụng nhiệt gián tiếp từ than hoặc củi, kết hợp với chuyển động quay đều giúp lá chè được sấy khô đồng đều, giữ được màu sắc và hương vịAnh Giàng A Dê trao đổi với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường về phát triển du lịch cộng đồng gắn với gìn giữ và quảng bá hương sắc chè Shan tuyếtTrong chuyến công tác thực địa, anh Giàng A Dê, đại diện cộng đồng địa phương, dẫn đoàn cán bộ, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đến khảo sát và tìm hiểu thực tế về cây chè Shan tuyết cổ thụ"Tôi muốn du khách đến uống chè, hiểu và cảm được cả linh hồn của cây chè Shan tuyết Suối Giàng”, Anh Dê chia sẻNhững búp chè non được lựa chọn kỹ càng, hái bằng tay để không làm tổn thương cây chè cổ thụChè Shan tuyết Suối Giàng là một sản vật, là linh hồn của núi rừng, là nhịp sống của cộng đồng người MôngCận cảnh búp chè Shan tuyết phủ lông tơ trắng như tuyết, đúng như tên gọiChè Shan tuyết Suối Giàng nổi bật với lớp lông tơ trắng mịn, biểu tượng của sự tinh khiết và khí hậu khắt khe vùng caoLò quay sấy chè hoạt động bên ánh lửa hồng, tạo nhiệt độ ổn định để sấy khô chè Shan tuyết theo phương pháp thủ công truyền thốngChè được sấy bằng lò quay hoặc phơi khô tự nhiên, giúp chè khô hoàn toàn nhưng vẫn giữ được mùi hương và vị đậm đàMô hình của anh Giàng A Dê là một minh chứng sống động cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn văn hóa, phát triển kinh tế và du lịch bền vữngSản phẩm chè Shan tuyết được dán nhãn, đóng gói thủ công nhằm đảm bảo chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu chè vùng caoSau khi trải qua quá trình chế biến thủ công, chè Shan tuyết được cẩn thận đóng gói và dán nhãn để chuẩn bị đưa ra thị trườngTrong từng ngụm chè Shan tuyết nơi đây là câu chuyện về con người, đất và trời, về một Suối Giàng nguyên sơ nhưng đầy tiềm năng
Chè Shan tuyết Suối Giàng, nằm ở vùng núi cao Tây Bắc, là một trong những đặc sản quý giá của tỉnh Yên Bái (cũ) nói riêng và cả nước nói chung. Được trồng và chăm sóc trên những đỉnh núi cao, trong điều kiện khí hậu mát mẻ, không khí trong lành và đất đai giàu dinh dưỡng, chè Shan tuyết nơi đây mang hương vị đặc trưng không thể nhầm lẫn.
Cái tên “Shan tuyết” xuất phát từ việc những cây chè cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm, phủ đầy những lớp rêu mốc trắng như tuyết, tạo nên vẻ đẹp thiên nhiên kỳ bí và độc đáo. Hương chè Shan tuyết Suối Giàng thanh khiết, dịu nhẹ, hòa quyện với vị đắng chát tự nhiên đặc trưng của chè Shan, tạo nên dư vị sâu đậm và ngọt hậu lâu dài.
Quy trình chế biến chè Shan tuyết tại Suối Giàng được người dân địa phương gìn giữ theo phương pháp truyền thống, tỉ mỉ từ khâu hái, sao, vò đến sấy, nhằm giữ trọn vẹn hương sắc tự nhiên và giá trị dinh dưỡng của lá chè. Không chỉ là một thức uống tinh tế, chè Shan tuyết Suối Giàng còn mang đậm giá trị văn hóa và tinh thần của đồng bào các dân tộc nơi đây.
Chè Shan tuyết Suối Giàng là niềm tự hào của người dân bản địa, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và du khách yêu trà trên khắp cả nước, góp phần phát triển du lịch cộng đồng và quảng bá hình ảnh vùng đất Tây Bắc hùng vĩ.
Từ chén trà xanh đậm vị quê hương, trà Thái Nguyên đang đứng trước cơ hội bước ra thị trường toàn cầu bằng tư duy hiện đại và phát triển bền vững. Xu hướng tiêu dùng thế giới mở ra nhiều hướng đi mới như trà sức khỏe, trà hữu cơ, trà tiện lợi và trải nghiệm văn hóa trà. Muốn nâng tầm giá trị, trà Thái Nguyên cần đầu tư chế biến sâu, xây dựng thương hiệu xanh và kể câu chuyện văn hóa bản địa. Lễ hội Trà quốc tế sẽ là cầu nối để đưa “linh hồn xanh của Việt Nam” đến với bạn bè năm châu.
Đồi chè Shan Tuyết cổ thụ tại xã Hồ Thầu (Tuyên Quang) là vùng nguyên liệu giàu tiềm năng bậc nhất cho phát triển chè chất lượng cao ở khu vực miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, để “kho báu xanh” này thực sự tạo ra giá trị xứng tầm, theo ông Nông Văn Tài, đại diện Công ty TNHH Dịch vụ Nông nghiệp Hồ Thầu, doanh nghiệp đóng vai trò then chốt, giữ vị trí “đầu tàu” trong thúc đẩy chế biến sâu và kiến tạo chuỗi giá trị khép kín.
Không chỉ là phòng trà đầu tiên của Sugi Tea tại Hà Nội, không gian mới ở Đông Anh còn mở ra một cách thưởng trà khác: Chậm hơn, sâu hơn và đầy cảm xúc hơn giữa nhịp sống hiện đại.
Từ một vùng chè cổ thụ giàu tiềm năng nhưng chưa được khai thác tương xứng, xã Hồ Thầu (Tuyên Quang) đang đứng trước cơ hội bứt phá khi mô hình liên kết sản xuất nông hộ gắn với phát triển du lịch được định hình rõ nét. Tại hội thảo về phát huy giá trị chè Shan Tuyết, ông Trần Duy Long, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Chè Shan Di Sản Hồ Thầu đã đưa ra một cách tiếp cận mang tính chiến lược: Lấy liên kết chuỗi làm nền tảng, lấy chế biến sâu làm động lực và lấy du lịch cộng đồng làm đòn bẩy phát triển bền vững.
Bài toán nâng cao giá trị chè Shan Tuyết hiện nay không còn nằm ở việc tăng sản lượng hay mở rộng diện tích, mà ở khả năng tái cấu trúc chuỗi giá trị theo hướng kinh tế tuần hoàn. Khi cây chè được đặt trong mối liên kết với văn hóa bản địa, du lịch trải nghiệm, chăm sóc sức khỏe và sáng tạo sản phẩm, giá trị gia tăng sẽ không chỉ dừng ở chén trà mà lan tỏa sang nhiều lĩnh vực kinh tế khác. Đây cũng là quan điểm được bà Lâm Diệu Linh nhấn mạnh khi bàn về định hướng phát triển bền vững cho chè Shan Tuyết cổ thụ.