Giữa núi rừng Suối Giàng mây phủ, nơi những gốc chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi vẫn âm thầm bén rễ cùng đời sống người Mông, anh Giàng A Dê, một người con của thôn Pang Cáng, đang thổi làn gió mới vào vùng đất này. Mô hình du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà Shan tuyết của anh Dê đang trở thành điểm sáng trong hành trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản Suối Giàng.
Toàn cảnh Suối Giàng từ trên cao với sương mù bao phủ, thấp thoáng những đồi chè Shan tuyết cổ thụChè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng, nơi phát triển mô hình du lịch cộng đồng gắn với văn hóa trà, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị di sản địa phươngLò quay sấy thủ công dùng để chế biến chè Shan tuyết tại Suối Giàng. Bằng cách sử dụng củi đốt truyền thống, người dân địa phương giữ gìn phương pháp sao sấy cổ xưa, góp phần tạo nên hương vị đặc trưng cho loại chè cổ thụ quý hiếm Anh Giàng A Dê (phải) trao đổi về quy trình chế biến chè Shan tuyết tại Suối GiàngLò quay sấy chè dạng trống quay, sử dụng nhiệt gián tiếp từ than hoặc củi, kết hợp với chuyển động quay đều giúp lá chè được sấy khô đồng đều, giữ được màu sắc và hương vịAnh Giàng A Dê trao đổi với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường về phát triển du lịch cộng đồng gắn với gìn giữ và quảng bá hương sắc chè Shan tuyếtTrong chuyến công tác thực địa, anh Giàng A Dê, đại diện cộng đồng địa phương, dẫn đoàn cán bộ, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đến khảo sát và tìm hiểu thực tế về cây chè Shan tuyết cổ thụ"Tôi muốn du khách đến uống chè, hiểu và cảm được cả linh hồn của cây chè Shan tuyết Suối Giàng”, Anh Dê chia sẻNhững búp chè non được lựa chọn kỹ càng, hái bằng tay để không làm tổn thương cây chè cổ thụChè Shan tuyết Suối Giàng là một sản vật, là linh hồn của núi rừng, là nhịp sống của cộng đồng người MôngCận cảnh búp chè Shan tuyết phủ lông tơ trắng như tuyết, đúng như tên gọiChè Shan tuyết Suối Giàng nổi bật với lớp lông tơ trắng mịn, biểu tượng của sự tinh khiết và khí hậu khắt khe vùng caoLò quay sấy chè hoạt động bên ánh lửa hồng, tạo nhiệt độ ổn định để sấy khô chè Shan tuyết theo phương pháp thủ công truyền thốngChè được sấy bằng lò quay hoặc phơi khô tự nhiên, giúp chè khô hoàn toàn nhưng vẫn giữ được mùi hương và vị đậm đàMô hình của anh Giàng A Dê là một minh chứng sống động cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn văn hóa, phát triển kinh tế và du lịch bền vữngSản phẩm chè Shan tuyết được dán nhãn, đóng gói thủ công nhằm đảm bảo chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu chè vùng caoSau khi trải qua quá trình chế biến thủ công, chè Shan tuyết được cẩn thận đóng gói và dán nhãn để chuẩn bị đưa ra thị trườngTrong từng ngụm chè Shan tuyết nơi đây là câu chuyện về con người, đất và trời, về một Suối Giàng nguyên sơ nhưng đầy tiềm năng
Chè Shan tuyết Suối Giàng, nằm ở vùng núi cao Tây Bắc, là một trong những đặc sản quý giá của tỉnh Yên Bái (cũ) nói riêng và cả nước nói chung. Được trồng và chăm sóc trên những đỉnh núi cao, trong điều kiện khí hậu mát mẻ, không khí trong lành và đất đai giàu dinh dưỡng, chè Shan tuyết nơi đây mang hương vị đặc trưng không thể nhầm lẫn.
Cái tên “Shan tuyết” xuất phát từ việc những cây chè cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm, phủ đầy những lớp rêu mốc trắng như tuyết, tạo nên vẻ đẹp thiên nhiên kỳ bí và độc đáo. Hương chè Shan tuyết Suối Giàng thanh khiết, dịu nhẹ, hòa quyện với vị đắng chát tự nhiên đặc trưng của chè Shan, tạo nên dư vị sâu đậm và ngọt hậu lâu dài.
Quy trình chế biến chè Shan tuyết tại Suối Giàng được người dân địa phương gìn giữ theo phương pháp truyền thống, tỉ mỉ từ khâu hái, sao, vò đến sấy, nhằm giữ trọn vẹn hương sắc tự nhiên và giá trị dinh dưỡng của lá chè. Không chỉ là một thức uống tinh tế, chè Shan tuyết Suối Giàng còn mang đậm giá trị văn hóa và tinh thần của đồng bào các dân tộc nơi đây.
Chè Shan tuyết Suối Giàng là niềm tự hào của người dân bản địa, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và du khách yêu trà trên khắp cả nước, góp phần phát triển du lịch cộng đồng và quảng bá hình ảnh vùng đất Tây Bắc hùng vĩ.
Việt Nam, đất nước được thiên nhiên ưu đãi với những đồi chè xanh mướt, đã và đang khẳng định vị thế là một trong những cường quốc xuất khẩu chè trên thế giới. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu và yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng của thị trường quốc tế, ngành chè Việt Nam đứng trước một thách thức lớn: làm thế nào để nâng cao giá trị sản phẩm, thoát khỏi vị thế xuất khẩu nguyên liệu thô? Câu trả lời nằm ở hai trụ cột chiến lược: Đổi mới công nghệ chế biến và Tiêu chuẩn hóa sản phẩm, đặc biệt là đối với loại chè đặc sắc, quý hiếm như Shan tuyết cổ thụ. Đây chính là con đường để chè Việt Nam không chỉ "có mặt" mà còn "có giá" trên bản đồ thương mại quốc tế.
Ông Hoàng Vĩnh Long, Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam nhấn mạnh, chè Shan tuyết Suối Giàng là tổng hòa giá trị tự nhiên, kinh tế và văn hóa, hội tụ đủ yếu tố để trở thành thương hiệu chè đặc sản quốc gia. Để đạt được điều này, cần chiến lược phát triển thương hiệu bền vững, đặt trọng tâm vào bản sắc văn hóa và bảo tồn sinh thái, tích hợp khoa học - công nghệ và marketing hiện đại.
Ngày 22/11, Lễ hội Trà Shan Tuyết tỉnh Lào Cai năm 2025 chính thức diễn ra. Đây là sự kiện nổi bật trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Festival sông Hồng 2025, mang đến không gian văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số gắn với cây trà Shan Tuyết.
Sáng 22/11, Suối Giàng bước vào những ngày hội rộn ràng nhất trong năm khi Lễ hội Trà Shan tuyết tỉnh Lào Cai 2025 chính thức mở màn. Giữa làn sương mỏng của vùng cao, không gian lễ hội nhanh chóng thu hút dòng người đổ về, tạo nên bức tranh sinh động về văn hóa trà và đời sống cộng đồng nơi đây.
Đó là lời chia sẻ của Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường Đào Xuân Hưng tại Hội thảo "Phát triển và nâng tầm giá trị Trà Shan Tuyết". Hội thảo là là diễn đàn quan trọng để các đại biểu chia sẻ các giải pháp nhằm định vị thương hiệu Trà Shan Tuyết, bảo tồn và phát triển bền vững vùng trẻ cổ thụ, đồng thời xúc tiến thương mại để đưa sản phẩm chất lượng cao đến với người tiêu dùng.