Nhiều ưu điểm trong sinh trưởng

Ngày 10/9, UBND xã Biện Thượng (Thanh Hóa) đã tổ chức hội nghị đánh giá giống lúa thuần TBR125 vụ hè thu năm 2026. Mô hình được triển khai tại thôn Bồng Trung với quy mô 0,5 ha, có 7 hộ dân tham gia. Đây là mô hình trình diễn nhằm đánh giá khả năng thích nghi, sinh trưởng, phát triển, chống chịu sâu bệnh, điều kiện ngoại cảnh, năng suất và hiệu quả kinh tế của TBR125 trong điều kiện sản xuất thực tế tại địa phương.

Theo hồ sơ đánh giá, TBR125 được gieo mạ ngày 28/5/2026, cấy ngày 15/6, lượng giống gieo 2 kg/sào. Mô hình áp dụng phương pháp cấy hàng rộng, hàng hẹp, kết hợp canh tác cải tiến SRI và quản lý dịch hại tổng hợp IPM. Mật độ cấy 35 khóm/m², mỗi khóm 1-2 dảnh. Giống BC15 được sử dụng làm đối chứng với cùng thời điểm gieo, cấy và mật độ.

Qua theo dõi, TBR125 có thời gian sinh trưởng khoảng 125 ngày, trong khi BC15 từ 130-135 ngày. Đây là một trong những đặc điểm được đánh giá có ý nghĩa trong bố trí cơ cấu mùa vụ, nhất là tại những địa phương cần sử dụng quỹ thời gian giữa các vụ một cách hợp lý.

TBR125 có chiều cao cây trung bình khoảng 105 cm, thấp hơn giống BC15 khoảng 5 cm. Cây có khả năng đẻ nhánh ở mức trung bình, trỗ tập trung, bông dài, hạt thon dài, các hạt trên bông xếp sít và gối lên nhau. Lá có màu xanh, cây tương đối gọn và khả năng chống đổ ngã được đánh giá khá.

Bà Hoàng Thị Minh, Giám đốc HTX DVNN Vĩnh Tân, cho biết việc tổ chức mô hình ngay tại địa phương giúp HTX, cán bộ kỹ thuật và người dân có điều kiện theo dõi xuyên suốt quá trình sinh trưởng của giống. Qua thực tế vụ Hè thu, TBR125 thể hiện khá rõ những ưu điểm về thời gian sinh trưởng, độ cứng cây, khả năng chống đổ và thích nghi với điều kiện canh tác.

Theo bà Minh, đây là những yếu tố quan trọng đối với sản xuất lúa hiện nay, khi nông dân không chỉ quan tâm đến năng suất mà còn chú trọng thời gian sinh trưởng, khả năng chống chịu và hiệu quả đầu tư. Bà cho rằng kết quả mô hình là cơ sở để tiếp tục theo dõi giống trong các vụ tiếp theo trước khi mở rộng diện tích.

Một điểm đáng chú ý là khả năng chống chịu của TBR125 trong điều kiện thời tiết bất lợi. Ông Trịnh Việt Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Biện Thượng, cho biết địa điểm thực hiện mô hình được lựa chọn gần trụ sở UBND xã, tạo điều kiện để lãnh đạo địa phương thường xuyên theo dõi trực tiếp sự phát triển của cây lúa. “Đêm qua tôi ở lại cơ quan để theo dõi cánh đồng do có cơn giông. Khá bất ngờ là sau cơn giông, cây lúa vẫn chống chịu tốt”, ông Cường chia sẻ.

Theo ông Cường, khi trực tiếp quan sát trên đồng ruộng, TBR125 có cây thấp hơn, thân to và cứng hơn nên khả năng chống đổ tốt. Đây là ưu điểm đáng ghi nhận trong bối cảnh thời tiết ngày càng có những diễn biến khó lường, đặc biệt là mưa lớn, giông lốc vào giai đoạn lúa trỗ và chín.

Tuy nhiên, đại diện địa phương cũng cho rằng giống vẫn còn một số điểm cần tiếp tục đánh giá. Một phần nhỏ hạt trên bông có hiện tượng lép, đen hạt, trong đó có khả năng chịu ảnh hưởng của thời tiết mưa trong giai đoạn cuối vụ. Vì vậy, việc tiếp tục khảo nghiệm qua nhiều vụ, nhiều điều kiện thời tiết khác nhau là cần thiết để có đánh giá toàn diện hơn.

Hiệu quả kinh tế tạo cơ sở nhân rộng

Không chỉ được đánh giá về đặc điểm nông sinh học, TBR125 còn cho kết quả tích cực về năng suất và hiệu quả kinh tế trong mô hình Hè thu 2026. Kết quả thu hoạch cho thấy năng suất TBR125 đạt 6.487 kg/ha. Với giá bán 10.000 đồng/kg, tổng thu đạt khoảng 64,87 triệu đồng/ha. Sau khi tính toán các khoản chi phí sản xuất, lãi thuần của mô hình đạt khoảng 19,19 triệu đồng/ha.

Theo đánh giá của đơn vị thực hiện, hiệu quả kinh tế của TBR125 đạt khoảng 22,09 triệu đồng/ha theo phương pháp tính trong báo cáo, cao hơn giống lúa đối chứng BC15 khoảng 2,9 triệu đồng/ha. Kết quả này cho thấy bên cạnh tiềm năng về năng suất, việc rút ngắn thời gian sinh trưởng cũng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thời vụ.

Báo cáo đánh giá mô hình nhận định, trong cùng điều kiện canh tác, mức chăm sóc, phân bón và bảo vệ thực vật, TBR125 thể hiện khả năng chống chịu sâu bệnh, điều kiện ngoại cảnh và độ đồng đều khá tốt. Năng suất giống cũng cao hơn so với giống đối chứng được sử dụng trong mô hình.

Về sâu bệnh, TBR125 không ghi nhận sâu đục thân và bệnh đạo ôn. Sâu cuốn lá nhỏ xuất hiện ở mức nhẹ; rầy nâu, rầy lưng trắng ở mức nhẹ. Bệnh khô vằn được ghi nhận ở mức nhiễm trung bình. Bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn xuất hiện ở mức nhẹ. Những kết quả này cơ bản phù hợp với đánh giá đặc tính của giống, song vẫn cần tiếp tục theo dõi trong những mùa vụ có điều kiện thời tiết khác nhau.

Theo đó, TBR125 là giống lúa thuần bản quyền của Công ty CP Tập đoàn ThaiBinh Seed, được công nhận lưu hành theo quyết định số 146/QĐ-TT-VPPQ ngày 7/11/2025. Giống có thời gian sinh trưởng ngắn, cây cứng, khả năng chống đổ tốt, hạt vàng sáng và chất lượng gạo được giới thiệu với đặc tính cơm trắng, bóng, mềm, đậm vị.

Từ kết quả mô hình, HTX DVNN Vĩnh Tân đề nghị UBND xã Biện Thượng xem xét đưa TBR125 vào cơ cấu giống của những vụ sản xuất tiếp theo, đồng thời từng bước nhân rộng khi có đủ cơ sở khoa học và thực tiễn. Việc lựa chọn giống có thời gian sinh trưởng ngắn, cây cứng, chống đổ tốt và cho hiệu quả kinh tế khá được kỳ vọng sẽ góp phần đa dạng hóa cơ cấu giống, nâng cao giá trị trên diện tích đất lúa và thu nhập cho nông dân địa phương.