Tận dụng lợi thế về điều kiện tự nhiên, quy mô đàn cừu lớn nhất cả nước cùng dư địa rộng mở của thị trường Halal toàn cầu, Khánh Hòa đang triển khai Đề án phát triển sản phẩm dê, cừu theo tiêu chuẩn Halal đến năm 2030. Không chỉ hướng tới mục tiêu xuất khẩu, Đề án còn tạo động lực tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng xanh, hiện đại và bền vững, từng bước hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ sản xuất đến thị trường.
Cùng với xu hướng tiêu dùng thực phẩm an toàn, minh bạch và có truy xuất nguồn gốc, thị trường Halal đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của ngành nông nghiệp thế giới. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy mô ngành công nghiệp Halal toàn cầu đã đạt khoảng 7.000 tỷ USD năm 2024 và dự kiến tăng lên khoảng 10.000 tỷ USD vào năm 2030. Với hơn 2 tỷ người Hồi giáo cùng nhu cầu ngày càng mở rộng tại nhiều quốc gia phát triển, Halal không còn là thị trường ngách mà đang trở thành tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng và an toàn thực phẩm.
Trong cơ cấu thực phẩm Halal, thịt dê và thịt cừu là nhóm sản phẩm có nhu cầu tiêu thụ ổn định tại Trung Đông, Bắc Phi, Nam Á, Đông Nam Á và đang mở rộng sang châu Âu, Bắc Mỹ. Tuy nhiên, để tiếp cận thị trường này, sản phẩm phải đáp ứng nghiêm ngặt các yêu cầu từ nguồn nguyên liệu, chăn nuôi, giết mổ, chế biến, bảo quản đến vận chuyển theo quy định của Luật Hồi giáo (Shariah), đồng thời bảo đảm các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Đối với Khánh Hòa, việc phát triển ngành hàng dê, cừu Halal được đánh giá có nhiều lợi thế. Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, tỉnh sở hữu vùng bán sơn địa rộng lớn với khí hậu khô nóng, phù hợp với tập tính sinh trưởng của dê và cừu. Thảm thực vật tự nhiên phong phú cùng nguồn phụ phẩm nông nghiệp dồi dào giúp giảm chi phí chăn nuôi. Đặc biệt, tỉnh hiện giữ vị trí dẫn đầu cả nước về quy mô đàn cừu, chiếm khoảng 94% tổng đàn cừu của Việt Nam, tạo nền tảng quan trọng để phát triển ngành hàng quy mô lớn.
Bên cạnh lợi thế về sản xuất, Khánh Hòa còn có hệ thống cảng biển quốc tế, sân bay quốc tế Cam Ranh và là trung tâm du lịch lớn, thuận lợi cho hoạt động logistics cũng như quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Đây là những điều kiện quan trọng để hình thành chuỗi giá trị khép kín phục vụ cả thị trường nội địa và xuất khẩu.
Dù vậy, Đề án cũng chỉ rõ nhiều hạn chế cần khắc phục như quy mô chăn nuôi còn nhỏ lẻ, chất lượng giống chưa đồng đều, liên kết sản xuất còn lỏng lẻo, thiếu cơ sở giết mổ đạt chuẩn Halal, hạ tầng chế biến còn hạn chế và chịu tác động của biến đổi khí hậu, khiến diện tích đồng cỏ tự nhiên ngày càng thu hẹp. Những tồn tại này đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại ngành chăn nuôi theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và có khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Xây dựng chuỗi giá trị xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh nông sản
Theo Đề án, Khánh Hòa xác định phát triển sản phẩm dê, cừu Halal không đơn thuần là mở rộng thêm một thị trường tiêu thụ mà hướng tới xây dựng một ngành hàng có giá trị gia tăng cao, gắn với tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số. Quan điểm xuyên suốt là tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ chọn giống, nhân giống, chăn nuôi tập trung, giết mổ, chế biến sâu, bảo quản, logistics đến tiêu thụ; đồng thời ứng dụng công nghệ xanh, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2027 hình thành 5 vùng chăn nuôi với khoảng 500 ha, tổng đàn khoảng 350.000 con dê và cừu; xây dựng tối thiểu một cơ sở giết mổ tập trung đạt tiêu chuẩn Halal; từng bước hình thành thương hiệu "Dê, Cừu - Halal Khánh Hòa". Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu phát triển ít nhất 14 vùng chăn nuôi với khoảng 1.735 ha, tổng đàn khoảng 500.000 con; xây dựng tối thiểu hai cơ sở giết mổ đạt chuẩn Halal; mở rộng thị trường xuất khẩu sang ASEAN, Trung Đông, Bắc Phi và Liên minh châu Âu.
Song song với mục tiêu phát triển quy mô, tỉnh cũng hướng tới nâng tỷ lệ chăn nuôi theo mô hình liên kết chuỗi, tăng cường áp dụng quy trình an toàn sinh học, ứng dụng công nghệ IoT, phần mềm quản lý đàn, truy xuất nguồn gốc điện tử và hoàn thiện hệ thống kiểm soát dịch bệnh theo tiêu chuẩn quốc tế. Đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
Ngay trong tháng 7/2026, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Kế hoạch triển khai Đề án tập trung vào các nhiệm vụ nền tảng như rà soát hiện trạng chăn nuôi, xác định vùng nguyên liệu, đánh giá điều kiện phát triển cơ sở giết mổ và chế biến, xây dựng định hướng thương hiệu, tuyên truyền kiến thức về Halal, đồng thời cập nhật thông tin thị trường và tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và người chăn nuôi.
Đáng chú ý, các nhiệm vụ đều được triển khai theo hướng gắn phát triển sản phẩm Halal với chăn nuôi an toàn sinh học, bảo vệ rừng, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao nhận thức của người sản xuất. Cách tiếp cận này không chỉ tạo nền tảng cho một ngành hàng mới mà còn phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh.
Việc triển khai Đề án được kỳ vọng sẽ giúp Khánh Hòa khai thác hiệu quả lợi thế về điều kiện tự nhiên, nâng cao giá trị sản phẩm chăn nuôi, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân nông thôn. Xa hơn, đây còn là bước đi nhằm đưa tỉnh trở thành trung tâm sản xuất, chế biến và xuất khẩu sản phẩm dê, cừu Halal của Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền nông nghiệp xanh, hội nhập và có sức cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế.