Khi ruộng bậc thang trở thành điểm đến

Từ ngày 18 đến 21/9/2026, xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang tổ chức Tuần Văn hóa du lịch với chủ đề “Hồ Thầu - Mùa vàng di sản, Khát vọng vươn xa”.

Điểm đáng chú ý của chương trình không nằm ở việc tổ chức thêm một chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, mà ở cách địa phương lựa chọn chính những giá trị sẵn có của mình để tạo thành sản phẩm du lịch: Ruộng bậc thang, núi cao, chè Shan Tuyết cổ thụ, thác nước, bản làng, ẩm thực và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng.

Theo kế hoạch, các hoạt động của Tuần Văn hóa du lịch được yêu cầu gắn với quảng bá ruộng bậc thang Hồ Thầu, đỉnh Chiêu Lầu Thi, các thác nước, đồi chè Shan Tuyết cổ thụ, điểm du lịch cộng đồng, sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với du lịch nông nghiệp: Thay vì tách du lịch khỏi sản xuất, những gì người dân đang có và đang làm được đưa vào hành trình trải nghiệm của du khách.

Tại Hồ Thầu, ruộng bậc thang không chỉ để ngắm. Không gian ấy có thể trở thành nơi du khách tìm hiểu cách người dân canh tác trên địa hình núi cao, thưởng thức nông sản, khám phá đời sống bản làng và cảm nhận rõ hơn mối quan hệ giữa con người với đất đai.

Cuộc thi “Bắt cá chép ruộng Bậc Thang Vàng”, dự kiến diễn ra sáng 20/9 tại Mâm xôi Nậm Khòa, là một ví dụ. Từ một hoạt động gắn với đồng ruộng, địa phương tạo ra trải nghiệm có tính tương tác, đưa du khách đến gần hơn với không gian sản xuất nông nghiệp vùng cao.

Từ cây chè đến câu chuyện văn hóa

Nếu ruộng bậc thang tạo nên diện mạo mùa vàng thì chè Shan Tuyết là một phần quan trọng trong câu chuyện nông nghiệp của Hồ Thầu.

Cuộc thi pha trà, thưởng thức văn hóa Trà diễn ra chiều 18/9 tại Hợp tác xã Trà Shan Di Sản, thôn Tân Thành, là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện. Không chỉ giới thiệu sản phẩm chè, hoạt động này còn tạo cơ hội để du khách tiếp cận văn hóa trà và câu chuyện phía sau một sản phẩm nông nghiệp đặc trưng.

Đây là hướng khai thác có nhiều dư địa. Một chén trà ngon không chỉ được tạo nên từ nguyên liệu, mà còn chứa câu chuyện về vùng đất, khí hậu, phương thức canh tác và bàn tay người trồng chè. Khi những yếu tố ấy được kể lại bằng trải nghiệm, sản phẩm nông nghiệp có thể bước ra khỏi không gian sản xuất để trở thành một phần của sản phẩm du lịch.

Tại Hồ Thầu, việc kết nối chè Shan Tuyết với du lịch cộng đồng cũng mở ra khả năng hình thành những hành trình trải nghiệm chuyên sâu hơn: Từ khám phá đồi chè, tìm hiểu cách chăm sóc và thu hái đến thưởng trà, mua sản phẩm và lưu trú tại các bản làng.

Để người dân trở thành chủ thể

Tuần Văn hóa du lịch Hồ Thầu không chỉ hướng đến việc đưa khách đến địa phương. Kế hoạch đặt mục tiêu thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị lữ hành và nhà đầu tư khảo sát, xây dựng sản phẩm du lịch cộng đồng bền vững. Đây là yếu tố quyết định để một sự kiện du lịch không dừng lại ở vài ngày lễ hội.

Khi người dân tham gia cung cấp dịch vụ homestay, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm, bán nông sản và sản phẩm OCOP, giá trị tạo ra từ cảnh quan và văn hóa có cơ hội quay trở lại cộng đồng.

Kế hoạch cũng bố trí phiên chợ gắn với ẩm thực vùng cao tại chợ Nam Sơn trong suốt thời gian diễn ra sự kiện. Tại đây, các món ăn địa phương, nông sản và sản phẩm OCOP được giới thiệu, tạo thêm không gian kết nối giữa sản xuất, tiêu dùng và du lịch.

Cách làm này cho thấy một hướng đi đáng chú ý: Du lịch không chỉ đưa khách đến ngắm cảnh, mà tạo cơ hội để nông sản, ẩm thực và sản phẩm bản địa được tiêu thụ ngay tại nơi chúng được sinh ra.

Mùa vàng và khát vọng vươn xa

Trong những ngày tháng 9, du khách đến Hồ Thầu có thể lựa chọn nhiều cách khám phá khác nhau: Chinh phục Chiêu Lầu Thi, tìm về những đồi chè cổ thụ, khám phá thác nước, trải nghiệm ruộng bậc thang hoặc lưu trú tại các bản làng, homestay.

Mỗi trải nghiệm là một mảnh ghép của bức tranh Hồ Thầu. Nhưng giá trị lớn hơn nằm ở khả năng kết nối những mảnh ghép ấy thành một sản phẩm du lịch có chiều sâu. Một chuyến đi có thể bắt đầu từ ruộng bậc thang, tiếp nối bằng câu chuyện cây chè, bữa cơm vùng cao, một đêm ở homestay và kết thúc bằng hành trình khám phá núi rừng.

Khi đó, “mùa vàng” không còn đơn thuần là một mùa đẹp để đón khách. Mùa vàng trở thành thời điểm kể câu chuyện về một vùng đất, về cách người dân gìn giữ văn hóa, làm nông nghiệp và từng bước tìm kiếm sinh kế mới từ chính những giá trị bản địa.

Tuần Văn hóa du lịch “Hồ Thầu - Mùa vàng di sản, Khát vọng vươn xa” vì thế có thể được nhìn như một bước thử nghiệm trong hành trình đưa tài nguyên bản địa trở thành sản phẩm du lịch, để cảnh quan, nông nghiệp và văn hóa cùng tạo ra giá trị mới cho cộng đồng.

Và ở nơi những thửa ruộng bậc thang đang vào mùa, khát vọng ấy bắt đầu từ những điều rất gần: Giữ đất, giữ cây, giữ văn hóa và giữ người dân ở lại với quê hương bằng những sinh kế bền vững hơn.