Xác định công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành, địa phương ven biển tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Thường trực Tỉnh ủy.
Rà soát, siết chặt quản lý tàu cá
Thực hiện chỉ đạo của cấp trên và đặc biệt là Công văn số 358-CV/TU ngày 14/12/2025 của Tỉnh ủy Nghệ An về thực hiện Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại phiên họp lần thứ 25 của BCĐ quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Mới đây nhất, Nghệ An đã ban hành văn bản số 14608 /UBND-NN ngày 26/12/2025, về việc thực hiện một số nhiệm vụ cấp bách, trọng tâm chống khai thác IUU theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Thường trực Tỉnh ủy
Theo đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An yêu cầu Giám đốc, Thủ trưởng các sở, ban, ngành cấp tỉnh; Chủ tịch UBND các xã, phường ven biển tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm nhằm ngăn chặn, chấm dứt tình trạng khai thác IUU trên địa bàn.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và chính quyền các địa phương tổng rà soát, kiểm tra toàn diện công tác chống khai thác IUU. Việc thống nhất số liệu báo cáo phải bảo đảm trung thực, chính xác, có đầy đủ bằng chứng, hình ảnh trực quan. Hằng ngày, Sở tổ chức đối chiếu số liệu tàu cá ra vào giữa lực lượng Biên phòng và các cảng cá; kịp thời làm rõ nguyên nhân chênh lệch, kể cả trường hợp tàu cập các cảng không chính thức, để có biện pháp khắc phục ngay.
Cùng với đó, tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định về đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác thủy sản; kiểm soát chặt chẽ tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; giám sát tàu cá ra vào cảng, xuất nhập bến và sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng, kể cả tại các cảng cá tư nhân, theo đúng quy định pháp luật.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng được giao tiếp tục theo dõi, rà soát, thống kê và công khai danh sách tàu cá “ba không” trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá; phân loại cụ thể số tàu không đủ điều kiện, số tàu đã xóa đăng ký và lý do xóa đăng ký. Việc quản lý phải bảo đảm đến từng tàu, nắm chắc chủ tàu, tình trạng hoạt động, vị trí neo đậu và hình ảnh liên quan. Danh sách tàu cá đã hủy đăng ký được công bố công khai để các lực lượng chức năng nhận diện, kiểm soát trên biển.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là rà soát, thống kê đầy đủ tình trạng lắp đặt và vận hành thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên tàu cá toàn tỉnh. Các đơn vị liên quan phải bố trí đủ nguồn lực để thực hiện đồng bộ hệ thống nhật ký khai thác điện tử (eCDT) tại tất cả các cảng cá, điểm lên cá; hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện khai báo xuất, nhập bến trên VNeID và nhật ký khai thác điện tử (e-logbook).
Hồ sơ quản lý tàu cá ra vào cảng, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác và xử lý vi phạm hành chính được sắp xếp, lưu trữ đầy đủ, bảo đảm đối khớp số liệu với các lực lượng chức năng và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Thông tin dữ liệu phải được cập nhật kịp thời lên các hệ thống như VNFishbase, eCDT, cơ sở dữ liệu xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” và kết nối liên thông.
Phối hợp và kiên quyết ngăn chặn vi phạm trên biển
Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An được yêu cầu xử lý dứt điểm các vụ việc tàu cá mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép khai thác; kiên quyết ngăn chặn, không để tàu cá của tỉnh vi phạm khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài. Các đồn, trạm biên phòng tuyến biển duy trì tuần tra, kiểm soát chặt chẽ trên vùng biển được phân công; tuyệt đối không để tàu cá “ba không”, tàu cá đã xóa đăng ký hoặc không đủ điều kiện xuất, nhập lạch ra biển hoạt động.
Lực lượng Biên phòng cũng phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường và chính quyền các xã, phường ven biển rà soát, xử lý dứt điểm tình trạng chênh lệch số liệu giữa Biên phòng và Ban Quản lý cảng cá về số lượng tàu cá xuất, nhập bến.
Cùng với đó, Công an tỉnh Nghệ An được giao chủ trì rà soát, bổ sung, cập nhật dữ liệu liên quan đến ngư dân trên hệ thống VNeID, phục vụ công tác quản lý tàu cá và ngư dân. Đồng thời, kịp thời xác minh các trường hợp ngư dân mất liên lạc, chưa trở về sau chuyến biển hoặc có nguy cơ cao vi phạm IUU; tăng cường quản lý tạm trú, tạm vắng tại các địa phương ven biển.
Đặc biệt, Công an tỉnh phải chủ động nắm tình hình, phát hiện và xử lý các trường hợp mua bán tàu cá không đúng quy định; tàu cá “ba không”, tàu cá không đủ điều kiện hoặc đã xóa đăng ký nhưng vẫn tồn tại. Các hành vi vi phạm liên quan đến khai thác IUU sẽ được đấu tranh, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Ngoài ra, UBND tỉnh Nghệ An cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành liên quan và Hải quan Khu vực XI, UBND các xã, phường phối hợp chặt chẽ, khẩn trương hoàn thành các nhiệm vụ được giao, góp phần cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” IUU của Ủy ban châu Âu (EC).
Hướng tới nghề biển bền vững, Nghệ An đang triển khai nhiều biện pháp mạnh nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
