Theo Quyết định số 417/QĐ-BNNMT do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ký ban hành, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 – 2035, trước mắt triển khai giai đoạn 1 từ năm 2026 đến năm 2030, đang mở ra một chặng đường 10 năm với nhiều kỳ vọng mới.
Tại Nghệ An, guồng máy đã bắt nhịp chuyển động bằng Công văn số 1345/UBND-KT, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp cùng Sở Tài chính và các đơn vị liên quan chủ động tham mưu, tổ chức thực hiện. Cách vào cuộc cho thấy tinh thần không chờ đợi, không hình thức: nghiên cứu kỹ, quán triệt đầy đủ và triển khai kịp thời, tránh tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”.
Chương trình lần này không chỉ dừng ở câu chuyện đường làng, ngõ xóm hay vài tiêu chí hạ tầng. Đối tượng thụ hưởng trải rộng từ xã, thôn, cộng đồng dân cư đến hợp tác xã, doanh nghiệp; từ người dân nông thôn đến các hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo. Trọng tâm vẫn là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực an toàn khu, biên giới, hải đảo – những nơi điều kiện phát triển còn nhiều cách trở.
Mục tiêu đặt ra không nhỏ, đến năm 2030, thu nhập bình quân của người dân nông thôn phấn đấu tăng gấp 2,5 – 3 lần so với năm 2020; thu nhập của người dân tộc thiểu số đạt bằng một nửa mức bình quân chung cả nước. Tỷ lệ nghèo đa chiều giảm đều 1 – 1,5% mỗi năm; riêng vùng dân tộc thiểu số và miền núi kéo xuống dưới 10%. Cả nước hướng tới khoảng 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 10% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại và 5 tỉnh, thành hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.
Đằng sau những con số là một định hướng phát triển mang tính tổng thể: xây dựng nông thôn hiện đại nhưng vẫn giữ bản sắc; giảm nghèo theo cách tiếp cận đa chiều, bao trùm; phát triển miền núi không tách rời yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Về cấu trúc, Chương trình được thiết kế thành hai hợp phần. Hợp phần chung triển khai trên phạm vi cả nước với 10 nội dung thành phần, 52 nội dung cụ thể – tạo nền tảng đồng bộ về hạ tầng, sinh kế, tổ chức sản xuất và đời sống xã hội. Hợp phần đặc thù dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi gồm 5 nội dung thành phần, 23 nội dung cụ thể, xử lý những vấn đề riêng của khu vực này, từ điều kiện sản xuất, tiếp cận dịch vụ đến bảo tồn văn hóa.
Trách nhiệm tổ chức thực hiện được đặt rõ cho UBND các tỉnh, thành phố theo quy định tại Nghị định số 358/2025/NĐ-CP. Tinh thần xuyên suốt là tăng cường phân cấp, trao quyền nhiều hơn cho cơ sở, đi kèm trách nhiệm giải trình. Địa phương chủ động xác định nội dung đầu tư, tiến độ, kết quả; tự cân đối vốn đối ứng từ ngân sách và linh hoạt huy động nguồn lực hợp pháp ngoài ngân sách.
Đáng chú ý, cơ chế cho vay ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục được khuyến khích, tập trung vào phát triển sản xuất – kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện nhà ở, phát triển sản phẩm OCOP, duy trì làng nghề truyền thống, thúc đẩy du lịch nông thôn. Tư duy “trao cần câu” thay vì chỉ hỗ trợ ngắn hạn được nhấn mạnh như một điều kiện để giảm nghèo bền vững.
Một điểm mới đáng kỳ vọng là khuyến khích các địa phương có điều kiện kinh tế tốt hỗ trợ các địa phương khó khăn trên tinh thần tự nguyện, công khai và minh bạch. Cùng với đó là vận động doanh nghiệp đồng hành cùng các xã, thôn đặc biệt khó khăn; khuyến khích người dân tham gia xây dựng nông thôn mới nhưng không huy động quá sức dân, không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản.
Chặng đường phía trước còn dài. Nhưng từ cách khởi động sớm, phân công rõ và đặt mục tiêu cụ thể, có thể thấy một thông điệp rõ ràng: xây dựng nông thôn mới và phát triển miền núi không chỉ là một chương trình đầu tư, mà là một chiến lược phát triển bền vững, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành thực chất của người dân.
Trước diễn biến thời tiết bất thường trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ban hành Công văn số 482/TTTV-TTBVTV ngày 11/02/2026, yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố tập trung chỉ đạo sản xuất trồng trọt và tăng cường phòng, chống sinh vật gây hại, bảo đảm vụ Đông Xuân 2025 - 2026 diễn ra an toàn, đúng tiến độ.
Tết Nguyên đán là thời điểm nhu cầu tiêu dùng thực phẩm tăng cao nhất trong năm. Không chỉ là dịp sum họp gia đình, Tết còn gắn liền với phong tục chuẩn bị mâm cỗ đầy đủ, phong phú, thể hiện ước mong về một năm mới đủ đầy, thịnh vượng. Chính vì vậy, đảm bảo nguồn cung thực phẩm dồi dào, ổn định giá cả, an toàn vệ sinh thực phẩm và kiểm soát tốt dịch bệnh trên đàn vật nuôi luôn là nhiệm vụ trọng tâm của ngành Nông nghiệp và Môi trường nói chung và lĩnh vực chăn nuôi, thú y nói riêng.
Chuyển đổi xanh gắn với phát triển nông nghiệp phát thải thấp, hướng tới tham gia thị trường carbon đang mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với nông nghiệp Quảng Trị. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Hồng Phương – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị.
Động vật trên cạn thuộc diện phải kiểm dịch gồm nhóm gia súc bao gồm trâu, bò, dê, cừu, lợn, thỏ, chó, mèo và các loài gia súc nuôi khác; nhóm gia cầm gồm gà, vịt, ngan, ngỗng, gà tây, đà điểu, chim cút, bồ câu, các loài chim cảnh và chim khác.
Trong chiến lược phát triển thủy sản bền vững, con giống luôn được xác định là “đầu vào quyết định” đến năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế và khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường. Năm 2026 được xác định là năm bản lề triển khai các định hướng mới của ngành thủy sản giai đoạn tiếp theo nên việc yêu cầu bảo đảm đủ số lượng, nâng cao chất lượng và kiểm soát chặt chẽ con giống thủy sản tiếp tục được đặt ra như một nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong tổ chức sản xuất.
