Nghị định số 44/2026/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung thẩm quyền và thủ tục giao khu vực biển, nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên biển

Nghị định gồm 4 chương, 47 điều, tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định tại Nghị định số 40/2016/NĐ-CP, Nghị định số 41/2016/NĐ-CP và Nghị định số 11/2021/NĐ-CP, qua đó hoàn thiện khung pháp lý về quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên biển theo hướng thống nhất, minh bạch, hiệu quả.

Việc ban hành Nghị định số 44/2026/NĐ-CP có ý nghĩa quan trọng trong hoàn thiện thể chế quản lý tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Quy định mới về thẩm quyền giao khu vực biển: Chủ tịch UBND xã chỉ được giao không quá 5 ha

Nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, phù hợp, đồng bộ với các quy định tại Luật Thủy sản và tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương, Nghị định đã sửa đổi, bổ sung Điều 8 về thẩm quyền giao, công nhận, cho phép trả lại khu vực biển; gia hạn, sửa đổi, bổ sung Quyết định giao khu vực biển; thu hồi khu vực biển. 

Theo quy định mới, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết định giao, công nhận, cho phép trả lại khu vực biển; gia hạn, sửa đổi, bổ sung Quyết định giao khu vực biển, thu hồi khu vực biển trong các trường hợp: Khu vực biển có phạm vi nằm ngoài ranh giới quản lý hành chính trên biển cấp tỉnh; Khu vực biển liên vùng; Thu hồi khu vực biển thuộc thẩm quyền giao, công nhận của Bộ trưởng.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh có biển quyết định giao, công nhận, cho phép trả lại khu vực biển; gia hạn, sửa đổi, bổ sung Quyết định giao khu vực biển, thu hồi khu vực biển trong các trường hợp: Khu vực biển nằm trong ranh giới quản lý hành chính trên biển của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Thu hồi khu vực biển thuộc thẩm quyền giao, công nhận của Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Chủ tịch UBND cấp xã có biển quyết định giao, công nhận, cho phép trả lại khu vực biển; gia hạn, sửa đổi, bổ sung Quyết định giao khu vực biển; thu hồi khu vực biển đối với cá nhân Việt Nam để nuôi trồng thủy sản theo quy định tại khoản 3 Điều 44 Luật Thủy sản được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 146/2025/QH15 có phạm vi nằm trong vùng biển 3 hải lý tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm của đất liền hoặc các đảo. Hạn mức giao khu vực biển quy định tại khoản này không quá 5 ha.

Thẩm quyền giao khu vực biển chưa xác định được ranh giới 

Nghị định cũng quy định rõ, trường hợp chưa xác định được ranh giới quản lý hành chính trên biển của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, thẩm quyền giao, công nhận, cho phép trả lại khu vực biển; gia hạn, sửa đổi, bổ sung Quyết định giao khu vực biển.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao, công nhận, cho phép trả lại khu vực biển; gia hạn, sửa đổi, bổ sung Quyết định giao khu vực biển có phạm vi toàn bộ hoặc một phần nằm ngoài vùng biển 06 hải lý tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm của đất liền hoặc có phạm vi toàn bộ hoặc một phần nằm ngoài vùng biển 6 hải lý tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm của đảo lớn nhất của các đặc khu.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao, công nhận, cho phép trả lại khu vực biển; gia hạn, sửa đổi, bổ sung Quyết định giao khu vực biển có phạm vi nằm hoàn toàn trong vùng biển 6 hải lý tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm của đất liền hoặc có phạm vi nằm hoàn toàn trong vùng biển 06 hải lý tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm của đảo lớn nhất của các đặc khu; khu vực biển để nuôi trồng thủy sản có phạm vi nằm hoàn toàn trong vùng biển 6 hải lý tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm của đất liền hoặc có phạm vi nằm hoàn toàn trong vùng biển 6 hải lý tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm của các đảo.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh có biển có trách nhiệm gửi quyết định giao, công nhận, cho phép trả lại khu vực biển; gia hạn, sửa đổi, bổ sung Quyết định giao khu vực biển; thu hồi khu vực biển về Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Chủ tịch UBND cấp xã có biển có trách nhiệm gửi quyết định giao, công nhận, cho phép trả lại khu vực biển; gia hạn, sửa đổi, bổ sung Quyết định giao khu vực biển; thu hồi khu vực biển về Sở Nông nghiệp và Môi trường, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam.

Thẩm quyền giao khu vực biển trong trường hợp chưa xác định ranh giới quản lý hành chính

Ngoài ra, Nghị định số 44/2026/NĐ-CP còn sửa đổi, bổ sung Điều 16 trình tự, thủ tục giải quyết hồ sơ đề nghị giao khu vực biển theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính, phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính. 

Theo đó, Nghị định quy định trong thời hạn không quá 40 ngày đối với hồ sơ thuộc thẩm quyền giao khu vực biển của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Chủ tịch UBND cấp tỉnh; không quá 30 ngày đối với hồ sơ thuộc thẩm quyền giao khu vực biển của Chủ tịch UBND cấp xã, kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ theo đúng quy định, cơ quan thẩm định hồ sơ có trách nhiệm: Hoàn thành việc thẩm định hồ sơ theo các nội dung quy định tại Nghị định. Kết quả thẩm định phải được lập bằng văn bản; Xác định mức thu tiền sử dụng khu vực biển cụ thể và các nghĩa vụ khác mà tổ chức, cá nhân phải thực hiện (nếu có)...

Những sửa đổi, bổ sung này không chỉ tháo gỡ các vướng mắc trong thực tiễn giao khu vực biển, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng tài nguyên biển theo hướng tiết kiệm, bền vững, gắn phát triển kinh tế biển với bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.

Những sửa đổi, bổ sung trong Nghị định số 44/2026/NĐ-CP không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên biển, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương trong việc giao và sử dụng khu vực biển, đảm bảo phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.