Trước yêu cầu khắc phục triệt để những tồn tại trong chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tỉnh Ninh Bình đang tập trung đồng bộ nhiều giải pháp, từ quản lý đội tàu, kiểm soát tàu ra vào cảng đến giám sát hành trình, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Mục tiêu là nâng cao tính tuân thủ pháp luật của ngư dân, từng bước xây dựng nghề cá có trách nhiệm, minh bạch và bền vững.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Ninh Bình về kết quả thực hiện công tác chống khai thác IUU tháng 8/2026, Ninh Bình có 1.396 tàu cá từ 6m trở lên được đăng ký, cập nhật trên hệ thống VNFishbase. Trong đó, nhóm tàu từ 15 đến dưới 24m chiếm tỷ lệ lớn nhất với 591 tàu, tàu từ 24m trở lên có 29 tàu.
Công tác hoàn thiện các điều kiện hoạt động của tàu cá tiếp tục được địa phương chú trọng. Toàn tỉnh có 1.393 tàu còn hạn giấy phép khai thác, đạt 99,8%; 1.006 tàu từ 12m trở lên còn hạn đăng kiểm, đạt 99,2%. Đặc biệt, 620 tàu từ 15m trở lên đã lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt 100%; 1.396 tàu đã được đánh dấu, viết số đăng ký đúng quy định.
Ông Hoàng Mạnh Hà, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Ninh Bình cho biết, công tác quản lý đội tàu được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chống khai thác IUU. Việc tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân chấp hành quy định được thực hiện song song với kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
“Đối với những tàu chưa đủ điều kiện hoạt động, địa phương thực hiện quản lý, giám sát chặt chẽ, không để tàu xuất bến khai thác khi chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục theo quy định”, ông Hoàng Mạnh Hà nhấn mạnh.
Trong tháng 8/2026, tỉnh Ninh Bình xác định 07 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động và đã lập danh sách, theo dõi vị trí neo đậu, áp dụng các biện pháp quản lý, giám sát, bảo đảm 100% số tàu này không tham gia hoạt động khai thác.
Trong tháng 8/2026, đã có: 1.396 tàu cá từ 6m trở lên được đăng ký, cập nhật trên VNFishbase; 620 tàu từ 15m trở lên lắp VMS, đạt 100%; 1.396 tàu đã được đánh dấu, viết số đăng ký đúng quy định; 07 tàu không đủ điều kiện hoạt động được lập danh sách, giám sát và không cho hoạt động.
Cùng với quản lý đội tàu, Ninh Bình tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát hoạt động khai thác trên biển. Trong tháng 8/2026, lực lượng chức năng thực hiện một chuyến tuần tra với 8 ngày và 10 người tham gia, kiểm tra 37 tàu cá, phát hiện 2 tàu có dấu hiệu vi phạm và đang phối hợp với Chi cục Kiểm ngư vùng I lập biên bản, xử lý theo quy định.
Lũy kế từ đầu năm 2026, toàn tỉnh Ninh Bình đã tổ chức 10 chuyến tuần tra với 65 ngày tuần tra, kiểm tra 274 tàu cá. Qua đó phát hiện 23 tàu vi phạm, xử phạt 21 tàu/21 người với tổng số tiền 157,5 triệu đồng; 02 trường hợp đang tiếp tục xử lý.
Công tác kiểm soát việc mất kết nối VMS cũng được đặc biệt quan tâm. Tại Ninh Bình vẫn còn tình trạng tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình trên biển và việc báo cáo vị trí về bờ của một số chủ tàu, thuyền trưởng chưa kịp thời. Đây là vấn đề cần tiếp tục khắc phục để bảo đảm hoạt động của đội tàu được giám sát liên tục.
Cũng theo ông Hoàng Mạnh Hà, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Ninh Bình đang tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương để xác minh, xử lý những trường hợp mất kết nối VMS. Đồng thời yêu cầu chủ tàu, thuyền trưởng duy trì thiết bị hoạt động liên tục, kịp thời báo cáo khi phát sinh sự cố.
Thay vì chỉ tuần tra theo kế hoạch cố định, thời gian tới lực lượng chức năng sẽ tăng cường tuần tra linh hoạt, đột xuất, tập trung vào những địa bàn, thời gian và nhóm tàu có nguy cơ vi phạm cao. Cách làm này nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn vi phạm ngay từ cơ sở, ông Hoàng Mạnh Hà cho biết thêm.
Lũy kế từ đầu năm 2026, Ninh Bình đã kiểm tra 274 tàu cá, phát hiện 23 tàu vi phạm; xử phạt 21 tàu/21 người với tổng số tiền 157,5 triệu đồng. Trong tháng 8/2026, tổng số vụ có dấu hiệu vi phạm được ghi nhận là 28 vụ, trong đó 7 vụ bị xử phạt hành chính với tổng số tiền 462,125 triệu đồng.
Một trong những yêu cầu quan trọng của chống khai thác IUU là kiểm soát sản lượng, nguồn gốc thủy sản khai thác. Trong tháng 8/2026, sản lượng khai thác bốc dỡ qua cảng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đạt 1.445,3 tấn; lũy kế từ đầu năm đạt 16.403,1 tấn.
Tuy nhiên, Ninh Bình hiện có chiều dài bờ biển hơn 89,45km nhưng mới có 02 cảng cá được công bố mở và chỉ tập trung tại cửa sông Ninh Cơ. Trong khi nhiều tàu cá vẫn neo đậu, bốc dỡ sản phẩm tại các bến cá tư nhân, bến truyền thống và bãi ngang. Điều này khiến việc kiểm soát toàn bộ sản lượng bốc dỡ chưa đạt yêu cầu.
Bên cạnh đó, hệ thống quản lý điện tử còn những bất cập. Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT có thời điểm hoạt động chưa ổn định, thường xuyên phải cập nhật phiên bản; việc cập nhật dữ liệu tàu rời, cập cảng còn phải thực hiện trên nhiều hệ thống, làm tăng thời gian và khối lượng công việc của cán bộ các cảng cá.
Tại Ninh Bình cũng ghi nhận tình trạng một số chủ tàu, thuyền trưởng chưa thực hiện nghiêm việc ghi, nộp nhật ký khai thác, khai báo rời và cập cảng; nội dung nhật ký ở một số trường hợp chưa bảo đảm độ tin cậy. Đây là những nội dung cần tiếp tục chấn chỉnh để nâng cao tính minh bạch trong chuỗi khai thác.
Ông Hoàng Mạnh Hà cho rằng chống khai thác IUU không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý mà cần sự tham gia trực tiếp của ngư dân, chủ tàu, thuyền trưởng và các địa phương ven biển. Tuyên truyền phải đi cùng kiểm tra, giám sát và xử lý, qua đó hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật trong cộng đồng ngư dân.
Thời gian tới, Ninh Bình tiếp tục đề nghị nâng cấp hệ thống VNFishbase và eCDT, thống nhất dữ liệu tàu rời, cập cảng, đồng thời nâng cao chất lượng đường truyền và thiết bị VMS. Ninh Bình cũng kiến nghị giảm bớt các thủ tục thủ công, tạo thuận lợi cho người dân nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý, truy xuất nguồn gốc.
Với việc kết hợp giữa quản lý đội tàu, giám sát hành trình, kiểm soát cảng cá, truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm, Ninh Bình đang từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý nghề cá theo hướng minh bạch, có trách nhiệm. Đây cũng là nền tảng để nâng cao hiệu quả bảo vệ nguồn lợi thủy sản, ổn định sinh kế cho ngư dân và phát triển ngành thủy sản bền vững.
Trong hời gian tới, Ninh Bình xác định tập trung quản lý chặt tàu cá chưa đủ điều kiện; tăng cường tuần tra đột xuất, có trọng tâm; duy trì VMS liên tục; xử lý nghiêm tàu vi phạm; nâng cao tỷ lệ kiểm soát sản lượng tại cảng, bến cá và bãi ngang. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để ngư dân thực hiện đầy đủ nhật ký khai thác, thủ tục rời, cập cảng và các quy định về chống khai thác IUU, ông Hoàng Mạnh Hà thông tin thêm.
Du lịch biển ngày càng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế Huế, đồng thời đặt ra áp lực lớn đối với môi trường và hệ sinh thái. Bám sát tinh thần Nghị quyết 20-NQ/TW, thành phố Huế đang tăng cường kiểm soát nguồn thải, quan trắc môi trường và bảo vệ tài nguyên biển.
Sau giai đoạn nhiều biến động bởi suy giảm nhu cầu toàn cầu, chi phí logistics tăng cao và áp lực từ các hàng rào kỹ thuật quốc tế, ngành Thủy sản Việt Nam đang ghi nhận những tín hiệu phục hồi rõ nét trong năm 2026. Đà tăng trưởng trở lại không chỉ đến từ nhu cầu thị trường quốc tế cải thiện, mà còn nhờ khả năng thích ứng ngày càng linh hoạt của doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu khốc liệt hơn. Tuy nhiên, theo đánh giá của giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, cơ hội tăng trưởng hiện nay là “cơ hội có điều kiện”. Nghĩa là, để duy trì đà phục hồi và phát triển bền vững trong dài hạn, ngành Thủy sản không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào lợi thế lao động giá rẻ hay xuất khẩu nguyên liệu thô, mà cần chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, chế biến sâu, quản trị chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xanh.
Nghị quyết số 20-NQ/TW đã xác lập bước chuyển từ khai thác biển sang quản trị biển hiện đại, từ phát triển từng ngành kinh tế biển sang kiến tạo sức mạnh tổng hợp của một quốc gia biển. Từ góc nhìn quản trị, kinh tế, khoa học - công nghệ và thực tiễn doanh nghiệp, PGS,TS. Nguyễn Chu Hồi, TS. Dư Văn Toán, PGS,TS. Nguyễn Hữu Dũng và doanh nhân Nguyễn Thị Hải Bình cùng cho rằng, Việt Nam phải tạo ra những đột phá đồng bộ về thể chế, quy hoạch không gian biển, công nghệ và chuỗi giá trị.
Nuôi biển công nghiệp đang được xác định là một trong những trụ cột chiến lược của kinh tế biển Việt Nam trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, để chuyển từ mô hình nuôi truyền thống sang nuôi biển hiện đại, xanh và bền vững, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở công nghệ, hạ tầng hay vốn đầu tư, mà trước hết là nguồn nhân lực chất lượng cao. Thực tế hiện nay cho thấy, ngành Nuôi biển đang thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn, kỹ năng quản trị và khả năng thích ứng với công nghệ hiện đại. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng chiến lược phát triển nhân lực bài bản, đồng bộ và dài hạn nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển ngành nuôi biển công nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.
Nếu trước đây bảo tồn biển thường được nhìn nhận đơn thuần là hoạt động bảo vệ các loài sinh vật quý hiếm, thì ngày nay khái niệm này đã được mở rộng thành một mô hình quản trị tổng hợp, kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên, phát triển sinh kế cộng đồng, quản lý nghề cá bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nói cách khác, hiệu quả của một khu bảo tồn biển (KBTB) không chỉ được đo bằng diện tích được khoanh vùng bảo vệ mà còn bằng khả năng duy trì chức năng sinh thái, phục hồi nguồn lợi và mang lại lợi ích kinh tế - xã hội cho cộng đồng địa phương.
