Phú Thọ đang đứng trước cơ hội lớn để đưa ngành thủy sản hồ chứa trở thành một trong những lĩnh vực kinh tế nông nghiệp mũi nhọn, góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân và khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước rộng lớn. Với hệ thống hồ chứa, sông ngòi phong phú cùng những chính sách hỗ trợ đồng bộ từ tỉnh, phát triển thủy sản hồ chứa không chỉ là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên mà còn là chiến lược quan trọng nhằm tạo động lực tăng trưởng bền vững cho ngành nông nghiệp địa phương trong giai đoạn mới.
Sau khi sáp nhập từ ba tỉnh Hòa Bình, Vĩnh Phúc và Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ mới sở hữu quy mô diện tích tự nhiên trên 9.361 km² với hệ thống thủy văn đa dạng, trải dài từ vùng trung du đến miền núi cao. Đây là vùng đất có lợi thế đặc biệt để phát triển nuôi trồng thủy sản, nhất là thủy sản hồ chứa.
Phú Thọ hiện có 3.882 hồ, đập lớn nhỏ, trong đó có 75 công trình hồ, đập lớn, 211 hồ đập vừa và hơn 3.500 hồ đập nhỏ. Đặc biệt, hệ thống các con sông lớn như sông Đà, sông Lô, sông Thao, sông Chảy cùng các hồ thủy điện, hồ thủy lợi tạo nên nguồn tài nguyên mặt nước dồi dào phục vụ phát triển thủy sản…
Trong đó, nổi bật nhất là hồ thủy điện Hòa Bình với diện tích mặt nước lên tới 8.892 ha, chiều dài hơn 80 km, dung tích khoảng 9,5 tỷ m³ nước. Đây được xem là “mỏ vàng xanh” để phát triển nuôi cá lồng quy mô lớn. Bên cạnh đó, hồ Cánh Tạng – công trình thủy điện mới đưa vào khai thác – cũng mở ra dư địa phát triển thủy sản hồ chứa trong thời gian tới.
Theo ông Nguyễn Ngọc Sơn, Phó trưởng phòng thủy sản, Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Phú Thọ, toàn tỉnh hiện có trên 1.000 hồ đập có khả năng phát triển nuôi trồng thủy sản. Đây là nguồn lực tự nhiên hiếm có, tạo nền tảng để Phú Thọ xây dựng các vùng nuôi tập trung, phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Ông Sơn cho biết, mặc dù năm 2025 vừa qua, địa phương chịu nhiều tác động bất lợi từ biến đổi khí hậu, giá vật tư đầu vào tăng cao, dịch bệnh diễn biến phức tạp, song lĩnh vực thủy sản của Phú Thọ vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng khá. Diện tích nuôi thủy sản toàn tỉnh đạt gần 19.900 ha, sản lượng thủy sản đạt trên 83 nghìn tấn, tăng 3,5% so với năm trước, giá trị sản xuất đạt hơn 2.700 tỷ đồng.
Riêng quý I năm 2026, sản lượng thủy sản toàn tỉnh ước đạt 20.788 tấn, tăng 4,6% so với cùng kỳ. Giá trị sản xuất thủy sản đạt trên 914 tỷ đồng, cho thấy xu hướng phát triển ổn định.
Đáng chú ý, nuôi cá lồng trên sông và hồ chứa tiếp tục khẳng định vị thế là thế mạnh của tỉnh. Toàn tỉnh hiện có gần 6.500 lồng nuôi, trong đó khoảng 80% tập trung trên hồ thủy điện Hòa Bình. Riêng khu vực hồ Hòa Bình hiện có hơn 5.000 lồng nuôi, sản lượng đạt trên 6.000 tấn mỗi năm. Nhiều đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao đã được đưa vào sản xuất thành công như cá lăng, cá trắm đen, cá dầm xanh, cá chiên, cá tầm...
Không chỉ phát triển về quy mô, ngành thủy sản Phú Thọ còn từng bước chuyển mạnh theo hướng chất lượng cao. Toàn tỉnh hiện có 24 cơ sở và vùng nuôi đạt chứng nhận VietGAP với diện tích trên 255 ha, 52 hợp tác xã thủy sản đang hoạt động hiệu quả.
Cùng với đó, hệ thống sản xuất giống cũng phát triển mạnh với 8 cơ sở đủ điều kiện sản xuất và ương dưỡng giống thủy sản, đáp ứng nhu cầu trên 5 tỷ con giống mỗi năm cho thị trường trong và ngoài tỉnh…
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, phát triển thủy sản hồ chứa ở Phú Thọ vẫn còn không ít điểm nghẽn. Trước hết là quy mô sản xuất còn phân tán, nhỏ lẻ. Phần lớn hoạt động nuôi trồng vẫn mang tính hộ gia đình, thiếu liên kết chuỗi nên khó kiểm soát chất lượng và chưa tạo được sức cạnh tranh mạnh trên thị trường. Bên cạnh đó, năng suất nuôi bình quân hiện mới đạt khoảng 3,8 tấn/ha, thấp hơn nhiều so với tiềm năng và so với một số địa phương có điều kiện tương đồng. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất còn hạn chế. Nhiều vùng nuôi thiếu điện 3 pha, giao thông kết nối chưa thuận lợi, hệ thống cấp thoát nước chưa đồng bộ...
Đối với nuôi cá lồng hồ chứa, phần lớn người dân vẫn sử dụng công nghệ nuôi truyền thống, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm. Việc ứng dụng công nghệ cao như hệ thống quan trắc môi trường tự động, lồng nuôi vật liệu mới, thức ăn công nghiệp chất lượng cao vẫn còn hạn chế.
Một khó khăn lớn khác là thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Sản phẩm chủ yếu tiêu thụ qua thương lái, chưa hình thành được chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến chế biến, phân phối.
Ngoài ra, việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm thủy sản đặc sản hồ chứa vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Các sản phẩm như cá lăng sông Đà, cá trắm đen hồ Hòa Bình dù có chất lượng cao nhưng chưa tạo dựng được chỗ đứng vững chắc trên thị trường lớn.
Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước, ông Sơn cho biết, tỉnh Phú Thọ đã đặt ra mục tiêu phát triển thủy sản đến năm 2030.
Theo đó, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất thủy sản phấn đấu đạt trung bình 3,7%/năm. Sản lượng thủy sản toàn tỉnh đạt trên 100 nghìn tấn, số lượng lồng nuôi trên sông, hồ chứa đạt khoảng 10.000 lồng, trong đó trên 8.900 lồng nuôi tại hồ chứa.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Phú Thọ đang xây dựng Đề án phát triển nuôi trồng thủy sản hồ chứa giai đoạn 2026-2030 theo hướng hiện đại, bền vững.
Trong đó trọng tâm là phát triển mạnh các vùng nuôi tập trung ứng dụng công nghệ tiên tiến; mở rộng nuôi các đối tượng đặc sản có giá trị kinh tế cao; hình thành các chuỗi liên kết từ sản xuất giống, nuôi thương phẩm đến chế biến, tiêu thụ.
Cùng với đó, Phú Thọ chú trọng thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực thủy sản hồ chứa; khuyến khích phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác làm hạt nhân liên kết sản xuất.
Một hướng đi mới đầy triển vọng là phát triển thủy sản gắn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng. Trong đó mô hình nuôi cá lồng kết hợp trải nghiệm du lịch trên hồ Hòa Bình đã cho thấy hiệu quả tích cực tại một số địa phương. Đây có thể trở thành sản phẩm đặc trưng, vừa gia tăng giá trị kinh tế, vừa quảng bá hình ảnh địa phương.
Để tạo đột phá trong phát triển thủy sản hồ chứa, ông Sơn cho rằng, Phú Thọ cần tập trung vào một số nhóm giải pháp then chốt, đó là:
Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ người nuôi. Các chính sách tín dụng ưu đãi, hỗ trợ giống, vật tư, bảo hiểm thủy sản cần được triển khai đồng bộ, sát thực tiễn.
Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Việc chuyển giao kỹ thuật nuôi tiên tiến, ứng dụng số hóa trong quản lý vùng nuôi, quan trắc môi trường cần được coi là giải pháp cốt lõi.
Thứ ba, nâng cao chất lượng con giống. Đây là yếu tố quyết định hiệu quả nuôi trồng. Tỉnh cần đầu tư mạnh hơn cho nghiên cứu, sản xuất giống thủy sản chất lượng cao, đặc biệt là các giống đặc sản bản địa.
Thứ tư, phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu. Cần xúc tiến thương mại, đẩy mạnh quảng bá sản phẩm thủy sản hồ chứa, xây dựng chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm đặc trưng.
Thứ năm, phát triển nguồn nhân lực. Tăng cường đào tạo, tập huấn cho người nuôi về kỹ thuật, quản trị sản xuất và tiếp cận thị trường.
Phát triển thủy sản hồ chứa không đơn thuần là gia tăng sản lượng hay mở rộng diện tích nuôi. Xa hơn, đây là hướng đi phù hợp để xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước.
Với lợi thế tự nhiên vượt trội, cùng quyết tâm của chính quyền và người dân, Phú Thọ hoàn toàn có cơ sở để trở thành trung tâm thủy sản hồ chứa lớn của khu vực phía Bắc.
Khi những “mặt hồ vàng” được khai thác hiệu quả, thủy sản hồ chứa sẽ không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần tạo việc làm, nâng cao đời sống người dân, thúc đẩy phát triển nông thôn bền vững.
Nông nghiệp hữu cơ đang dần khẳng định vai trò then chốt trong hệ thống sản xuất bền vững. Nó không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, mà còn mang lại giải pháp thiết thực nhằm bảo vệ đất đai, nguồn nước và đa dạng sinh học.
Thực hiện Chương trình hành động, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 tỉnh Lao Cai. Ban quản lý rừng phòng hộ Trạm Tấu được giao kế hoạch trồng rừng là 300 ha, bám sát vào chỉ tiêu, kế hoạch được giao đơn vị đã tập trung lãnh, chỉ đạo quyết liệt, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương khảo sát lập hồ sơ thiết kế trình cấp có thẩm quyền thẩm định phê duyệt.
Trong tiềm thức của nhiều người khi nhắc đến Bộ trưởng Lê Huy Ngọ là nhớ đến hình ảnh của Bộ trưởng đầu đội mũ cối, đi dép cao su, ống quần xắn cao, đi trong mưa bão cùng với cán bộ địa phương và người dân trực tiếp chỉ đạo hỗ trợ người nông dân khắc phục hậu quả thiên tai, có rất nhiều người gọi ông bằng cái tên trìu mến "Người đi trong bão lũ".
Vừa qua, tại Hà Nội, Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam long trọng tổ chức Hội nghị điển hình tiên tiến và phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” giai đoạn 2020 - 2025. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, không chỉ tổng kết 5 năm triển khai phong trào thi đua mà còn tôn vinh những tập thể, cá nhân nữ công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) tiêu biểu đã vượt khó vươn lên, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần xây dựng ngành nông nghiệp và môi trường phát triển bền vững.
Khu Lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao vùng Bắc Trung Bộ tập trung thực hiện các hoạt động ứng dụng thành tựu nghiên cứu và phát triển công nghệ cao vào lĩnh vực lâm nghiệp, tập trung lĩnh vực sản xuất giống lâm nghiệp, trồng rừng, chế biến gỗ và lâm sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An và vùng Bắc Trung Bộ.
