Sau khi Đồng Nai chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, không gian phát triển của địa phương được tái cấu trúc theo hướng đa trung tâm, gắn với các hành lang kinh tế và logistics trọng điểm của cả nước. Trong bức tranh đó, phường Đồng Phú nổi lên như một cực tăng trưởng công nghiệp phía Bắc, hội tụ nhiều lợi thế về vị trí, hạ tầng và quỹ đất. Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển, địa phương cũng đang đối mặt với không ít thách thức trong quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Vị trí chiến lược và hạ tầng kết nối – nền tảng tham gia chuỗi logistics vùng, phát triển xanh
Phường Đồng Phú được hình thành trên cơ sở địa giới hành chính trước đây, với diện tích hơn 138 km² và dân số gần 40.000 người, tiếp giáp TP. Hồ Chí Minh. Đây là một trong những địa bàn có quy mô lớn, đóng vai trò vùng chuyển tiếp giữa không gian công nghiệp và khu vực đô thị mở rộng phía Bắc của TP. Đồng Nai.
Điểm đáng chú ý là Đồng Phú sở hữu đồng thời hai trục giao thông mang tính chiến lược. Tuyến ĐT.741 hiện hữu giữ vai trò kết nối từ khu vực Tây Nguyên đi qua Bình Phước cũ, xuyên qua Đồng Phú và hướng về TP. Hồ Chí Minh, duy trì dòng chảy vận chuyển hàng hóa, nông sản và nguyên liệu.
Trong khi đó, tuyến ĐT.753 đang được triển khai được xem là động lực mới trong liên kết vùng. Khi hoàn thành, tuyến đường này sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ Đồng Phú về trung tâm đô thị Biên Hòa, đồng thời mở ra khả năng kết nối trực tiếp đến các đầu mối logistics trọng điểm của vùng Đông Nam Bộ như cảng hàng không quốc tế Long Thành, cụm cảng biển Cái Mép – Thị Vải và cảng Gò Dầu.
Sự kết hợp giữa hai trục giao thông này giúp Đồng Phú không chỉ kết nối xuyên vùng (Tây Nguyên – Đông Nam Bộ – TP. Hồ Chí Minh), mà còn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và xuất khẩu, qua đó gia tăng sức hút đối với các nhà đầu tư công nghiệp và logistics.
Động lực công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao trong quy hoạch đô thị đa trung tâm
Theo định hướng quy hoạch mới, Đồng Nai phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm, hiện đại và liên kết vùng, với các trụ cột gồm hạ tầng chiến lược, logistics, công nghiệp công nghệ cao và đô thị sinh thái.
Trong cấu trúc đó, khu vực phía Bắc – nơi Đồng Phú giữ vai trò trung tâm – được định hướng trở thành không gian phát triển công nghiệp và logistics mới, góp phần giãn áp lực khỏi các khu vực phát triển truyền thống.
Hiện nay, Đồng Phú đã sở hữu nền tảng công nghiệp tương đối rõ nét với các khu, cụm công nghiệp có tỷ lệ lấp đầy cao, thu hút nhiều doanh nghiệp sản xuất, tạo việc làm và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế địa phương.
Bên cạnh đó, lợi thế về tài nguyên đất đai tiếp tục là yếu tố quan trọng, với nền địa chất ổn định, thuận lợi cho xây dựng; quỹ đất còn lớn; chi phí đầu tư cạnh tranh. Khi hạ tầng giao thông được hoàn thiện, đặc biệt là tuyến ĐT.753, giá trị sử dụng đất và khả năng thu hút đầu tư của Đồng Phú được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng.
Áp lực tài nguyên, môi trường và yêu cầu phát triển bền vững
Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp cũng đặt ra nhiều thách thức đáng lưu ý.
Trước hết là áp lực lên tài nguyên đất đai khi nhu cầu sử dụng đất gia tăng nhanh, đặc biệt đối với đất công nghiệp, đất ở và đất dịch vụ. Điều này tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tình trạng phân lô bán nền tự phát, chuyển mục đích sử dụng đất trái quy định và đầu cơ đất đai theo hạ tầng.
Bên cạnh đó, nhu cầu vật liệu xây dựng nhóm III, nhóm IV từ lòng đất và phát triển hạ tầng tăng cao có thể dẫn đến nguy cơ khai thác khoáng sản trái phép, làm biến dạng địa hình và gây tác động tiêu cực đến môi trường.
Áp lực môi trường cũng ngày càng gia tăng khi các khu công nghiệp phát triển, kéo theo lượng nước thải, chất thải tăng nhanh, đặt ra yêu cầu cao đối với hệ thống xử lý và công tác giám sát môi trường.
Tại lễ công bố thành lập phường Đồng Phú, ông Lê Trường Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai, nhấn mạnh việc thành lập phường không đơn thuần là thay đổi tên gọi hay địa giới hành chính, mà là sự chuyển đổi toàn diện từ mô hình quản lý nông thôn sang quản lý đô thị.
Theo đó, lãnh đạo địa phương được yêu cầu khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền đô thị, bảo đảm tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy đổi mới, đủ năng lực quản lý đô thị, tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng và hạ tầng kỹ thuật.
Trao đổi về định hướng phát triển địa phương sau khi lên phường, lãnh đạo phường Đồng Phú cho biết, việc chuyển đổi mô hình quản lý là cơ hội để nâng cao chất lượng quy hoạch, phát triển hạ tầng đồng bộ và thu hút đầu tư theo hướng bền vững. Đồng thời, địa phương sẽ tăng cường kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng đất, quản lý xây dựng, bảo vệ môi trường, hướng tới xây dựng Đồng Phú trở thành đô thị công nghiệp hiện đại, nông nghiệp công nghệ cao.
Trong bối cảnh Đồng Nai đang sở hữu dư địa và thời cơ phát triển lớn hơn bao giờ hết, với hàng loạt công trình, dự án trọng điểm như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải, các tuyến cao tốc Bắc – Nam cùng hệ thống hạ tầng liên vùng, đồng thời nhận được sự quan tâm, chỉ đạo và cơ chế hỗ trợ từ Trung ương và các bộ, ngành, địa phương đang đặt mục tiêu phát triển bứt phá nhưng bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.
Trong bối cảnh đó, việc kiểm soát hiệu quả tài nguyên và nâng cao năng lực quản lý tại các địa bàn như Phường Đồng Phú trở thành yếu tố then chốt, quyết định đến hiệu quả của mô hình đô thị đa trung tâm trong giai đoạn tới.
Tối 30/4, trong không khí kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Đồng Nai đã tổ chức đồng loạt 13 điểm bắn pháo hoa cùng nhiều hoạt động văn hóa – nghệ thuật đặc sắc, chào mừng sự kiện địa phương chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Đây không chỉ là một sự kiện mang ý nghĩa chính trị – xã hội sâu sắc, mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong định hướng phát triển đô thị gắn với công nghiệp và tài nguyên môi trường của địa phương.
Hàng loạt sai phạm kéo dài nhiều năm tại các dự án, công trình trên địa bàn Đồng Nai đang được lãnh đạo tỉnh yêu cầu xử lý dứt điểm với mốc thời gian cụ thể. Động thái này không chỉ nhằm chấn chỉnh kỷ cương quản lý đất đai, xây dựng và môi trường, mà còn tạo nền tảng cho mục tiêu phát triển đô thị minh bạch, bền vững trong giai đoạn mới.
UBND tỉnh Đồng Nai vừa phê duyệt điều chỉnh, bổ sung đề án phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí tại Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai giai đoạn 2021–2030, với mục tiêu đưa khu vực này trở thành trung tâm du lịch sinh thái cấp vùng, gắn với bảo tồn tài nguyên rừng và phát huy giá trị văn hóa – lịch sử đặc thù.
