Vỏ quế Trà Bồng đang được tận dụng để tạo ra những sản phẩm mỹ nghệ độc đáo, qua đó mở thêm hướng gia tăng giá trị cho cây quế gắn với bản sắc địa phương của người vùng cao Quảng Ngãi.
Tại xưởng sản xuất của Công ty TNHH Hương Quế Trà Bồng ( xã Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi), đôi lục bình cao 1,5m nổi bật giữa không gian bộn bề bởi màu nâu đặc trưng và hương thơm của vỏ quế. Đây là sản phẩm có kích thước lớn nhất mà cơ sở này từng thực hiện, mở thêm hướng khai thác giá trị từ nguyên liệu vốn chủ yếu được sử dụng cho các sản phẩm thủ công quy mô nhỏ.
Để làm đôi lục bình, người thợ lựa chọn vỏ từ những cây quế lâu năm, thân thẳng, lớp vỏ có hình thức đẹp. Vỏ quế sau khi thu hoạch được xử lý, tạo dáng, ghép từng lớp rồi mới tiến hành chạm khắc họa tiết.
Kích thước lớn khiến quá trình chế tác công phu hơn. Từng lớp vỏ phải được xử lý phù hợp để tạo được dáng bình, đồng thời giữ màu sắc và hương thơm tự nhiên của quế.
Bà Trần Thị Phương (ở xã Trà Bồng) đã có gần 10 năm gắn bó với cơ sở. Trực tiếp tham gia làm sản phẩm mới, bà Phương cho biết đây là lần đầu cơ sở thực hiện một đôi lục bình có kích thước lớn như vậy.
“Lần đầu tiên cơ sở làm lục bình lớn. Tôi rất vui và tự hào khi được tham gia làm sản phẩm này”, bà Phương chia sẻ.
Bên cạnh kích thước, điểm tạo nên sự khác biệt của đôi lục bình là những họa tiết được chạm khắc trực tiếp trên thân bình.
Người thợ đưa vào sản phẩm hình ảnh cô gái mang gùi quế, núi Thiên Ấn, chùa Minh Đức cùng những hình ảnh gợi nhắc về vùng đất Quảng Ngãi. Qua đó, lớp vỏ quế không chỉ giữ vai trò là nguyên liệu mà còn trở thành bề mặt để kể câu chuyện về nơi cây quế gắn bó với đời sống người dân.
Ông Nguyễn Đức Lương - Giám đốc Công ty TNHH Hương Quế Trà Bồng cho biết, trước đây cơ sở chủ yếu làm các loại lục bình nhỏ từ vỏ quế. Việc thử nghiệm sản phẩm kích thước lớn nhằm tạo thêm mẫu mã và giới thiệu nhiều hơn về cây quế Trà Bồng.
“Lúc trước làm lục bình nhỏ, giờ làm lớn. Tôi muốn mọi người biết nhiều hơn về cây quế ở Quảng Ngãi”, ông Lương nói.
Theo ông Lương, thời gian tới, cơ sở dự kiến tiếp tục đưa thêm những hình ảnh đặc trưng của vùng đất vào sản phẩm như cây quế cổ thụ, Quảng trường 28/8, Điện Trường Bà.
Cách làm này giúp sản phẩm từ vỏ quế có thêm giá trị ngoài công năng trang trí. Mỗi sản phẩm có thể trở thành một vật phẩm gắn với vùng nguyên liệu, địa danh và văn hóa địa phương.
Quế Trà Bồng là một trong những sản vật đặc trưng của Quảng Ngãi, gắn bó mật thiết với đời sống của đồng bào Co. Từ cây quế, người dân địa phương tạo ra nhiều sản phẩm như gia vị, dược liệu, tinh dầu, tăm, nhang và các mặt hàng thủ công, mỹ nghệ.
Vùng quế Trà Bồng trước đây có khoảng 5.500ha, sản lượng quế thu hoạch hằng năm dao động khoảng 1.800-2.000 tấn. Nhờ hàm lượng tinh dầu cao và hương thơm đặc trưng, sản phẩm quế được tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang một số thị trường như Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ, Hàn Quốc...
Cùng với những sản phẩm quen thuộc, vỏ quế đang được tận dụng để làm bình, chén, hộp đựng trà và nhiều mặt hàng thủ công khác. Đôi lục bình cao 1,5m là bước thử nghiệm theo hướng mở rộng kích thước, mẫu mã và giá trị của sản phẩm.
Từ lớp vỏ quế, qua quá trình xử lý và tạo hình, người thợ có thể tạo ra những sản phẩm có giá trị trang trí, đồng thời giữ được đặc trưng về màu sắc và hương thơm của nguyên liệu. Việc đưa hình ảnh cây quế, người trồng quế, cảnh sắc và các địa danh Quảng Ngãi vào sản phẩm cũng tạo thêm dấu ấn riêng cho hàng thủ công địa phương.
Theo dự kiến, đôi lục bình sẽ được giới thiệu tại các hội chợ OCOP, sự kiện và triển lãm trong và ngoài tỉnh. Đây là cơ hội để sản phẩm từ vỏ quế tiếp cận người tiêu dùng và du khách, đồng thời quảng bá cây quế Trà Bồng theo một cách mới.
Việc phát triển các sản phẩm mỹ nghệ từ vỏ quế cho thấy dư địa gia tăng giá trị của cây quế không chỉ nằm ở nguyên liệu thô mà còn ở khâu chế biến và sáng tạo sản phẩm. Khi gắn nguyên liệu với câu chuyện văn hóa và đặc trưng vùng đất, sản phẩm từ quế có thêm cơ hội mở rộng thị trường, qua đó góp phần nâng giá trị cho cây quế Trà Bồng.