Không chỉ là việc giảm đầu mối quản lý ở cơ sở, sắp xếp lại thôn, tổ dân phố tại Quảng Ngãi đang được kỳ vọng tạo ra những cộng đồng dân cư có quy mô phù hợp hơn, phát huy nguồn lực địa phương, giữ gìn bản sắc văn hóa và mở rộng không gian phát triển trong quá trình xây dựng nông thôn mới.
Những ngày qua, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đồng loạt tổ chức hội nghị lấy ý kiến cử tri về đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố. Tại các khu dân cư, người dân không chỉ tham gia đóng góp ý kiến về phương án sáp nhập mà còn quan tâm đến việc đặt tên thôn mới sao cho vừa phù hợp với định hướng phát triển, vừa lưu giữ được giá trị lịch sử, văn hóa của từng vùng đất.
Kiến tạo không gian phát triển mới
Tại nhà văn hóa thôn Tuyết Diêm 3, xã Vạn Tường, từ sáng sớm, đông đảo người dân đã có mặt để tham dự hội nghị lấy ý kiến cử tri về việc sắp xếp thôn. Theo phương án dự kiến, thôn mới sẽ được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 thôn gồm Tuyết Diêm 3, Đông Lỗ và Thuận Phước, với quy mô hơn 2.000 hộ gia đình.
Bên cạnh sự đồng thuận với chủ trương sắp xếp, nhiều người dân cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến tên gọi của đơn vị hành chính mới. Với người dân vùng ven biển, tên gọi không đơn thuần là địa danh mà còn gắn với ký ức cộng đồng, lịch sử hình thành làng quê và những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Ông Lê Tần, người dân thôn Tuyết Diêm 3 cho rằng, việc sắp xếp thôn là cần thiết để tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối, tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển. Tuy nhiên, tên gọi thôn mới cần thể hiện được chiều sâu văn hóa, lịch sử và tình cảm gắn bó của người dân.
“Chúng tôi hoàn toàn thống nhất với chủ trương sắp xếp để tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối, tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển. Điều người dân quan tâm là tên gọi của thôn mới phải thể hiện được lịch sử, văn hóa và tình cảm gắn bó của cộng đồng”, ông Tần chia sẻ.
Để tạo sự đồng thuận, cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể tại địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức, từ hệ thống truyền thanh, mạng xã hội đến việc trực tiếp đến từng hộ dân vận động, giải thích.
Bí thư Chi bộ thôn Tuyết Diêm 3 Phan Thanh Hà cho biết, quá trình lấy ý kiến được triển khai công khai, dân chủ, bảo đảm người dân hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa của việc sắp xếp.
“Hầu hết các hộ gia đình tham gia ý kiến đầy đủ với tỷ lệ đồng thuận cao. Đây là cơ sở để địa phương thực hiện công tác sắp xếp thuận lợi, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới”, ông Hà nói.
Theo đề án, xã Vạn Tường sẽ giảm từ 30 thôn xuống còn 15 thôn. Để thực hiện nhiệm vụ này, địa phương đã thành lập 25 tổ công tác trực tiếp đến các khu dân cư lấy ý kiến cử tri đại diện hộ gia đình, bảo đảm đúng quy trình, công khai và minh bạch.
Chủ tịch UBND xã Vạn Tường Ung Đình Hiền cho biết, xã có diện tích tự nhiên gần 110 km², dân số hơn 60.000 người. Sau sắp xếp, địa phương giữ nguyên 5 thôn và thực hiện sáp nhập 25 thôn còn lại.
“Đây là bước đi cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở, tạo sự gắn kết về không gian, phát huy các nguồn lực và tiết kiệm ngân sách”, ông Hiền nhấn mạnh.
Giữ bản sắc làng quê trong quá trình sắp xếp
Không chỉ tại xã Vạn Tường, nhiều địa phương khác trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi cũng đang triển khai lấy ý kiến người dân về phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố.
Tại xã Tịnh Khê, việc lấy ý kiến cử tri đã hoàn thành với tỷ lệ đồng thuận cao. Người dân đồng tình với chủ trương chung, đồng thời mong muốn quá trình sắp xếp phải bảo đảm thuận lợi trong sinh hoạt, giao dịch hành chính và không làm ảnh hưởng đến sự gắn kết của cộng đồng dân cư.
Bà Nguyễn Thị Lam, người dân thôn Hòa Bân cho rằng, việc tổ chức lại thôn là phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay, nhưng cần tính toán kỹ để người dân vẫn giữ được sự gần gũi, thuận tiện trong đời sống hằng ngày.
Theo Bí thư Chi bộ thôn Hòa Bân Nguyễn Tùng, đối với các hộ dân không trực tiếp tham dự hội nghị, các tổ công tác đã đến tận nhà lấy ý kiến, bảo đảm tất cả cử tri đại diện hộ gia đình đều được tham gia.
Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê Phạm Quốc Vương thông tin, địa phương thống nhất phương án giảm từ 18 thôn xuống còn 12 thôn. Mục tiêu của việc sắp xếp không chỉ là tinh giản đầu mối mà còn nâng cao hiệu quả quản lý, phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư.
Tại xã Đông Sơn, các hội nghị lấy ý kiến về đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn cũng đang được khẩn trương triển khai. Theo đề án, sau khi thực hiện sắp xếp trong năm 2026, số lượng thôn trên địa bàn xã sẽ giảm từ 33 thôn xuống còn 23 thôn.
Sau sắp xếp, xã Đông Sơn vẫn giữ ổn định quy mô dân số và diện tích tự nhiên với 15.229 hộ dân, 55.801 nhân khẩu và diện tích 11.497,70 ha. Việc tổ chức lại thôn được thực hiện theo hướng hợp lý hóa địa bàn dân cư, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng phục vụ Nhân dân.
Tinh gọn tổ chức, nâng chất lượng quản trị ở cơ sở
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố tại Quảng Ngãi được triển khai trên cơ sở bám sát các tiêu chí của Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ và Đề án “Dân tin - Đảng cử” của tỉnh.
Theo đó, tỉnh tiếp tục rà soát những địa bàn còn điều kiện để sắp xếp, đồng thời chuẩn bị nhân sự bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố và trưởng ban công tác Mặt trận bảo đảm tiêu chuẩn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Đối với những đơn vị không thực hiện sắp xếp, việc bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải hoàn thành trước ngày 30/6/2026; các đơn vị sau sắp xếp hoàn thành bầu cử chậm nhất trước ngày 31/7/2026.
Cùng với việc tinh gọn tổ chức, tỉnh định hướng tiếp tục giảm đầu mối tại các địa phương có từ 15 thôn, tổ dân phố trở lên; khuyến khích mô hình Bí thư Chi bộ đồng thời là Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố hoặc Trưởng ban công tác Mặt trận ở những đơn vị có quy mô nhỏ.
Đặc biệt, tỉnh yêu cầu nghiên cứu nâng mức hỗ trợ đối với người hoạt động không chuyên trách tại các thôn, tổ dân phố có quy mô dân cư lớn; đồng thời tăng cường đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin, hạ tầng số phục vụ chuyển đổi số ở cơ sở.
Mục tiêu đến cuối năm 2026, 100% thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh được trang bị máy vi tính, máy in kết nối mạng phục vụ công tác quản lý, điều hành.
Sự đồng thuận của người dân trong quá trình lấy ý kiến cho thấy việc sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ đáp ứng yêu cầu tinh gọn bộ máy mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển nông thôn, xây dựng cộng đồng dân cư văn minh, hiện đại, phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Mặc dù nguồn vốn Trung ương cho các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 chưa được phân bổ, Quảng Ngãi vẫn đang chủ động triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.
Đầu tư dây chuyền tự động, ứng dụng máy móc hiện đại vào chế biến sâu, phát triển sản phẩm OCOP từ nguồn nguyên liệu bản địa... đang trở thành hướng đi của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã tại Quảng Ngãi. Công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn mở ra cơ hội gia tăng giá trị nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Sở hữu hơn 130km bờ biển cùng hệ sinh thái biển đảo đa dạng, Quảng Ngãi đang đứng trước nhiều cơ hội để phát triển kinh tế biển theo hướng xanh và bền vững. Nhân Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với ông Hồ Trọng Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi về công tác bảo vệ tài nguyên, môi trường biển và định hướng phát triển kinh tế biển trong thời gian tới.
