Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải vừa ký ban hành Văn bản số 1838/UBND-NN ngày 26/02/2026, yêu cầu các sở, ngành và địa phương ven biển tập trung khắc phục những tồn tại trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU).
Chênh lệch số liệu đáng báo động
Động thái này được đưa ra sau khi Báo cáo tại phiên họp lần thứ 31 ngày 24/02/2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU chỉ rõ: Bên cạnh những chuyển biến tích cực, Nghệ An vẫn để lộ những “điểm nghẽn” đáng lo trong kiểm soát tàu cá ra vào cảng và xuất, nhập lạch.
Theo báo cáo, việc kiểm soát liên thông tàu cá qua cảng trên hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT và qua các trạm biên phòng chưa được thực hiện nghiêm. Cụ thể, số lượt tàu xuất trạm biên phòng cao hơn 3,8 lần so với số lượng trên eCDT, số lượt tàu nhập trạm biên phòng cao hơn 4,4 lần trên eCDT.
Những con số này cho thấy sự thiếu đồng bộ trong quản lý, tiềm ẩn nguy cơ bỏ lọt tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, ảnh hưởng trực tiếp đến nỗ lực gỡ “thẻ vàng” của ngành thủy sản Việt Nam.
Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường để rà soát, làm rõ nguyên nhân chênh lệch số liệu giữa lực lượng Biên phòng và Ban quản lý cảng cá. Đồng thời, phải có giải pháp xử lý dứt điểm.
Đối với tàu cá có chiều dài từ 12m trở lên, bắt buộc phải có xác nhận rời cảng của cảng cá trước khi xuất bến qua đồn, trạm biên phòng để tham gia khai thác. Các đồn, trạm tuyến biển phải yêu cầu chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện đầy đủ thủ tục ra, vào cảng trên hệ thống eCDT theo quy định tại Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Đặc biệt, tỉnh nhấn mạnh việc xử lý nghiêm cán bộ, đơn vị để xảy ra tình trạng tàu cá không đủ điều kiện vẫn xuất lạch ra biển như: Chưa đầy đủ các loại giấy tờ, không đánh dấu, không viết biển số theo quy định, không duy trì tín hiệu VMS... mà vẫn xuất lạch qua Trạm kiểm soát Biên phòng ra biển hoạt động.
Một nội dung cấp bách khác là rà soát toàn bộ hồ sơ xử lý tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình theo Báo cáo số 99/BC-TRS ngày 12/01/2026 của Tổ công tác theo Quyết định 4405/QĐ-UBND.
Tỉnh yêu cầu các hồ sơ đã “khép” phải bảo đảm đầy đủ căn cứ, đúng quy định; trường hợp không đủ điều kiện khép hồ sơ phải tiến hành xử phạt theo quy định pháp luật. Việc rà soát, hoàn thiện và báo cáo UBND tỉnh phải hoàn thành trước ngày 06/3/2026.
Đồng bộ dữ liệu, không để tàu “lọt” khỏi cảng
Tại văn bản số 1838, UBND tỉnh Nghệ An đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh rà soát, đối khớp dữ liệu tàu cá ra vào cảng và xuất, nhập bến qua các đồn, trạm biên phòng.
Nguyên tắc được quán triệt rõ: Tàu cá xuất bến phải có xác nhận rời cảng; tàu cá nhập bến qua trạm biên phòng phải vào cảng cá và được thông báo để kiểm soát. Nếu không cập cảng bốc dỡ thủy sản theo quy định sẽ bị xử lý. Cùng với đó là tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện thủ tục trên hệ thống eCDT và triển khai nhật ký khai thác điện tử theo quy định mới.
UBND các xã, phường ven biển được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với Ban quản lý cảng cá và các đồn, trạm kiểm soát biên phòng để thống nhất số liệu tàu cập, rời cảng; xuất, nhập lạch. Đồng thời tăng cường nhắc nhở chủ tàu sau khi làm thủ tục nhập lạch tại trạm biên phòng phải hoàn tất thủ tục cập cảng tại các cảng cá chỉ định.
Thông điệp của tỉnh Nghệ An lần này khá rõ ràng: Chống khai thác IUU không thể làm theo kiểu “đến hẹn lại báo cáo”. Số liệu phải minh bạch, quy trình phải chặt chẽ và trách nhiệm phải được xác định cụ thể. Khi những “khoảng trống” trong quản lý được bịt kín, mục tiêu gỡ cảnh báo IUU mới có cơ hội tiến thêm một bước vững chắc.
Xác định công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành, địa phương ven biển tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Thường trực Tỉnh ủy.
Là một trong 21 tỉnh, thành ven biển, Vĩnh Long luôn xác định công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của ngành NN&MT.
Với sự vào cuộc đồng bộ của các ngành chức năng và chính quyền địa phương, Hà Tĩnh đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
