Thanh Hóa tăng tốc siết chặt quản lý, quyết tâm gỡ “thẻ vàng” IUU

Đồng bộ giải pháp, siết chặt quản lý đội tàu

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cùng Đoàn kiểm tra đã nghe UBND tỉnh Thanh Hóa báo cáo tình hình thực hiện các quy định pháp luật về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Văn Cường cùng đại diện các sở, ngành, địa phương tham dự và trực tiếp trao đổi, làm rõ nhiều nội dung liên quan.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, thời gian qua Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý hoạt động khai thác thủy sản, xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.

Đến ngày 28/2/2026, toàn tỉnh có 6.214 tàu cá từ 6 mét trở lên. Trong đó, 2.898 tàu cá đã được cập nhật đầy đủ vào hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase), đạt 100%. Có 2.874/2.898 tàu được cấp giấy phép khai thác còn hạn, đạt tỷ lệ 99,2%. Đối với nhóm tàu có chiều dài từ 15 mét trở lên đang hoạt động trên biển, 100% đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS).

Hệ thống giám sát tàu cá được duy trì hoạt động 24/24 giờ, giúp cơ quan chức năng kịp thời phát hiện, cảnh báo và xử lý các trường hợp tàu mất kết nối hoặc có dấu hiệu vi phạm vùng biển. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác, ngăn chặn tình trạng xâm phạm vùng biển nước ngoài.

Cùng với đó, công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản được tăng cường. Từ năm 2024 đến nay, các lực lượng chức năng đã xử phạt 1.059 vụ với 1.059 đối tượng vi phạm, tổng số tiền hơn 18,6 tỷ đồng. Riêng hành vi mất kết nối thiết bị giám sát hành trình VMS có 549 tàu bị xử lý, với số tiền 15,5 tỷ đồng.

Những con số trên cho thấy quyết tâm của tỉnh trong việc thực thi pháp luật nghiêm minh, từng bước lập lại kỷ cương trong hoạt động khai thác thủy sản.

Thẳng thắn nhìn nhận khó khăn, kiến nghị hoàn thiện pháp lý

Tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn kiểm tra Bộ Tư pháp đã đặt nhiều câu hỏi cụ thể, đề nghị tỉnh làm rõ tính thống nhất dữ liệu giữa các hệ thống quản lý; tiêu chí xác định tàu cá có nguy cơ cao vi phạm IUU; quy trình quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; việc kiểm soát tàu ra, vào cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản; cũng như quy trình khép hồ sơ trong trường hợp không xử phạt vi phạm hành chính.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các sở, ngành, lực lượng chức năng của tỉnh đã giải trình từng nội dung, đồng thời thẳng thắn nêu những khó khăn, vướng mắc trong quá trình áp dụng pháp luật xử lý vi phạm hành chính liên quan đến IUU. Một số quy định còn chồng chéo, chưa thực sự đồng bộ giữa các văn bản; năng lực, kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ làm công tác xử phạt ở cơ sở chưa đồng đều; việc thu thập, hoàn thiện hồ sơ vi phạm trong thực tiễn còn phát sinh nhiều tình huống phức tạp.

Tỉnh Thanh Hóa kiến nghị các bộ, ngành Trung ương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo hướng thống nhất, đồng bộ và sát với thực tiễn quản lý nghề cá. Đồng thời, đề nghị tăng cường tập huấn chuyên sâu, hướng dẫn nghiệp vụ cho lực lượng thực thi pháp luật, đặc biệt là cán bộ cấp xã, phường – những người trực tiếp tiếp xúc, làm việc với ngư dân.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Văn Cường khẳng định Thanh Hóa xác định chống khai thác IUU không chỉ là nhiệm vụ trước mắt để gỡ “thẻ vàng”, mà còn là giải pháp căn cơ để phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm và đúng pháp luật. Tỉnh nghiêm túc tiếp thu các ý kiến của Đoàn kiểm tra, đồng thời sẽ khẩn trương xây dựng kế hoạch cụ thể để khắc phục những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, trong quá trình xử lý vi phạm, địa phương luôn chú trọng yếu tố nhân văn, đặt quyền lợi chính đáng của ngư dân lên hàng đầu, đồng thời phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong giám sát, tuyên truyền và nhắc nhở lẫn nhau chấp hành quy định IUU.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh ghi nhận và đánh giá cao những kết quả Thanh Hóa đạt được trong công tác chống khai thác IUU. Thứ trưởng đề nghị tỉnh tiếp tục tăng cường thực thi pháp luật, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng; chú trọng rà soát, hoàn thiện hồ sơ xử lý vi phạm hành chính; bảo đảm tính nghiêm minh, minh bạch và đúng quy định.

Buổi làm việc không chỉ là dịp kiểm tra, đánh giá thực trạng mà còn thể hiện quyết tâm của cả Trung ương và địa phương trong việc chấn chỉnh hoạt động khai thác thủy sản. Với những giải pháp đồng bộ, sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và ý thức ngày càng nâng cao của ngư dân, Thanh Hóa đang từng bước củng cố nền tảng pháp lý, hướng tới mục tiêu phát triển nghề cá bền vững, góp phần cùng cả nước sớm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.