Những năm gần đây, du lịch nông nghiệp, nông thôn tại TP. Huế có bước chuyển mình rõ nét với nhiều mô hình du lịch cộng đồng, sinh thái gắn với sản xuất nông nghiệp và làng nghề truyền thống. Không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, các mô hình này còn tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập và gìn giữ giá trị văn hóa, môi trường cho khu vực nông thôn và miền núi.
Tạo nền tảng phát triển bền vững
Cách trung tâm huyện A Lưới (cũ) khoảng 10km, làng du lịch cộng đồng A Nôr (xã Hồng Kim, nay là xã A Lưới 1) được xem là hình mẫu tiêu biểu cho sự chuyển mình của du lịch nông thôn miền núi. Từ một ngôi làng chủ yếu sống dựa vào nương rẫy, A Nôr đã từng bước phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp gắn với bảo tồn văn hóa Pa Cô thông qua hoạt động của Hợp tác xã (HTX) Du lịch sinh thái A Nôr.
Hợp tác xã đã tạo sinh kế bền vững cho các thành viên thông qua việc khai thác thế mạnh bản địa, như tổ chức các hoạt động du lịch trải nghiệm như lễ hội truyền thống, ẩm thực bản địa, xông hơi thảo dược, tắm suối nước nóng tự nhiên…. Nhờ kết hợp làm nông nghiệp và phục vụ du lịch, thu nhập của các thành viên trong HTX tăng lên trung bình khoảng 6-7 triệu đồng/tháng. Quan trọng hơn, bà con có động lực để bảo tồn văn hóa truyền thống, gìn giữ rừng, nguồn nước, cảnh quan sinh thái của làng quê.
Thời gian qua, nhiều địa phương trên địa bàn TP. Huế đã khuyến khích các HTX kết hợp nông nghiệp với du lịch để tăng giá trị sản phẩm, nhiều xã biên giới trước đây thuộc diện khó khăn đã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu hoặc tiệm cận tiêu chí. Không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập, các HTX còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, giữ gìn môi trường, bảo tồn văn hóa dân tộc.
Theo ngành du lịch TP. Huế, nhiều mô hình tiêu biểu như làng Ngư Mỹ Thạnh, làng cổ Phước Tích, Nguyệt Biều – Lương Quán, A Nôr, thôn Dỗi, cầu ngói Thanh Toàn… không chỉ thu hút du khách mà còn góp phần giữ gìn không gian làng quê, bảo tồn nghề truyền thống, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Đến nay, TP. Huế đã có 16 điểm du lịch được công nhận, trong đó có 12 điểm gắn với du lịch nông nghiệp, sinh thái và cộng đồng; đồng thời có 6 sản phẩm du lịch đạt chuẩn OCOP 3 sao cấp thành phố.
Theo bà Trần Thị Hoài Trâm, Giám đốc Sở Du lịch TP. Huế, trong xu thế phát triển du lịch xanh, bền vững, lấy cộng đồng làm trung tâm, du lịch nông thôn – nông nghiệp ngày càng khẳng định vai trò quan trọng. Việc phát triển loại hình này không chỉ nhằm tăng lượng khách, mà quan trọng hơn là bảo tồn giá trị văn hóa bản địa, gìn giữ môi trường sinh thái và nâng cao sinh kế cho người dân nông thôn.
Sở Du lịch TP. Huế phối hợp với Trung tâm Công nghệ thông tin thành phố giới thiệu hệ thống cơ sở dữ liệu và bản đồ số du lịch nông thôn, tích hợp thông tin, hình ảnh, video và trải nghiệm thực tế ảo VR 360. Việc ứng dụng công nghệ số được kỳ vọng sẽ hỗ trợ người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nông thôn nâng cao năng lực quảng bá, kết nối thị trường và phát triển du lịch hiệu quả.
Hướng tới du lịch xanh gắn với nông thôn mới kiểu mẫu
Trong định hướng du lịch xanh, làng du lịch nông nghiệp Thủy Biều được lựa chọn làm điểm đến thí điểm giảm thiểu rác thải nhựa đầu tiên của TP. Huế. Từ việc thay thế nước uống đóng chai nhựa bằng chai thủy tinh, bố trí các điểm refill nước miễn phí, khuyến khích du khách mang theo đồ dùng cá nhân, đến việc loại bỏ đồ nhựa dùng một lần trong lưu trú và trải nghiệm, Thủy Biều đang từng bước xây dựng hình ảnh điểm đến thân thiện với môi trường.
Ông Trần Quang Hào, Giám đốc Công ty cổ phần Đào tạo và Dịch vụ du lịch HueTourist cho biết Thủy Biều ngoài việc là điểm du lịch thích ứng vào mùa mưa giờ đây còn là điểm du lịch cộng đồng đầu tiên của TP. Huế áp dụng loại bỏ vật dụng bằng nhựa sử dụng một lần và định hướng giảm rác thải nhựa.
Theo đại diện doanh nghiệp du lịch, mô hình này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn nâng cao chất lượng trải nghiệm, hình ảnh điểm đến và giá trị bền vững cho du lịch cộng đồng, hướng tới mục tiêu đưa Huế trở thành đô thị giảm nhựa vào năm 2025.
Nhiều địa phương trên địa bàn TP. Huế đang tiếp tục vạch ra lộ trình xây dựng mô hình nông thôn mới nâng cao, với trọng tâm là phát triển du lịch xanh, gắn với bảo tồn văn hóa và nông nghiệp sạch, các tuyến du lịch kết nối liên vùng, các sản phẩm đặc trưng gắn sao OCOP.
Tại các địa phương mới sáp nhập như Hương An, Hương Thọ, Thủy Bằng, Phú Mậu, Phú Thanh…, TP. Huế đang đẩy mạnh chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp công nghệ cao, hình thành các trang trại kết hợp tham quan, trải nghiệm du lịch. Điển hình như vùng chuyên canh hành lá Hương An, các mô hình trồng dưa lưới, dưa lê trong nhà kính gắn với tour tham quan, mua sản phẩm tại vườn, từng bước xây dựng thương hiệu và đăng ký sản phẩm OCOP.
Theo Sở Du lịch TP. Huế, trong xu thế phát triển du lịch xanh, bền vững, du lịch nông nghiệp – nông thôn ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, không chỉ góp phần tăng trưởng lượng khách mà còn bảo tồn văn hóa bản địa, gìn giữ môi trường sinh thái và nâng cao sinh kế cho người dân.
Bà Trần Thị Hoài Trâm - Giám đốc Sở Du lịch TP. Huế, nhấn mạnh Huế chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ du lịch, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong xúc tiến, đồng thời phát triển các sản phẩm du lịch xanh, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch trải nghiệm gắn với di sản, cảnh quan và đời sống văn hóa bản địa.
Theo lãnh đạo UBND TP. Huế, với định hướng phát triển mô hình nông thị (nông nghiệp trong đô thị), đồng thời tạo ra nhiều mô hình nông nghiệp sạch kết hợp phục vụ khách tham quan, thời gian tới, thành phố chỉ đạo các xã, phường mới, tăng cường quản lý đất đai, phát triển nông nghiệp sạch, ưu tiên thu hút các dự án nông nghiệp công nghệ cao nhằm mang lại hiệu quả kinh tế, đa dạng hóa loại hình du lịch để thu hút khách.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng chỉ ra những hạn chế như quy mô mô hình còn nhỏ lẻ, kỹ năng làm du lịch của người dân chưa đồng đều, hạ tầng chưa đồng bộ, liên kết vùng và xúc tiến quảng bá chưa mạnh. Từ thực tiễn đó, TP. Huế cần tiếp tục rà soát tiềm năng từng vùng, định hình sản phẩm đặc trưng, tăng cường đầu tư hạ tầng, xây dựng thương hiệu nông sản gắn với du lịch và đẩy mạnh liên kết liên vùng.
Từ những làng quê ven đô đến vùng núi xa xôi, du lịch nông nghiệp - nông thôn đang mở ra hướng đi bền vững cho TP. Huế, góp phần xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, phát triển kinh tế xanh và gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Cố đô.
Năm Du lịch quốc gia 2025 do TP. Huế đăng cai với chủ đề “Kinh đô xưa – Vận hội mới” đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ với hơn 170 sự kiện cấp quốc gia và địa phương; riêng TP. Huế chủ trì 67 chương trình, lễ hội quy mô liên tỉnh, quốc gia và quốc tế, gắn với Festival Huế. Nhờ đó, tổng lượng khách ước đạt 6,3 triệu lượt, tăng hơn 61% so với cùng kỳ; trong đó khách quốc tế đạt 1,9 triệu lượt, khách nội địa 4,4 triệu lượt. Doanh thu du lịch ước đạt trên 13.000 tỷ đồng, tăng hơn 64%, mức cao nhất từ trước đến nay.
Với kết quả này, du lịch Huế không chỉ vượt mục tiêu đề ra cho năm 2025 mà còn xác lập cột mốc tăng trưởng mới, vượt xa giai đoạn cao điểm năm 2019, thời kỳ được xem là “hoàng kim” của du lịch Huế.
Những năm gần đây, Suối Giàng (xã Văn Chấn, tỉnh Lào Cai) dần nổi lên như một điểm hẹn du lịch được nhiều bạn trẻ lựa chọn. Không chỉ là địa điểm lý tưởng để “săn biển mây”, nơi đây còn nổi tiếng với khung cảnh núi rừng hùng vĩ, không khí bình yên.
Hồ Thầu, xã vùng cao dưới chân đỉnh Chiêu Lầu Thi mây phủ quanh năm đang từng bước đánh thức tiềm năng sẵn có, mở ra dư địa cho đầu tư phát triển du lịch bền vững.
Đặc khu Cồn Cỏ đang nổi lên như một điểm đến du lịch sinh thái biển độc đáo, thu hút du khách bởi thiên nhiên hoang sơ, hệ sinh thái đa dạng. Sắp tới đây khi tuyến vận tải biển Nhật Lệ - Cồn Cỏ được mở, sẽ tạo cơ hội thúc đẩy Đặc khu khai thác tiềm năng du lịch.
Quảng Trị đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch nông nghiệp, từ những vùng cà phê bạt ngàn ở Hướng Hóa đến những cánh đồng lúa xanh mướt trải dài tại Hải Lăng, Triệu Phong, Lệ Thủy, Quảng Ninh,… Du lịch nông nghiệp được kỳ vọng sẽ trở thành hướng đi bền vững, giúp nâng cao giá trị sản xuất và cải thiện sinh kế cho người nông dân. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với ông Hồ Văn Hoan - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị.
Ngày 20/12, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với UBND xã Chuyên Mỹ và Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội tổ chức Hội thảo “Giải pháp bảo tồn và phát triển làng nghề gắn với du lịch, chuyển đổi số".
