Hội thảo có sự tham đại diện các cơ quan quản lý du lịch, y tế, các địa phương, chuyên gia, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm hướng tới kiến tạo khung chính sách liên ngành, chuẩn hóa chất lượng và hình thành hệ sinh thái du lịch chăm sóc sức khỏe có bản sắc, sức cạnh tranh quốc tế.

Xây dựng tiêu chuẩn, cơ chế đánh giá và công nhận

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam khẳng định: Du lịch chăm sóc sức khỏe đang từng bước trở thành phân khúc có giá trị gia tăng cao, có khả năng thúc đẩy nhiều ngành, lĩnh vực cùng phát triển.

Theo ông Hà Văn Siêu, Việt Nam sở hữu nền tảng quan trọng để hình thành những sản phẩm chăm sóc sức khỏe mang bản sắc riêng, nhưng tiềm năng chưa được chuyển hóa tương xứng thành sản phẩm và giá trị kinh tế. Những hạn chế về tiêu chuẩn chất lượng, nhân lực, cơ chế liên kết và tổ chức chuỗi dịch vụ đang đặt ra yêu cầu phải có một định hướng phát triển bài bản, khoa học và khả thi.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới được xác định là điểm tựa quan trọng. Tinh thần phát triển du lịch theo hướng chất lượng, giá trị gia tăng, thông minh, xanh, sáng tạo; tăng cường liên ngành, liên vùng và phát triển theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp tạo cơ sở để Việt Nam định hình một cách tiếp cận mới đối với du lịch chăm sóc sức khỏe.

Việt Nam có nhiều điều kiện để tham gia sâu hơn vào thị trường này: địa hình đa dạng từ núi, rừng, cao nguyên đến biển; khoảng 400 nguồn suối khoáng; khí hậu phân hóa; hệ sinh thái dược liệu phong phú với khoảng 3.850 loài thực vật được sử dụng làm thuốc; nền y học cổ truyền lâu đời; hệ thống nghỉ dưỡng ngày càng phát triển và kho tàng tri thức chăm sóc sức khỏe của các cộng đồng dân tộc.

Tuy nhiên, phần lớn tiềm năng vẫn tồn tại dưới dạng tài nguyên hoặc dịch vụ riêng lẻ. Nhiều sản phẩm mới dừng ở spa, massage, tắm khoáng hay nghỉ dưỡng thông thường; liên kết giữa du lịch với y tế, y học cổ truyền, dược liệu, thể thao, dinh dưỡng, bảo hiểm và công nghệ còn hạn chế. Việt Nam cũng chưa có hệ thống tiêu chuẩn thống nhất, nguồn nhân lực chuyên biệt và thương hiệu quốc gia đủ mạnh cho phân khúc này.

Từ góc độ y tế, TS. Dương Huy Lương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cho rằng: Trước hết cần phân định rõ du lịch chăm sóc sức khỏe với du lịch y tế. Du lịch chăm sóc sức khỏe chủ yếu phục vụ người có tình trạng sức khỏe bình thường, hướng tới duy trì, nâng cao thể chất và tinh thần. Trong khi đó, du lịch y tế gắn với chẩn đoán, điều trị, can thiệp chuyên môn hoặc phục hồi chức năng. Việc phân định rõ phạm vi sẽ giúp quản lý đúng mức độ rủi ro, tránh “y tế hóa” các hoạt động wellness thông thường, đồng thời ngăn chặn tình trạng cung cấp dịch vụ có bản chất khám, chữa bệnh dưới tên gọi thương mại về chăm sóc sức khỏe.

Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề xuất lấy người sử dụng dịch vụ làm trung tâm; bảo đảm an toàn, chất lượng, quyền lợi và khả năng xử lý tình huống trong toàn bộ hành trình. Những hoạt động có yếu tố chuyên môn y tế phải tuân thủ pháp luật về khám, chữa bệnh, dược và hành nghề, không phụ thuộc dịch vụ được cung cấp tại bệnh viện hay khu nghỉ dưỡng.

Hai ngành Y tế và Du lịch cần phối hợp xây dựng tiêu chuẩn, cơ chế đánh giá và công nhận; chuẩn hóa gói dịch vụ trước, trong và sau chuyến đi; phát triển nhân lực điều phối viên du lịch y tế, phiên dịch viên y tế, điều phối bảo hiểm quốc tế; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và bảo vệ chặt chẽ dữ liệu sức khỏe của du khách.

Kết hợp chặt chẽ giữa Y học cổ truyền và Y học hiện đại

Phát biểu tại hội thảo, bà Vũ Thị Mai Oanh - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai cho biết: Bộ Chính trị vừa mới ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Trong Nghị quyết mang tính bước ngoặt này, Bộ Chính trị đã nhấn mạnh định hướng: “Nâng cao chất lượng nhóm sản phẩm du lịch y tế, chăm sóc sức khoẻ chất lượng cao, phát huy lợi thế y dược cổ truyền, nha khoa, spa và thẩm mỹ, hình thành các trung tâm du lịch y tế, nghỉ dưỡng và phục hồi sức khoẻ đạt chuẩn quốc tế”. Đồng thời, Nghị quyết cũng mở ra những cơ chế đột phá khi yêu cầu: “Có chính sách hỗ trợ về đầu tư, đất đai, tài chính, thủ tục, thuế, phí... đối với các dự án du lịch chất lượng cao gắn với chăm sóc sức khỏe”.

Phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, rất cần những cách làm sáng tạo và ý tưởng khác biệt nhằm tạo ra sản phẩm mới, mang lợi thế so sánh cạnh tranh của từng vùng, từng địa phương. Sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe (Wellness Tourism) là một trong những điểm đột phá trong giai đoạn tới.

Theo bà Vũ Thị Mai Oanh, tỉnh Lào Cai sau khi hợp nhất đã khoác lên mình một tầm vóc mới. Sự hợp nhất không chỉ mở ra một không gian địa lý rộng lớn, mà quan trọng hơn, đã tạo nên một "biển tài nguyên" đa dạng, kết tụ toàn bộ tinh hoa thiên nhiên và bản sắc văn hóa của đại ngàn Tây Bắc. Đề án số 10-ĐA/TU của Tỉnh ủy Lào Cai đã xác định mục tiêu: Đưa Lào Cai trở thành trung tâm du lịch bốn mùa của cả nước, hướng tới tầm quốc tế; trong đó du lịch chăm sóc sức khỏe là sản phẩm đột phá, cốt lõi.

Về những giải pháp trong thời gian tới, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai thông tin: Tỉnh sẽ định hình và nâng tầm "Vành đai Du lịch Wellness Tây Bắc". Kết nối không gian du lịch một cách đồng bộ. Tạo dựng trục phía Tây và Nam với Trạm Tấu – Văn Chấn – Nghĩa Lộ – Tú Lệ – Mù Cang Chải kết hợp với Trung tâm Sa Pa – Y Tý và vùng sinh thái Thác Bà – Bắc Hà thành một hành trình trải nghiệm liền mạch. Từ ngâm khoáng nóng, thưởng trà dưỡng sinh, tắm lá thuốc cổ truyền đến thiền định giữa thiên nhiên hùng vĩ.

Bên cạnh đó là chuẩn hóa và "thổi hồn" văn hóa vào sản phẩm Wellness. Khẳng định nét độc đáo riêng biệt của Lào Cai. Kết hợp chặt chẽ giữa Y học cổ truyền và Y học hiện đại; chuẩn hóa quy trình trị liệu lá thuốc Dao đỏ. Phát triển dòng "Ẩm thực Đông y dưỡng sinh" từ các dược liệu bản địa. Mỗi liệu trình không chỉ làm khỏe cơ thể, mà phải kể cho du khách nghe câu chuyện văn hóa truyền thống sâu sắc của đồng bào vùng cao.

Khai thác hiệu quả Bộ nhận diện thương hiệu du lịch "Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc"/"Lao Cai - The Highland Escape". Ứng dụng công nghệ số và Big Data để tiếp cận chính xác phân khúc khách hàng cao cấp – những người sẵn sàng chi trả cho các giá trị sức khỏe, tinh thần và phục hồi năng lượng. Đặc biệt là cụ thể hóa các chính sách ưu đãi theo Nghị quyết 26-NQ/TW để thu hút nhà đầu tư chiến lược, đồng thời bảo tồn di sản dược liệu và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng bản địa. 

Chia sẻ tại hội thảo, PGS,TS. Phạm Hồng Long, Khoa Du lịch học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng: Cần liên kết giữa các ban, ngành, doanh nghiệp và địa phương trong việc xây dựng chuỗi cung ứng sản phẩm dịch vụ du lịch chăm sóc sức khỏe, chú trọng các sản phẩm có tính bản địa, phát huy thế mạnh về nguồn dược liệu, khoáng chất, tài nguyên… của từng địa phương, điểm đến. 

Bên cạnh đó, cần tổ chức đào tạo nhân lực, nâng cao cả về chất và lượng đối với nhân lực du lịch chăm sóc sức khỏe, nghiên cứu học tập tại các nước phát triển mạnh về du lịch chăm sóc sức khỏe như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc.