Từ phát động đến hành động: Lan tỏa trách nhiệm bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế biển xanh

Không chỉ là những hoạt động hưởng ứng

Từ ngày 4 - 6/6 tại phường Cửa Lò (Nghệ An), Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và UBND tỉnh Nghệ An tổ chức chuỗi sự kiện quy mô quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đại dương thế giới, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026.

Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, đây là một trong những sự kiện môi trường quan trọng nhất của năm, hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành, doanh nghiệp và người dân trong bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên, quản lý tài nguyên biển và hải đảo.

Theo Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, quan điểm của Bộ là các hoạt động không chỉ dừng ở tính chất phát động thường niên hay những phong trào hình thức như trồng cây, mà phải tạo được hiệu quả lan tỏa thực chất và đồng bộ từ Trung ương tới địa phương.

"Không để sự kiện môi trường chỉ dừng ở tuyên truyền, phát động", Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh khi kết thúc buổi họp báo!.

Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hướng tới xây dựng hệ thống nhận diện, khẩu hiệu và thông điệp thống nhất tại các xã, phường, địa phương nhằm tạo sự đồng bộ trong hành động bảo vệ môi trường trên phạm vi toàn quốc.

Đặc biệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với Hội Người cao tuổi, Đoàn Thanh niên, các trường học và nhiều tổ chức xã hội để đưa các hoạt động bảo vệ môi trường đi vào đời sống hằng ngày, tạo sự thay đổi từ nhận thức đến hành động trong cộng đồng.

Kinh tế biển xanh phải bắt đầu từ hoàn thiện thể chế

Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm tại họp báo là Hội thảo quốc gia "Hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững", dự kiến diễn ra chiều 5/6. Trả lời các cơ quan báo chí, Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Quốc Toản cho biết, hiện nay có ba nhóm điểm nghẽn lớn trong quản lý tài nguyên, môi trường biển.

Thứ nhất là hệ thống pháp luật liên quan đến biển còn chồng chéo, nhiều luật cùng điều chỉnh một không gian quản lý dẫn tới phân tán nguồn lực và thiếu thống nhất.

Thứ hai là một số quy định của Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sau gần 10 năm thực hiện đã bộc lộ những hạn chế, đặc biệt trong phân bổ nguồn lực và khai thác tài nguyên biển.

Thứ ba là các công cụ kiểm soát ô nhiễm môi trường biển vẫn chưa đáp ứng yêu cầu trước áp lực phát triển ngày càng gia tăng.

Theo ông Nguyễn Quốc Toản, dự thảo luật sửa đổi sẽ tập trung vào bốn nhóm nội dung lớn gồm hoàn thiện thể chế quản lý tổng hợp biển; xây dựng cơ chế giao, cho thuê và đấu giá tài nguyên biển công khai, minh bạch; tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường biển; đồng thời bổ sung các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững. Nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của ngành, ông Nguyễn Quốc Toản khẳng định: "Không đánh đổi môi trường, hệ sinh thái biển để lấy tăng trưởng kinh tế".

Theo Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo không chỉ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn hiện tại mà còn tạo hành lang pháp lý vững chắc cho phát triển kinh tế biển theo hướng xanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Đưa phong trào bảo vệ môi trường tới từng gia đình, khu dân cư

Một điểm mới đáng chú ý của chuỗi sự kiện năm nay là sự tham gia trực tiếp của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc phát động phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp".

Theo ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phong trào được thiết kế theo hướng tránh hình thức, tập trung vào các tiêu chí cụ thể, có cơ chế đánh giá rõ ràng và hướng tới những hành động thiết thực trong đời sống hằng ngày.

"Muốn thành công phải có sự chung tay của các cấp, các ngành, các đoàn thể và từng người dân", ông Cao Xuân Thạo nhấn mạnh!.

Đáng chú ý, phong trào sẽ được triển khai với hệ thống tiêu chí riêng cho từng nhóm đối tượng, từ gia đình, khu dân cư, cấp xã đến cơ quan, trường học và doanh nghiệp. Theo lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, những hành động nhỏ như phân loại rác tại nguồn, giữ gìn ngõ xóm sạch đẹp hay giảm thiểu rác thải sinh hoạt đều có thể tạo nên sự thay đổi lớn cho môi trường sống và góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Từ chính sách đến hành động

Cũng trong khuôn khổ chuỗi hoạt động, Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 với chủ đề "Từ chính sách đến hành động" sẽ diễn ra vào sáng 5/6.

Theo Phó Cục trưởng Cục Môi trường Nguyễn Thị Thiên Phương, diễn đàn sẽ tập trung thảo luận các chính sách mới liên quan đến giảm phát thải, kiểm soát ô nhiễm, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh và các cam kết quốc tế của Việt Nam về phát thải ròng bằng "0".

Đây cũng là diễn đàn quan trọng để lấy ý kiến đối với quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, bảo đảm chính sách khi ban hành có tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Bên cạnh đó, các đại biểu sẽ trao đổi kinh nghiệm triển khai các mô hình giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời đề xuất các giải pháp đưa chính sách môi trường đi vào cuộc sống hiệu quả hơn.

Nghệ An sẵn sàng cho chuỗi sự kiện quy mô quốc gia

Theo đại diện UBND tỉnh Nghệ An, đến nay địa phương cơ bản hoàn tất các công việc chuẩn bị cho chuỗi sự kiện, từ cơ sở vật chất, hậu cần đến các phương án bảo đảm an ninh, giao thông, y tế và truyền thông.

Không chỉ là địa phương đăng cai, Nghệ An còn kỳ vọng đây sẽ là cơ hội để quảng bá hình ảnh địa phương, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ thông điệp bảo vệ môi trường, gìn giữ tài nguyên biển và phát triển bền vững tới cộng đồng.

Với chuỗi hoạt động gồm triển lãm, diễn đàn chính sách, hội thảo chuyên đề, chương trình nghệ thuật và lễ phát động toàn quốc, Ban Tổ chức kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa rộng khắp, góp phần chuyển biến từ nhận thức sang hành động, từ cam kết sang thực thi trong công tác bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế biển xanh của Việt Nam.

Khi những đợt sóng vẫn ngày đêm vỗ vào bờ biển Việt Nam, mang theo nguồn sống, nguồn lực và cả những khát vọng phát triển của đất nước, thì trách nhiệm gìn giữ biển xanh cho hôm nay và mai sau cũng trở thành sứ mệnh chung của mỗi người dân. Kỳ vọng từ Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026 không chỉ là những thông điệp được lan tỏa trong vài ngày sự kiện, mà là sự thức tỉnh mạnh mẽ hơn về tình yêu biển đảo, về trách nhiệm bảo vệ môi trường và về khát vọng xây dựng một nền kinh tế biển xanh, hiện đại và bền vững. Để mỗi người Việt Nam, dù ở miền biển hay nơi đất liền, đều thấy mình có một phần trách nhiệm trong việc gìn giữ màu xanh của đại dương, gìn giữ không gian sinh tồn quý giá cho các thế hệ tương lai.