Xuất khẩu thủy sản Việt Nam năm 2025 cán mốc 11,3 tỷ USD

Hội nghị đã thu hút gần 400 đại biểu tham dự, cùng sự góp mặt của đại diện các Bộ, ngành: Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương; đại diện lãnh đạo các tỉnh thành: TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Cà Mau, Đồng Tháp, An Giang, Lâm Đồng; các trường, viện, trung tâm; các Hiệp hội ngành hàng đối tác và đông đảo doanh nghiệp hội viên của VASEP…

Theo báo cáo tổng hợp của VASEP, xuất khẩu thủy sản Việt Nam năm 2025 đạt 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm 2024, thiết lập “kỷ lục” mới và lần đầu tiên vượt “ngưỡng” 11 tỷ USD. Kết quả này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động, cạnh tranh gia tăng, chi phí đầu vào - logistics chịu áp lực… cùng với các yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, môi trường - xã hội - quản trị (ESG) tại nhiều thị trường nhập khẩu.

Phát biểu tại Lễ tổng kết Xuất khẩu thủy sản năm 2025, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhận định, đây là một sự kiện trọng đại và rất có ý nghĩa, không chỉ đối với ngành thủy sản, mà còn đối với bức tranh chung của nền kinh tế đất nước. Thứ trưởng rất tự hào với điểm nhấn cột mốc mới về xuất khẩu thủy sản năm 2025 là 11,32 tỷ USD (chưa kể 250 triệu USD cá rồng, cá cảnh), tiếp tục khẳng định chất lượng và giá trị của ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường thế giới.

Nhìn lại chặn đường (giai đoạn 2021 - 2025) đi qua, đặc biệt đã kết thúc một năm nhiều biến động, đầy khó khăn và thách thức (như đại dịch Covid-19, thiên tai…). Cụ thể, chỉ tính riêng thiệt hại về thiên tai, năm 2023 là 5,3 nghìn tỷ đồng, năm 2024 là 89,25 nghìn tỷ, năm 2025 là gần 100 nghìn tỷ đồng, với hơn 400 người chết và mất tích… Tuy nhiên, trước sự quan tâm sâu sát, sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương đến địa phương, ngành nông nghiệp chúng ta vẫn về đích một cách đầy tự hào. Đối với xuất khẩu đạt 70,09 tỷ USD, thặng dư của nông - lâm - thủy sản là 20,72 tỷ USD (trong đó ngành lúa gạo đạt 43,57 triệu tấn; thủy sản cán mốc gần 10 triệu tấn; chăn nuôi đạt 8,67 triệu tấn), tốc độ tăng trưởng là 3,78%...

Ngoài ra, trước những biến động do chính sách thuế của Hoa Kỳ, Việt Nam đã chủ động điều chỉnh chiến lược, đẩy mạnh cơ cấu lại thị trường. Cụ thể, nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn dịch chuyển đơn hàng, đối tác sang các thị trường khác (như Trung Quốc, châu Phi, châu Âu). Đồng thời, tập trung nuôi trồng thủy sản và các ngành hàng xuất khẩu theo hướng công nghệ cao, giảm chi phí sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh… Thay mặt Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương vai trò của VASEP và các Hiệp hội thành viên, không chỉ trong lĩnh vực chế biến, xuất khẩu, mà VASEP còn đóng vai trò quan trọng là cầu nối giữa Nhà nước và doanh nghiệp, góp ý kịp thời cho công tác quản lý Nhà nước, đặc biệt trong đấu tranh với rào cản thương mại ở các thị trường nhập khẩu.

Bước sang năm 2026, năm khởi đầu tiếp theo của kế hoạch 5 năm (giai đoạn 2026 - 2030), dự báo còn nhiều khó khăn thách thức, nhiều đối đầu và ngày càng phức tạp hơn. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục chỉ đạo với tinh thần “Kỷ cương trách nhiệm, chủ động hiệu quả, đổi mới sáng tạo, tăng tốc bứt phá, tăng trưởng bền vững”… Với truyền thống đoàn kết, ngành thủy sản Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển bền vững, đóng góp ngày càng to lớn cho nền kinh tế đất nước, xứng đáng là ngành kinh tế mũi nhọn. Thứ trưởng Phùng Đức Tiến kỳ vọng, những kết quả đạt được của năm 2025, thì đây là tiền đề cho VASEP phấn đấu, duy trì đà tăng trưởng hướng tới mục tiêu 14 - 16 tỷ USD vào năm 2030.

Tại Hội nghị, ông Đỗ Ngọc Tài - Chủ tịch VASEP chia sẻ, trong năm qua, mặc dù gặp nhiều khó khăn thách thức từ bão lũ, từ rào cản thương mại, thuế quan và kỹ thuật gia tăng, áp lực về chi phí… nhưng ngành thủy sản Việt Nam cũng đã về đích với kết quả ngoạn mục. Hơn nữa, ngành đã linh hoạt thích ứng, duy trì sản xuất, mở rộng và giữ vững thị trường, nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm, gia tăng giá trị, đưa kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 đạt kỷ lục mới.

Lãnh đạo VASEP tự hào cho biết thêm, “con số đạt được hôm nay là thành quả và công sức của toàn ngành, là nỗ lực của hàng nghìn doanh nghiệp, cơ sở nuôi trồng, khai thác, chế biến; là sự bền bỉ của hàng trăm nghìn lao động trong chuỗi phát triển và sự quan tâm, định hướng đồng hành của các Cơ quan quản lý nhà nước, của địa phương, của đối tác trong và ngoài nước”.

Thông tin tại sự kiện về nhóm hàng chủ lực đang dẫn dắt thị trường hiện nay, bà Lê Hằng, Phó Tổng thư ký VASEP cho biết, năm 2025, tôm tiếp tục là trụ cột với 4,6 tỷ USD (+19%), chiếm 41% tổng kim ngạch. Cá tra đạt 2,1 tỷ USD (+7,5%), duy trì vai trò chiến lược trong cơ cấu sản phẩm xuất khẩu. Nhiều nhóm hàng ghi nhận tăng trưởng tích cực, gồm mực - bạch tuộc 758,7 triệu USD (+15,5%), nhuyễn thể có vỏ 263,2 triệu USD (+20,6%), cua, ghẹ và giáp xác khác 384,9 triệu USD (+18,7%); nhóm cá các loại khác 2,1 tỷ USD (+10,9%). Ở chiều ngược lại, cá ngừ đạt 924,3 triệu USD (-6,5%), phản ánh một số khó khăn về nguồn nguyên liệu và yêu cầu tuân thủ đối với nhóm sản phẩm khai thác.

Về thị trường, khối CPTPP tiếp tục là cụm thị trường lớn nhất với 3 tỷ USD (+20,8%). Nếu xét theo thị trường đơn lẻ, Trung Quốc và Hồng Kông dẫn đầu với 2,4 tỷ USD (+28,5%), tiếp theo là Hoa Kỳ 1,9 tỷ USD (+4,9%), Nhật Bản 1,7 tỷ USD (+10,8%), EU 1,1 tỷ USD (+12,1%), Hàn Quốc 864,0 triệu USD (+7,2%)... Các con số cho thấy năng lực đa dạng hóa thị trường và sự linh hoạt trong chiến lược sản phẩm, thời điểm xuất hàng của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời phản ánh đóng góp thiết thực của các hiệp định thương mại tự do trong việc mở rộng không gian thị trường.

Đối với công tác tăng cường kết nối giữa các Nhà khoa học - địa phương - doanh nghiệp… thông qua Hội nghị, đây cũng là một cơ hội cho cộng đồng doanh nghiệp ngành thủy sản được lắng nghe những chia sẻ của các Chuyên gia hàng đầu về kinh tế - chính sách. Như TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ, trình bày về chủ đề “Kinh tế - chính sách Việt Nam năm 2026” và PGS, TS. Phạm Thu Hương, Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, chia sẻ về vai trò hợp tác học thuật, chính sách (trong đó có chương trình WTO Chair)… nhằm hỗ trợ nâng cao năng lực hội nhập và cạnh tranh cho ngành.

Cũng tại hội nghị lần này, với tinh thần “cùng nhìn lại để cùng đi xa hơn”, VASEP triển khai chuỗi hoạt động tri ân và ghi nhận sự hỗ trợ, đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước: Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Cục Chất lượng, Chế biến và PTTT (NAFIQPM) (thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường); Cục XTTM, Cục XNK Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước (thuộc Bộ Công Thương); Cục Hải Quan (Bộ Tài chính)... Để chúc mừng cho kỷ lục mới đạt trên 11 tỷ USD, VASEP vinh danh 62 doanh nghiệp xuất khẩu xuất sắc trong năm 2025 và vinh danh các cá nhân có đóng góp tích cực cho cho hoạt động chính sách của Hiệp hội; chào mừng hội viên mới…

Hội nghị cũng là dịp VASEP ghi nhận, chúc mừng và cảm ơn các địa phương đã đóng góp kết quả xuất khẩu lớn cho đất nước, bao gồm 5 tỉnh thành có kim ngạch xuất khẩu thủy sản lớn nhất là Cần Thơ, TP. Hồ Chí Minh, Cà Mau, Khánh Hòa và Đồng Tháp. Đồng thời, ký thỏa thuận hợp tác giữa VASEP và Sở Nông nghiệp & Môi trường các địa phương: TP. Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Lâm Đồng, An Giang… để phát triển nguồn nguyên liệu cho chế biến xuất khẩu. Song song đó, đây còn là dịp để trao đổi thông tin, phối hợp các hoạt động liên quan thị trường, ATTP, thông tin truyền thông… nhằm tăng cường phối hợp phát triển chuỗi giá trị theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.

Cũng theo bà Lê Hằng, năm 2026, ngành thủy sản sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức và rào cản thị trường (như chính sách thuế đối ứng, thuế Chống bán phá giá tôm, quy định MMPA từ Hoa Kỳ và thẻ vàng IUU của EU), cùng sự gia tăng cạnh tranh từ các nước xuất khẩu khác. Thế nhưng VASEP luôn ưu tiên đồng hành cùng doanh nghiệp theo ba hướng lớn: mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh; thúc đẩy phát triển xanh - minh bạch - có trách nhiệm, nâng chuẩn truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số; đẩy mạnh việc phối hợp với Chính phủ và nhiều địa phương trong các nỗ lực phát triển bền vững, sinh kế và các chương trình hỗ trợ cộng đồng… Tất cả cùng hướng tới một ngành thủy sản Việt Nam phát triển vững mạnh, chuyên nghiệp, hiệu quả và có sức chống chịu tốt hơn trước biến động thị trường.