Những ngày cuối năm 2025, chúng tôi theo chân cán bộ Hạt Kiểm lâm Khu vực VII – tỉnh Sơn La (Hạt) băng qua những triền đồi thuộc huyện Sông Mã cũ (tỉnh Sơn La). Trên các sườn núi, màu xanh của rừng phòng hộ trải dài, xen lẫn những khoảnh rừng sản xuất và rừng đặc dụng được bảo vệ nghiêm ngặt. Ít ai biết rằng, để giữ vững hơn 51.000 ha rừng ấy là sự nỗ lực thầm lặng của lực lượng kiểm lâm và sự chung tay của người dân địa phương.
LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.
Theo phân cấp quản lý của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La, Hạt Kiểm lâm Khu vực VII - Sơn La hiện quản lý 51.476,75 ha rừng, trong đó hơn 25.363 ha rừng phòng hộ, 2.133 ha rừng đặc dụng và gần 24.298 ha rừng sản xuất. Địa bàn rộng, dân cư sống rải rác, nhiều hộ còn phụ thuộc vào nương rẫy khiến áp lực lên đất lâm nghiệp luôn hiện hữu.
Gần dân để giữ rừng
Tại một buổi tuyên truyền ở bản vùng cao, Kiểm lâm địa bàn không chỉ phổ biến quy định pháp luật mà còn cùng người dân rà soát ranh giới đất rừng, hướng dẫn ký cam kết bảo vệ rừng và thực hành phương án phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR). Những buổi sinh hoạt như vậy đã trở thành hoạt động thường xuyên trong năm 2025.
Chia sẻ với phóng viên, ông Lò Văn Thiệu, Quyền Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Khu vực VII – Sơn La, cho biết: “Chúng tôi xác định muốn giữ rừng bền vững thì phải dựa vào dân. Khi người dân hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình, họ sẽ là lực lượng bảo vệ rừng hiệu quả nhất”.
Năm 2025, Hạt đã tổ chức 96 hội nghị tuyên truyền với hơn 6.800 lượt người tham gia; 87 cuộc hướng dẫn thực hành PCCCR tại cơ sở. Nội dung tuyên truyền được thiết kế sát thực tế, gắn với sinh kế và đời sống người dân, qua đó nâng cao ý thức chấp hành Luật Lâm nghiệp.
Chủ động phòng cháy, giữ an toàn cho rừng
Mùa khô ở khu vực Sông Mã (tỉnh Sơn La) thường kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cao. Tại trụ sở Hạt, hệ thống theo dõi cảnh báo cháy rừng trực tuyến được cập nhật liên tục. Những ngày nắng nóng, cán bộ trực 24/24 giờ, sẵn sàng phối hợp với chính quyền các xã để xử lý kịp thời các tình huống.
“Trong năm 2025, hệ thống cảnh báo ghi nhận 31 điểm có nguy cơ cháy. Chúng tôi đã kiểm tra, xác minh kịp thời và rất mừng là không để xảy ra vụ cháy rừng nào”, ông Lò Văn Thiệu thông tin thêm.
Theo ông Lò Văn Thiệu, thành công đó không chỉ nhờ lực lượng Kiểm lâm mà còn bởi sự vào cuộc của chính quyền cơ sở, công an, dân quân và các tổ đội quần chúng bảo vệ rừng tại bản làng vùng cao.
Xử lý nghiêm vi phạm, tăng cường kỷ cương
Bên cạnh công tác tuyên truyền, Hạt Kiểm lâm Khu vực VII – Sơn La cũng kiên quyết xử lý các hành vi xâm hại rừng. Trong năm 2025, đơn vị đã xử lý 18 vụ vi phạm hành chính, tổng số tiền phạt 92 triệu đồng; nộp ngân sách Nhà nước gần 90 triệu đồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến khai thác lâm sản trái phép, phá rừng phòng hộ và vận chuyển lâm sản không đúng quy định.
“Chúng tôi luôn quan điểm tuyên truyền, vận động là chính, nhưng nếu cố tình vi phạm thì phải xử lý nghiêm để giữ kỷ cương pháp luật”, ông Lò Văn Thiệu nhấn mạnh.
Đáng chú ý, Hạt còn tích cực phối hợp thực hiện phương án bảo tồn cá thể voi hoang dã xuất hiện trên địa bàn, chủ động tuyên truyền người dân phòng tránh xung đột giữa người và động vật hoang dã, hạn chế thiệt hại.
Hạt Kiểm lâm Khu vực VII – Sơn La (trước đây là Hạt Kiểm lâm huyện Sông Mã) đã chỉ đạo Kiểm lâm địa bàn phối hợp với UBND các xã thường xuyên có cá thể Voi hoang dã xuất hiện, tổ chức tuần tra, tuyên truyền đến nhân dân phòng tránh xung đột giữa voi và người, đảm bảo an toàn về tính mạng và tài sản của nhân dân. Trong năm 2025, cá thể Voi hoang dã xuất hiện 05 lần tại địa bàn xã Huổi Một (Nậm Mằn cũ - 04 lần), xã Sông Mã (xã Nà Nghịu cũ - 01 lần) đã phá hoại tài sản, hoa màu của các hộ gia đình.
Hướng tới quản lý rừng bền vững
Rời khu vực Sông Mã khi chiều muộn, những cánh rừng phòng hộ vẫn xanh thẫm trong ánh nắng cuối ngày. Hơn 51.000 ha rừng không chỉ là con số thống kê, mà là thành quả của sự kiên trì, bám địa bàn và lấy người dân làm trung tâm trong mọi hoạt động.
“Năm 2026, chúng tôi tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ theo dõi diễn biến rừng, nâng cao năng lực cán bộ và phát huy hơn nữa vai trò cộng đồng. Giữ rừng không phải việc của riêng Kiểm lâm, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và người dân”, ông Lò Văn Thiệu khẳng định.
Với cách làm sát cơ sở, linh hoạt và đặt niềm tin vào cộng đồng, Hạt Kiểm lâm Khu vực VII – Sơn La đang từng bước xây dựng nền quản lý rừng bền vững, góp phần bảo vệ màu xanh cho vùng đất biên cương Sơn La.
Hạt Kiểm lâm khu vực VII – Sơn La có 15 cán bộ, viên chức, người lao động phụ trách 08 xã gồm: Chiềng Khương, Mường Hung, Chiềng Khoong, Sông Mã, Chiềng Sơ, Nậm Ty, Mường Lầm và Bó Sinh của tỉnh Sơn La.
Bài 25: Kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn: Giữ vững hơn 40% độ che phủ rừng
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Bài 23: Kiểm lâm Yên Thủy - Phú Thọ: Nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng
- Bài 22: Giữ vững lá phổi xanh giữa áp lực đô thị hóa ở Bắc Ninh
- Bài 8: Kiểm lâm khu vực XII - Sơn La quyết tâm bảo vệ hơn 19.000 ha rừng
- Bài 6: Bảo vệ rừng và xử lý nghiêm tình trạng phá rừng trồng cà phê ở Sơn La
- Giữ vững màu xanh cho rừng Vân Hồ: Hiệu quả từ sự vào cuộc đồng bộ