Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Quảng Ngãi ghi nhận nhiều chuyển biến trong giải quyết thủ tục hành chính, nhất là các lĩnh vực đất đai, tài nguyên, môi trường và những thủ tục phục vụ sản xuất nông nghiệp. Việc phân cấp mạnh về cơ sở không chỉ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ mà còn giúp chính quyền chủ động hơn trong quản lý, đưa dịch vụ công đến gần người dân từ vùng ven biển đến miền núi.
Phân cấp mạnh, thủ tục đất đai giải quyết ngay tại xã
Là địa bàn ven biển được hình thành từ việc sáp nhập 5 xã cũ, xã Tịnh Khê hiện có hơn 56.000 dân, diện tích hơn 46 km² với gần 9 km bờ biển. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, địa phương nhanh chóng kiện toàn bộ máy, phân công rõ người, rõ việc để bảo đảm hoạt động thông suốt.
Trong quá trình phát triển kinh tế biển và du lịch, xã xác định cải cách thủ tục hành chính, nhất là lĩnh vực đất đai, là nhiệm vụ trọng tâm. Quy trình tiếp nhận, kiểm tra, thẩm định hồ sơ được chuẩn hóa; hồ sơ chưa đủ điều kiện được hướng dẫn bổ sung ngay từ đầu, còn hồ sơ hợp lệ được giải quyết trong khoảng 21 ngày theo quy định.
Theo Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê Phạm Quốc Vương, điểm thay đổi rõ nhất là nhiều thủ tục về đất đai đã được giải quyết ngay tại cấp xã. Cán bộ không chỉ làm việc tại trụ sở mà còn thường xuyên xuống cơ sở nắm tình hình, xử lý phản ánh của người dân, bảo đảm công việc được giải quyết kịp thời.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tịnh Khê, nhiều thủ tục được xử lý ngay tại chỗ, giảm đáng kể các khâu trung gian. Ông Trương Vinh Quang, ở thôn Mỹ Lại, xã Tịnh Khê cho biết, việc đăng ký hộ kinh doanh hiện thuận lợi hơn nhiều so với trước, không còn phải đi qua nhiều phòng, ban như trước đây.
Hiệu quả của mô hình mới cũng được ghi nhận tại các địa bàn miền núi, nơi điều kiện đi lại còn nhiều khó khăn. Tại xã Tây Trà, sau khi bộ máy được sắp xếp, nhiều thủ tục hành chính đã được giải quyết ngay tại địa phương thay vì người dân phải di chuyển quãng đường dài như trước. Việc phân công rõ người, rõ việc cùng với đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến giúp quá trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ diễn ra thuận lợi hơn.
Ông Hồ Văn Hùng, trú xã Tây Trà cho biết, trước đây mỗi lần thực hiện thủ tục hành chính phải đi lại nhiều lần, tốn cả thời gian và chi phí. Nay cán bộ hướng dẫn ngay từ đầu, nhiều hồ sơ còn được hỗ trợ nộp trực tuyến nên việc giải quyết nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Từ thực tế ở vùng đồng bằng ven biển như Tịnh Khê đến địa bàn miền núi Tây Trà cho thấy, việc phân cấp, phân quyền không chỉ rút ngắn quy trình xử lý thủ tục hành chính mà còn đưa chính quyền đến gần người dân hơn, nhất là đối với các lĩnh vực đất đai, tài nguyên, môi trường và những thủ tục phục vụ sản xuất.
Chuyển đổi số nâng hiệu quả quản lý nông nghiệp, môi trường
Theo Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi Tạ Công Dũng, việc phân cấp, phân quyền đã tạo chuyển biến rõ trong giải quyết công việc. Nhiều nhiệm vụ trước đây phải qua nhiều cấp trung gian nay được giao trực tiếp cho cơ sở, giúp địa phương chủ động hơn trong xử lý các lĩnh vực liên quan đến đất đai, môi trường và phục vụ người dân.
Để hỗ trợ địa phương trong giai đoạn đầu, tỉnh đã biệt phái 47 công chức, viên chức cấp tỉnh về cơ sở và điều động thêm 28 cán bộ lãnh đạo đến những nơi còn thiếu nhân lực.
Cùng với kiện toàn bộ máy, Quảng Ngãi đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số. Hiện toàn tỉnh cung cấp hơn 97% dịch vụ công trực tuyến, gần 100% hồ sơ được số hóa, tỷ lệ trả kết quả điện tử đạt khoảng 99%.
Đặc biệt, việc tiếp nhận hồ sơ không còn phụ thuộc địa giới hành chính, giúp người dân lựa chọn địa điểm thuận tiện để thực hiện thủ tục. Nhiều địa phương còn duy trì mô hình "Ngày thứ Bảy vì dân", đưa dịch vụ hành chính đến gần hơn với người dân vùng sâu, vùng xa.
Việc số hóa quy trình xử lý hồ sơ không chỉ rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, tài nguyên và môi trường, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất.
Tiếp tục hoàn thiện để nâng cao hiệu quả phục vụ
Sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo chuyển biến rõ nét trong giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở. Tuy nhiên, cùng với việc nhiều nhiệm vụ được chuyển từ cấp huyện về xã, áp lực công việc đối với đội ngũ cán bộ cơ sở cũng tăng lên, nhất là ở các lĩnh vực đất đai, quy hoạch, đầu tư công và tiếp công dân.
Tại một số địa phương, việc thực hiện phân cấp vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện. Hạ tầng công nghệ thông tin ở một số vùng sâu, vùng xa chưa đồng bộ; một số phần mềm chuyên ngành chưa được liên thông, trong khi hệ thống văn bản hướng dẫn ở một số lĩnh vực còn thay đổi, ảnh hưởng nhất định đến tiến độ xử lý công việc.
Theo Bí thư Đảng ủy phường Đức Phổ Vũ Minh Tâm, việc tinh gọn bộ máy là chủ trương đúng, song cần tiếp tục rà soát quy mô dân số, diện tích quản lý và khối lượng công việc để bố trí nguồn nhân lực phù hợp, giúp chính quyền cơ sở phát huy hiệu quả cao hơn.
Trước những yêu cầu mới, Quảng Ngãi đang tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng tinh gọn, hiện đại và hiệu quả. Theo Ban Tổ chức Tỉnh ủy, giai đoạn 2026-2031, tỉnh sẽ tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cải cách hành chính và chuyển đổi số.
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên khẳng định, sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã cho thấy tính đúng đắn của chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy. Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị; triển khai hiệu quả "Năm cán bộ cơ sở", tăng cường đào tạo kỹ năng số, năng lực quản trị hiện đại và đánh giá cán bộ bằng kết quả, sản phẩm công việc.
Việc tiếp tục hoàn thiện bộ máy, cùng với đẩy mạnh chuyển đổi số và phân cấp mạnh cho cơ sở, được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp đầu tư phát triển nông nghiệp, kinh tế biển và kinh tế rừng trên địa bàn tỉnh.
Không chỉ dừng lại ở việc gia tăng số lượng, Quảng Ngãi hướng Chương trình OCOP năm 2026 vào nâng cao chất lượng, hoàn thiện chuỗi giá trị, đẩy mạnh chuyển đổi số và xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm đặc trưng địa phương vươn tới những thị trường lớn hơn.
Từ một người kinh doanh nội thất, anh Hồ Xể (thôn Phong Niên Hạ, xã Thọ Phong, tỉnh Quảng Ngãi) đã mạnh dạn đưa giống nho mẫu đơn nổi tiếng khó trồng về quê hương. Thành công bước đầu của anh không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp xanh gắn với du lịch trải nghiệm ở vùng nông thôn.
Không chỉ là việc giảm đầu mối quản lý ở cơ sở, sắp xếp lại thôn, tổ dân phố tại Quảng Ngãi đang được kỳ vọng tạo ra những cộng đồng dân cư có quy mô phù hợp hơn, phát huy nguồn lực địa phương, giữ gìn bản sắc văn hóa và mở rộng không gian phát triển trong quá trình xây dựng nông thôn mới.
