Dự báo về sự phát triển tài nguyên số ngành tài nguyên và môi trường đến năm 2030

Dự báo về sự phát triển tài nguyên số ngành tài nguyên và môi trường đến năm 2030

16/09/2026
Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết: “Chuyển đổi số - Động lực quan trọng phát triển lực lượng sản xuất, hoàn thiện quan hệ sản xuất đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới” (1) đã xác định Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải có một cuộc cách mạng với những cải cách mạnh mẽ, toàn diện để điều chỉnh quan hệ sản xuất, tạo động lực mới cho phát triển. Cuộc cánh mạng này là chuyển đổi số, ứng dụng KH&CN nhằm tái cấu trúc quan hệ sản xuất phù hợp với sự tiến bộ vượt bậc của lực lượng sản xuất, xác lập một phương thức sản xuất mới tiên tiến, hiện đại - “phương thức sản xuất số”, trong đó đặc trưng của lực lượng sản xuất là sự kết hợp hài hòa giữa con người và trí tuệ nhân tạo; dữ liệu trở thành một tài nguyên, trở thành tư liệu sản xuất quan trọng.
  • Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp tại Thanh Hóa

    Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp tại Thanh Hóa

    Ngày 17/02/2025, Đại học Bách Khoa Hà Nội đã phối hợp Đại học Griffith chính thức thực hiện lắp đặt hệ thống trí thông minh nhân tạo (AI) để đo đạc, thu thập dữ liệu phát thải khí nhà kính (KNK) trong sản xuất lúa nước tại xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa).
  • Phân hoạch không gian với bài toán LSCP trên mạng lưới thủy hệ phục vụ công tác nạo vét, thử nghiệm trên một phần kênh, rạch tại Thành phố Hồ Chí Minh

    Phân hoạch không gian với bài toán LSCP trên mạng lưới thủy hệ phục vụ công tác nạo vét, thử nghiệm trên một phần kênh, rạch tại Thành phố Hồ Chí Minh

    Báo cáo này triển khai giải quyết bài toán LSCP (Linear Shipping Cost Problem) trên nền tảng ứng dụng WebGIS nhằm phân hoạch các khu vực nạo vét trên tuyến thủy hệ. Về mặt kỹ thuật, thư viện PuLP được sử dụng để giải bài toán theo mô hình quy hoạch tuyến tính, trong khi gói công cụ spopt từ thư viện PySAL kết hợp cùng thư viện NetworkX để thực hiện xử lý tính toán. Đầu ra của bài toán là một mạng lưới được xây dựng với các vị trí phân hoạch, hỗ trợ công tác lập kế hoạch nạo vét tối ưu thông qua việc giảm thiểu tổng khoảng cách di chuyển của các thiết bị/phương tiện được đặt ven thủy hệ.
  • Giới thiệu quy trình ứng dụng AI và ảnh viễn thám đa thời gian giám sát quy hoạch sử dụng đất

    Giới thiệu quy trình ứng dụng AI và ảnh viễn thám đa thời gian giám sát quy hoạch sử dụng đất

    Giám sát quy hoạch sử dụng đất là một trong những nội dung quan trọng phục vụ quản lý nhà nước về đất đai. Việc giám sát quy hoạch sử dụng đất chính xác, kịp thời sẽ góp phần hạn chế tối đa những sai phạm trong quản lý sử dụng đất. Bài báo này đưa ra quy trình giám sát thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên cơ sở ứng dụng AI, ảnh viễn thám đa thời gian Sentinel 2 và thử nghiệm tại tỉnh Nam Định. Từ kết quả thử nghiệm và đánh giá, quy trình giám sát quy hoạch sử dụng đất đã được hoàn thiện và có thể ứng dụng trong thực tiễn nhằm giúp các nhà quản lý trong việc hỗ trợ, ra quyết định.
  • Nghiên cứu giải pháp sử dụng ảnh UAV phát hiện rác thải nhựa vùng ven biển

    Nghiên cứu giải pháp sử dụng ảnh UAV phát hiện rác thải nhựa vùng ven biển

    Hiện nay, do quá trình đô thị hóa và du lịch phát triển nhanh chóng tại các địa phương ven biển dẫn tới một lượng rác thải lớn bị đổ ra môi trường mà không được xử lý, trong đó có rác thải nhựa. Do đặc tính khó phân hủy nếu như không được thu gom và xử lý, rác thải nhựa đang gây tác động xấu tới môi trường, cảnh quan và sức khỏe của người dân và hệ động thực vật sinh sống vùng ven biển.
  • Chuyển đổi số lĩnh vực tài nguyên và môi trường kỷ nguyên 4.0

    Chuyển đổi số lĩnh vực tài nguyên và môi trường kỷ nguyên 4.0

    Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và dữ liệu lớn, ngành Tài nguyên và Môi trường đang bước vào một giai đoạn mới đầy hứa hẹn. Thời gian qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số theo tinh thần “Phát triển kinh tế số với 4 trụ cột: Công nghiệp công nghệ thông tin, số hoá các ngành kinh tế, quản trị số, dữ liệu số - Động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững” của Uỷ ban Quốc gia về chuyển đổi số.
  • Chiến lược dữ liệu quốc gia - Không gian hoạt động cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số

    Chiến lược dữ liệu quốc gia - Không gian hoạt động cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số

    Dữ liệu là nguồn tài nguyên mới, là yếu tố then chốt cho chuyển đổi số quốc gia, tạo ra giá trị mới thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phục vụ lợi ích người dân. Với vai trò quan trọng đó, Chiến lược dữ liệu quốc gia đến năm 2030 (Quyết định số 142/QĐ-TTg ngày 02/02/2024) đã xác định: Dữ liệu của Việt Nam cần mở ra không gian hoạt động và phát triển mới cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
  • Đánh giá hiện trạng quản lý môi trường tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới, tỉnh Hưng Yên

    Đánh giá hiện trạng quản lý môi trường tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới, tỉnh Hưng Yên

    Chất lượng môi trường không khí và nước thải sau xử lý tại các bệnh viện luôn là điều đáng quan tâm. Nghiên cứu này tập trung vào kết quả phân tích mẫu không khí xung quanh, không khí làm việc và nước thải sau xử lý tại bệnh viện Bệnh nhiệt đới Hưng Yên để có cái nhìn tổng quát về hiện trạng quản lý môi trường tại bệnh viện này, từ đó đưa ra một số ý kiến đánh giá và đề xuất để nâng cao chất lượng môi trường tại bệnh viện.
  • Nâng cao hiệu quả xử lý nước thải dệt nhuộm bằng công nghệ ozone hóa

    Nâng cao hiệu quả xử lý nước thải dệt nhuộm bằng công nghệ ozone hóa

    Nước thải dệt nhuộm sau công đoạn sinh học được xử lý tăng cường bằng phương pháp ozone hóa trong bể phản ứng dạng cột. Điều kiện vận hành phù hợp xác định gồm pH từ 6,6, lưu lượng khí ozone 0,6 lít/phút, liều lượng ozone 4 g/h. Hiệu quả xử lý độ màu và COD có thể đạt được 100% sau 20 phút.
  • Khảo sát điều kiện chiết xuất và đặc tính của Alginate từ rong mơ (Sargassum microcystum) được thu hoạch ở Việt Nam

    Khảo sát điều kiện chiết xuất và đặc tính của Alginate từ rong mơ (Sargassum microcystum) được thu hoạch ở Việt Nam

    Nghiên cứu này nhằm tối ưu hóa điều kiện chiết xuất và đặc tính hóa alginate từ tảo nâu (Sargassum microcystum) thu hoạch tại Việt Nam. Quá trình chiết xuất được thực hiện bằng cách thay đổi pH và nhiệt độ, với điều kiện tối ưu tại pH = 11 và nhiệt độ 600C, đạt hiệu suất 44,50%. Alginate chiết xuất được đặc trưng bằng nhiễu xạ tia X (XRD) và FTIR, xác nhận cấu trúc bán kết tinh và các nhóm chức acid mannuronic và uronic. Hoạt tính kháng khuẩn của alginate đối với Escherichia coli và Staphylococcus aureus cho thấy hiệu quả ức chế rõ rệt so với đối chứng. Kết quả này khẳng định tiềm năng của Sargassum microcystum như một nguồn alginate, có ứng dụng trong khoa học thực phẩm, dược phẩm và y sinh.
  • Thấy gì từ luật tục của một số tộc thiểu số ở Tây Bắc và Tây Nguyên trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường

    Thấy gì từ luật tục của một số tộc thiểu số ở Tây Bắc và Tây Nguyên trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường

    Ứng xử hài hoà giữa con người và thế giới tự nhiên là một nét đẹp văn hóa của các dân tộc thiểu số nhằm bảo vệ môi trường thiên nhiên và sinh kế bền vững. Các tộc người đều có những biện pháp bảo vệ môi trường riêng của mình, mà chúng ta vẫn gọi là các luật tục dân gian đã tồn tại qua nhiều thế hệ.
  • Xây dựng hệ thống phát hiện rác thải nhựa vùng ven biển từ dữ liệu ảnh viễn thám trên công nghệ WebGIS

    Xây dựng hệ thống phát hiện rác thải nhựa vùng ven biển từ dữ liệu ảnh viễn thám trên công nghệ WebGIS

    Hiện nay rác thải trên biển, đặc biệt là các nguồn rác thải khó phân hủy như nhựa đang là mối nguy hại đối với môi trường động thực vật cũng như gây ảnh hưởng tới mỹ quan của các vùng ven biển. Do đó, việc xây dựng các bộ công cụ cho phép tự động xác định vị trí, số lượng rác thải nhựa để phục vụ việc thu gom là hết sức cần thiết.
  • Khảo sát thông số vận hành hệ oxy hóa nâng cao peroxone (O3/H2O2) với xúc tác Fe2+ xử lý nước thải phòng thí nghiệm

    Khảo sát thông số vận hành hệ oxy hóa nâng cao peroxone (O3/H2O2) với xúc tác Fe2+ xử lý nước thải phòng thí nghiệm

    Nước thải phòng thí nghiệm (PTN) là các loại nước thải phát sinh từ hoạt động thí nghiệm, thử nghiệm trong PTN ở các cơ quan, trường học, bệnh viện,… Loại nước thải này chứa một lượng lớn các chất hóa học, dung môi hữu cơ, vi khuẩn, vi rút, kim loại nặng và các chất ô nhiễm khác,… có khả năng gây ô nhiễm và ngộ độc đến hệ sinh thái trong nguồn tiếp nhận.
  • Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, triển khai ứng dụng trong giám sát tài nguyên và môi trường

    Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, triển khai ứng dụng trong giám sát tài nguyên và môi trường

    Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học về ứng dụng thông tin dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu không gian địa lý đã đặt ra những yêu cầu cấp bách đối với lĩnh vực Đo đạc và Bản đồ trong việc nghiên cứu để triển khai các ứng dụng trong quan trắc, giám sát tài nguyên và môi trường. 
  • Tác động của cam kết môi trường, xã hội và quản trị lên chất lượng hoạt động của doanh nghiệp Nghiên cứu thực chứng tại Việt Nam

    Tác động của cam kết môi trường, xã hội và quản trị lên chất lượng hoạt động của doanh nghiệp Nghiên cứu thực chứng tại Việt Nam

    Bài viết giải thích động lực thực hiện cam kết esg của các doanh nghiệp Việt Nam, dựa trên nguồn báo cáo tài chính niêm yết và được diễn giải từ lý thuyết các bên liên quan (stakeholder theory). Nghiên cứu sử dụng hai mô hình hồi quy với dữ liệu thu thập từ 26 doanh nghiệp niêm yết trong giai đoạn 2018-2023.
  • Thử nghiệm khả năng xử lý nước thải dệt nhuộm bằng hệ Fenton dị hóa

    Thử nghiệm khả năng xử lý nước thải dệt nhuộm bằng hệ Fenton dị hóa

    Trong nghiên cứu này, xỉ sắt xốp được sử dụng làm chất xúc tác cho quá trình Fenton dị hóa. Thực nghiệm tiến hành theo mẻ để xác định điều kiện vận hành tối ưu, đánh giá khả năng xử lý và so sánh với quá trình Fenton thông thường. Kết quả cho thấy Fenton dị hóa có hiệu xử lý độ màu và COD cao, 93,27% và 85,22%. Xỉ sắt xốp có thể tái sử dụng được 3 lần, bùn thải sinh ra ít và tiêu tốn ít hóa chất. 
  • Áp dụng khung phân tích Resolve trong bước đầu đánh giá triển khai kinh tế tuần hoàn nông nghiệp ở ngành trồng nấm tại tỉnh Lâm Đồng

    Áp dụng khung phân tích Resolve trong bước đầu đánh giá triển khai kinh tế tuần hoàn nông nghiệp ở ngành trồng nấm tại tỉnh Lâm Đồng

    Nấm được trồng ở một số vùng của Việt Nam, đặc biệt là ở Tây Nguyên, nơi có nhiều loài nấm, hệ thống sản xuất và tác động môi trường khác nhau. Áp dụng các mô hình kinh doanh tuần hoàn dọc theo chuỗi sản xuất nấm có thể nâng cao giá trị kinh tế và giảm thiểu tác động môi trường của sản xuất nấm.
  • Phân tích lợi ích chi phí và đánh giá chất lượng một số ao nuôi cá tra tại huyện Tân Thạnh, tỉnh Long An

    Phân tích lợi ích chi phí và đánh giá chất lượng một số ao nuôi cá tra tại huyện Tân Thạnh, tỉnh Long An

    Ngành nuôi thủy sản tại ĐBSCL được xem là ngành mang lại được nhiều lợi ích và hiệu quả kinh tế cao thuộc top các ngành mũi nhọn của nền kinh tế ở Việt nam. Trước những nguồn thu khổng lồ từ việc nuôi thủy sản, người dân bắt đầu chạy theo xu hướng mới mang lại hiệu quả cao tăng nguồn lợi thu nhập.