Việt Nam là một quốc gia ven biển, với vùng biển giàu tài nguyên. Tuy nhiên, nền kinh tế biển Việt Nam chưa khai thác được hết lợi thế, tiềm năng và biểu hiện rất rõ của một nền kinh tế thiếu bền vững. Làm thế nào để thúc đẩy kinh tế biển, hướng đến phát triển bền vững? PGS.TS. Vũ Thanh Ca - Nguyên Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế và Khoa học công nghệ, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Tạp chí Tài nguyên và Môi trường về vấn đề này.
Việt Nam được thiên nhiên ưu ái ban tặng tài nguyên “biển bạc” nhưng “vẫn đói”, bởi rất đáng tiếc là những giá trị từ biển, đảo vẫn chỉ được khai thác một cách sơ sài, bỏ ngỏ. Các nhà đầu tư lớn hiện nay khi có điều kiện, họ đi trước một bước và muốn giúp đỡ đất nước. Vì thế, khi họ làm thì các bên liên quan nên đồng thuận ủng hộ, nhất là khi đất nước muốn “mạnh về biển, làm giàu từ biển”.
Trong suốt sự nghiệp của mình, tôi đã lặn hơn 5000 lần để quan sát dưới nước và kinh ngạc trước sự phong phú của đa dạng sinh học tại những nơi mà tôi viếng thăm.
Khi diện tích trên mặt đất gần như bị khai thác cạn kiệt, người ta nghĩ đến đại dương, không gian sinh tồn cuối cùng của con người!... Và đại dương giờ đây cũng được ví như “cánh đồng cuối cùng của hành tinh trong Thế kỷ 21”. Vì vậy, bảo vệ biển là bảo vệ môi trường sống trong hiện tại và tương lai. Do đó, phát triển kinh tế và giữ gìn môi trường biển cần sự vào cuộc tích cực, chủ động của các tổ chức, cá nhân. Sau đây là chia sẻ của một số chuyên gia, nhà quản lý về lĩnh vực biển, đảo.
Để đưa nền kinh tế biển nước ta theo hướng phát triển nhanh và bền vững, khoa học công nghệ phải là khâu đột phá. Có thể nói, nguồn vốn đầu tư cho một “đơn vị biển” thường lớn hơn rất nhiều so với trường hợp tương tự trên đất liền, cho nên hoạt động khai thác biển đòi hỏi phải là những ngành, nghề có “hàm lượng khoa học công nghệ” cao mới đạt được hiệu quả ổn định trong dài hạn. Trong khi trình độ khai thác biển của nước ta chưa chuyên nghiệp so với khu vực, thì đầu tư phát triển khoa học công nghệ biển trong thời gian tới cần ưu tiên cao và phải được xem là khâu quyết định chất lượng tăng trưởng bền vững các lĩnh vực của kinh tế biển.