Trong bối cảnh thiếu hụt vật liệu xây dựng và nhiều rào cản chính sách, thực tiễn tại xã Quý Lộc (Thanh Hóa) cho thấy bức tranh điển hình của ngành khai thác đá: nhiều khó khăn chồng chất nhưng cũng mở ra hướng đi mới theo hướng thích ứng linh hoạt và phát triển bền vững.

Trước nhu cầu vật liệu xây dựng gia tăng mạnh phục vụ các dự án đầu tư công và dân sinh, Thanh Hóa triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm mở rộng nguồn cung, siết chặt quản lý khai thác và kiểm soát giá bán. Các biện pháp được thực hiện từ khâu rà soát trữ lượng, cấp phép mỏ mới đến tận dụng nguồn khoáng sản dôi dư, hướng tới mục tiêu ổn định thị trường và bảo đảm tiến độ thi công trong năm 2026.

Trong mỗi bước tiến của ngành địa chất, có những con người âm thầm cống hiến, không ngừng nghiên cứu và khám phá để bảo vệ và phát triển tài nguyên quý giá của đất nước. Nhân dịp Tết đến, chúng ta dành lời tri ân sâu sắc đến những người làm công tác địa chất - những "người khai phá" không chỉ của thiên nhiên mà còn là những người góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai phát triển bền vững.

Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản quốc gia mới được thành lập có chức năng thẩm định, công nhận kết quả thăm dò khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng làm Chủ tịch Hội đồng.

Ngày 19/12/2025, tại Hà Nội, Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ 9 với chủ đề “Dự án Flagship Khoáng hóa Carbon” (9th Korea–Vietnam Carbon Mineralization Flagship Project Business Forum) đã được tổ chức với sự tham dự của đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, doanh nghiệp của Việt Nam, Hàn Quốc và Hoa Kỳ. Diễn đàn khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác song phương Việt Nam – Hàn Quốc trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ khoáng hóa carbon, góp phần giải quyết bài toán môi trường, an ninh khoáng sản và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Ngày 9/12/2025, Ban Thường vụ Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh Cà Mau phối hợp cùng Tổ chức Stichting Oxfam Novib tại Việt Nam; Viện Pháp luật Quốc tế và So sánh (IICL); Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh) tổ chức Hội thảo tổng kết Dự án “Giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường liên quan đến khai thác nguyên vật liệu xây dựng và san lấp, đặc biệt là cát ở Cà Mau”.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, sáng 11/12, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết, Luật đã giao Chính phủ quy định điều kiện, trình tự khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, đảm bảo đánh giá đầy đủ các yếu tố và hình thành chuỗi chế biến sâu trong nước, qua đó kiểm soát được rủi ro ngay từ khâu xác lập khu vực, không để xảy ra tình trạng lợi dụng chính sách đối với các khoáng sản chiến lược đặc biệt quan trọng.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản, các ĐBQH cho rằng cần khẳng định quản lý tài nguyên đất hiếm trên nền tảng khoa học và kiểm soát rủi ro nghiêm ngặt, đồng thời bổ sung rõ cơ chế kiểm soát xuất khẩu, tỷ lệ chế biến sâu tối thiểu nhằm bảo đảm đất hiếm thực sự là tài nguyên chiến lược phục vụ phát triển công nghiệp quốc gia.

Thảo luận tại Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản, ĐBQH đề xuất bổ sung quy định về phục hồi môi trường sau khai thác; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc lập, phê duyệt quản lý quy hoạch khoáng sản.

Phú Thọ là một trong những địa phương có tiềm năng khoáng sản phong phú của vùng trung du miền núi phía Bắc, với hàng trăm mỏ đá, cát, sỏi, đất san lấp và khoáng sản đặc thù như cao lanh, felspat, quặng sắt. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng và công nghiệp, công tác quản lý khai thác khoáng sản đang đối mặt với nhiều thách thức: thủ tục pháp lý chồng chéo, khai thác trái phép, ô nhiễm môi trường và thiếu hụt nguồn vốn phục hồi sau khai thác. Trước thực tế đó, tỉnh Phú Thọ đang nỗ lực triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ – từ đấu giá quyền khai thác, siết chặt quản lý, đến số hóa dữ liệu và hoàn thiện cơ chế chính sách – nhằm hướng tới mục tiêu phát triển ngành khoáng sản hiệu quả, minh bạch và bền vững.

Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và Khoáng sản nhằm kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, góp phần đẩy nhanh triển khai các dự án trọng điểm quốc gia; đồng thời là giải pháp thiết thực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP 8% trong năm 2025, tạo nền tảng vững chắc hướng tới tốc độ tăng trưởng hai con số trong các năm tiếp theo.

Ngày 31/10, tại phường Bắc Giang (tỉnh Bắc Ninh), Cục Địa chất và Khoáng sản (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh: Bắc Ninh, Hưng Yên và Lạng Sơn tổ chức hội nghị trực tiếp và trực tuyến tuyên truyền, phổ biến Luật Địa chất và Khoáng sản số 54/2024/QH15 và các văn bản thi hành cho cán bộ quản lý, lãnh đạo các xã, phường, đơn vị tư vấn, doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản.

Trong làn mưa cuối mùa phủ kín núi rừng xứ Lạng, những người địa chất vẫn miệt mài bên giàn khoan, vượt qua bùn đất, sạt lở và những đêm dài lạnh giá để hoàn thành nhiệm vụ. Công trình khoan địa chất tại Lạng Sơn - thuộc Đề án đánh giá tài nguyên khoáng sản chiến lược do Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam chủ trì, không chỉ là một mốc kỹ thuật, mà còn là minh chứng cho tinh thần kiên cường, kỷ luật và niềm tự hào nghề nghiệp của những con người đang âm thầm “đánh thức” nguồn tài nguyên quý giá trong lòng đất Tổ quốc

Ngành công nghiệp khai khoáng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nhưng sự chồng lấn giữa thuế tài nguyên và tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đang làm tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Do đó, các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, để phát huy hiệu quả tiềm năng của ngành cần có hệ sinh thái chính sách phù hợp, trong đó chính sách tài chính đóng vai trò then chốt.

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản nhằm kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đồng thời cho rằng dự thảo Luật lần này cần nhấn mạnh đến công tác quản lý, tránh lợi dụng sơ hở, gây thất thoát, lãng phí tài nguyên cũng như để xảy ra tình trạng tiêu cực.

Hơn 80 năm qua, ngành Địa chất Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong khai thác và quản lý tài nguyên khoáng sản, góp phần phát triển kinh tế bền vững. Bài viết tổng hợp hành trình phát triển, những chính sách đổi mới và phong trào thi đua tiêu biểu, đồng thời định hướng chiến lược cho giai đoạn 2026-2030, hướng ngành Địa chất Việt Nam phát triển hiện đại, minh bạch và bền vững.