Đông Nam Bộ đối mặt nguy cơ hạn hán cục bộ: Khuyến nghị các biện pháp phòng chống

Đông Nam Bộ đối mặt nguy cơ hạn hán cục bộ: Khuyến nghị các biện pháp phòng chống

Thứ năm, 26/2/2026, 22:53 (GMT+7)
logo Trong bối cảnh thiếu hụt mưa đầu năm và mức nước thấp hơn so với cùng kỳ năm trước, các tỉnh Đông Nam Bộ đang đối mặt với nguy cơ hạn hán cục bộ tại các vùng ngoài công trình thủy lợi trong vụ đông xuân 2025 - 2026. Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam đã đưa ra những khuyến nghị để đảm bảo an ninh nguồn nước, phòng chống hạn hán và ổn định sản xuất nông nghiệp.

Trong tháng 2 năm 2026, các tỉnh Đông Nam Bộ đang đối mặt với nguy cơ hạn hán cục bộ, đặc biệt là tại những khu vực ngoài phạm vi cấp nước của các công trình thủy lợi. Mặc dù các hồ chứa thủy lợi vẫn duy trì mức nước khá (60 ÷ 90% dung tích thiết kế), nhưng tình trạng thiếu hụt mưa trong tháng đầu năm, với lượng mưa thiếu 33% so với trung bình nhiều năm (TBNN), đang khiến các lưu vực sông Đồng Nai và Sài Gòn có dung tích trữ thấp hơn so với năm trước. Điều này đặt ra thách thức lớn cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt trong vụ đông xuân sắp tới.

thuy-loi_1772076979.png
Ảnh minh họa

Các hồ chứa thủy lợi tại vùng Đông Nam Bộ hiện có khả năng đáp ứng đủ nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp, với tổng diện tích canh tác trong phạm vi các công trình thủy lợi đạt 111.120 ha. Nguồn nước tại 48/48 hồ chứa trên lưu vực vùng Đông Nam Bộ có khả năng đáp ứng đủ 100% cho sản xuất nông nghiệp và cấp nước theo nhiệm vụ thiết kế. Tuy nhiên, nguy cơ thiếu nước tại các khu vực ngoài phạm vi công trình thủy lợi đang ở mức cao. Các tỉnh như Đồng Nai đang ở trong giai đoạn mùa khô, lượng nước trong các sông suối và ao hồ đang dần cạn kiệt, làm tăng nguy cơ hạn hán cục bộ.

Theo Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam, tình hình mùa khô năm 2025 - 2026 có thể kéo dài, làm cho nguy cơ hạn hán tại các vùng ngoài công trình thủy lợi ngày càng nghiêm trọng. Trong khi các công trình thủy lợi có thể đảm bảo cung cấp nước cho nông nghiệp, các khu vực ngoài phạm vi này đang thiếu nguồn nước nghiêm trọng, đe dọa sản xuất và sinh hoạt của người dân. Những khu vực này, đặc biệt là Đồng Nai, cần đặc biệt chú ý và có các biện pháp chủ động đối phó với hạn hán.

Để đối phó với tình trạng hạn hán cục bộ có thể xảy ra trong vụ đông xuân 2025 - 2026, Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam đã đề xuất một số giải pháp quan trọng nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước và phòng chống hạn hán:

Rà soát quy trình vận hành: Các địa phương và đơn vị quản lý thủy lợi cần rà soát lại quy trình vận hành của các công trình thủy lợi, không xả thừa so với nhu cầu thực tế. Đặc biệt, phải tuân thủ nghiêm ngặt lịch điều tiết và kế hoạch sử dụng nước đã được duyệt.

Điều tiết nước hợp lý: Các cơ quan chức năng cần điều tiết nước hợp lý ngay từ đầu vụ để đảm bảo nguồn nước đủ cho cả mùa khô. Đặc biệt lưu ý đến các khu vực có dung tích trữ thấp hơn cùng kỳ năm trước như sông Sài Gòn và Đồng Nai.

Theo dõi chặt chẽ tình hình thời tiết và nguồn nước: Các vùng ngoài công trình thủy lợi cần có kế hoạch theo dõi sát sao tình hình thời tiết và nguồn nước để đưa ra các biện pháp gieo trồng hợp lý, giảm thiểu thiệt hại khi thiếu nước.

Chuẩn bị các phương án phòng chống hạn hán: Đối với các khu vực có nguy cơ hạn hán cục bộ cao, đặc biệt là tại Đồng Nai, các địa phương cần chủ động nạo vét ao hồ, chuẩn bị trạm bơm dã chiến và tích trữ nước hồi quy để phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Tăng cường công tác tuyên truyền và điều chỉnh kế hoạch sản xuất: Tuyên truyền và thông báo tình hình thời tiết, nguồn nước một cách thường xuyên là rất quan trọng. Các kế hoạch sản xuất cần được điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế để giảm thiểu thiệt hại.

Nâng cấp cơ sở hạ tầng thủy lợi: Việc duy tu, sửa chữa các công trình thủy lợi phục vụ phòng chống hạn hán và xâm nhập mặn là cần thiết. Các trục kênh chính, hệ thống thủy lợi nội đồng cần được nạo vét và củng cố bờ bao ngăn mặn, trữ ngọt để đảm bảo nguồn nước cho sản xuất.

Trước tình trạng thiếu hụt mưa đầu năm và mức nước thấp hơn so với cùng kỳ năm trước, các tỉnh Đông Nam Bộ đang đối mặt với nguy cơ hạn hán cục bộ tại các vùng ngoài công trình thủy lợi trong vụ đông xuân 2025 – 2026 đang là mối lo ngại lớn cho các tỉnh Đông Nam Bộ. Việc chủ động phòng ngừa, điều tiết nguồn nước hợp lý và tăng cường các biện pháp ứng phó sẽ giúp đảm bảo an ninh nguồn nước, duy trì sản xuất nông nghiệp ổn định trong mùa khô này. 

Sỹ Tùng