Đường sắt tốc độ cao: Khánh Hòa đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, đảm bảo hài hòa môi trường – xã hội

Quy mô giải phóng mặt bằng lớn, tái định cư hàng nghìn hộ dân

Ông Nguyễn Thành Phú, Giám đốc Sở Xây dựng Khánh Hòa cho biết, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đoạn qua địa bàn tỉnh có chiều dài khoảng 191,8 km, đi qua 25 xã và 4 phường, kết nối từ xã Đại Lãnh đến xã Phước Hà. Trên tuyến bố trí 3 nhà ga gồm ga Diên Khánh, ga Tháp Chàm và ga hàng hóa Ninh Hòa, cùng các trạm bảo dưỡng và depot tại khu vực Nha Trang, tạo nền tảng phát triển vận tải hành khách và logistics khu vực.

Theo rà soát ban đầu, tổng diện tích đất bị ảnh hưởng khoảng 2.134 ha, với 5.467 hộ dân và 36 tổ chức liên quan. Trong đó, khoảng 1.829 hộ phải bố trí tái định cư, chiếm 33,5% tổng số hộ bị tác động – một khối lượng di dời lớn, đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng và chính sách.

“Để đáp ứng nhu cầu này, tỉnh đã bố trí 31 khu tái định cư, gồm 13 khu hiện hữu và 18 khu xây dựng mới, với tổng số khoảng 2.217 lô đất. Tổng diện tích xây dựng các khu tái định cư mới khoảng 99,25 ha, tổng mức đầu tư dự kiến hơn 1.744 tỷ đồng. Các khu tái định cư được phân bổ theo 3 vùng Bắc – Trung tâm – Nam Khánh Hòa, phù hợp điều kiện sinh sống, sản xuất của người dân và định hướng phát triển không gian của địa phương”, ông Phú cho biết.

Đẩy nhanh đo đạc, phấn đấu hoàn thành GPMB trong quý II/2026

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, trong tháng 3/2026, các dự án thành phần đã hoàn tất phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, hiện đang tập trung hoàn thiện hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công – dự toán, dự kiến trình thẩm định trong tháng 4/2026 để triển khai các bước tiếp theo.

Công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính – khâu nền tảng của giải phóng mặt bằng – đang được triển khai đồng loạt. Nhiều khu tái định cư đã hoàn thành đo đạc; một số khu đang rà soát, chỉnh lý và dự kiến hoàn tất trong tháng 4/2026. Đối với tuyến chính, việc đo đạc đã hoàn thành tại một số địa phương, tạo cơ sở lập hồ sơ thu hồi đất và xây dựng phương án bồi thường.

“Năm 2026, dự án đang trình bố trí hơn 1.661,67 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước cho 3 dự án thành phần, bảo đảm nguồn lực triển khai công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư. Theo kế hoạch, trong tháng 4/2026, các chủ đầu tư sẽ hoàn thiện hồ sơ đo đạc, trình thẩm định và triển khai đồng thời các bước trong quy trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Mục tiêu là hoàn thành giải phóng mặt bằng các khu tái định cư trong quý II/2026, tạo điều kiện khởi công xây dựng và bảo đảm tiến độ chung của dự án”, ông Phú thông tin.

Cũng theo Giám đốc Sở Xây dựng Khánh Hòa, tuyến đường sắt tốc độ cao không chỉ là dự án giao thông trọng điểm quốc gia mà còn mở ra không gian phát triển mới cho địa phương, thúc đẩy liên kết vùng, phát triển đô thị và logistics dọc hành lang tuyến. Tuy nhiên, việc thu hồi diện tích đất lớn và di dời hàng nghìn hộ dân đặt ra yêu cầu cao về đảm bảo sinh kế, ổn định đời sống và hạn chế tác động đến môi trường.

Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư có dự phòng, phân bổ hợp lý theo không gian phát triển và gắn với quy hoạch hạ tầng được xem là giải pháp căn cơ, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường – xã hội.

“Trong thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục chủ động kết nối, phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý dự án Thăng Long để cập nhật đầy đủ, kịp thời các thông tin liên quan đến dự án; đồng thời theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tiến độ, kịp thời tham mưu UBND tỉnh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai”, ông Phú nhấn mạnh.