Hệ thống thủy lợi Bắc Thái Bình từ lâu được ví như “mạch máu” nuôi dưỡng sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh của một vùng rộng lớn ở Đồng bằng Bắc Thái Bình. Hàng chục nghìn hecta ruộng lúa, vùng nuôi trồng thủy sản, khu công nghiệp và khu dân cư đều phụ thuộc vào nguồn nước được điều tiết từ hệ thống công trình thủy lợi đồ sộ này.
Phía sau sự vận hành ổn định ấy là nỗ lực không ngừng của Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bắc Thái Bình – đơn vị trực tiếp quản lý, khai thác và bảo vệ hàng trăm cống đập, trạm bơm và gần 1.000 km kênh mương. Tuy nhiên, cùng với nhiệm vụ cung cấp nước, tưới tiêu, đơn vị cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức như ô nhiễm nguồn nước, tình trạng lấn chiếm hành lang công trình và áp lực đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi đã có tuổi đời hàng chục năm.
Bảo đảm nguồn nước cho hơn 56.000 ha đất canh tác
Hiện nay, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bắc Thái Bình (Công ty) đang quản lý hệ thống thủy lợi trải rộng trên địa bàn các huyện Hưng Hà, Đông Hưng, Quỳnh Phụ và Thái Thụy cũ (tỉnh Thái Bình trước đây), với tổng diện tích tự nhiên hơn 85.800 ha, trong đó diện tích canh tác khoảng 56.000 ha.
Khối lượng công trình do Công ty quản lý là rất lớn, gồm 366 cống, đập; 227 tuyến kênh với tổng chiều dài gần 1.000 km cùng 41 trạm bơm điện phục vụ tưới, tiêu và tưới – tiêu kết hợp. Đây là hệ thống hạ tầng thủy lợi quan trọng đảm bảo cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và đời sống dân sinh trong vùng.
Trong năm 2025, mặc dù thời tiết diễn biến phức tạp, Công ty vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ cung cấp nước tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp và các ngành kinh tế. Công tác phòng chống thiên tai được triển khai nghiêm túc, đảm bảo an toàn cho toàn bộ hệ thống công trình.
Ông Đỗ Thanh Tùng, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bắc Thái Bình, cho biết: “Trong năm 2025, Công ty đã hoàn thành tốt nhiệm vụ theo hợp đồng đặt hàng với Sở Nông nghiệp và Môi trường, bảo đảm cung cấp đủ nước tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp cũng như các hoạt động kinh tế - xã hội trên địa bàn. Đồng thời, công tác phòng chống thiên tai được triển khai nghiêm túc, các công trình thủy lợi được vận hành an toàn, không để xảy ra sự cố”.
Theo ông Đỗ Thanh Tùng, tổng doanh thu năm 2025 đạt hơn 75 tỷ đồng theo đơn giá hợp đồng đặt hàng, đồng thời được bổ sung khoảng 10 tỷ đồng sau khi điều chỉnh giá hợp đồng. Đây là nguồn kinh phí quan trọng giúp đơn vị duy trì hoạt động vận hành, bảo dưỡng hệ thống công trình thủy lợi.
Bên cạnh đó, Công ty cũng chú trọng chăm lo đời sống người lao động. Năm 2025, doanh nghiệp đã xây dựng hệ thống thang bảng lương mới trình UBND tỉnh Hưng Yên phê duyệt và triển khai từ tháng 7, qua đó từng bước cải thiện thu nhập và điều kiện làm việc cho cán bộ, công nhân viên.
Áp lực ô nhiễm trên những tuyến kênh xuyên qua khu dân cư
Song song với nhiệm vụ vận hành hệ thống thủy lợi, việc bảo vệ môi trường nước trong hệ thống kênh mương đang trở thành thách thức ngày càng lớn đối với đơn vị quản lý.
Phần lớn các tuyến kênh trục và kênh dẫn của hệ thống Bắc Thái Bình chạy qua khu dân cư đông đúc, làng mạc hoặc khu vực sản xuất. Điều này khiến nguy cơ ô nhiễm nguồn nước gia tăng khi một bộ phận người dân vẫn còn thói quen xả rác sinh hoạt xuống lòng kênh.
Theo phản ánh của cán bộ kỹ thuật Công ty, tình trạng xả rác thải, nước thải sinh hoạt xuống kênh thường diễn ra vào sáng sớm hoặc ban đêm, gây ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng trực tiếp đến công tác tưới tiêu.
Ông Đỗ Thanh Tùng chia sẻ: “Phần lớn các tuyến kênh trục của hệ thống đi qua khu dân cư nên áp lực bảo vệ môi trường nước là rất lớn. Một số người dân vẫn chưa có ý thức cao, còn xả rác thải xuống lòng kênh, đặc biệt vào sáng sớm hoặc ban đêm. Điều này không chỉ gây ô nhiễm nguồn nước mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tưới tiêu phục vụ sản xuất”.
Không chỉ rác thải sinh hoạt, Hệ thống thủy lợi Bắc Thái Bình còn tiếp nhận nước thải từ một số cơ sở sản xuất và khu công nghiệp. Theo thống kê, hiện toàn hệ thống có 26 giấy phép xả thải vào các công trình thủy lợi.
Để kiểm soát tình trạng này, Công ty thường xuyên phối hợp với Chi cục Thủy lợi Hưng Yên kiểm tra các điểm xả thải, đánh giá tác động môi trường và yêu cầu các đơn vị xả thải tuân thủ quy định của pháp luật. Hàng ngày, cán bộ phụ trách tuyến kênh đều thực hiện kiểm tra, quan sát màu nước, mùi nước và các dấu hiệu bất thường nhằm phát hiện kịp thời các điểm ô nhiễm để xử lý.
Nỗ lực làm sạch dòng chảy và bảo vệ công trình
Để đảm bảo dòng chảy thông suốt và giữ gìn môi trường nước trong hệ thống thủy lợi, công ty đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ.
Một trong những nhiệm vụ thường xuyên là tổ chức giải phóng dòng chảy trên các tuyến kênh trục và kênh dẫn. Công việc này được giao khoán đến từng cụm thủy nông kết hợp với việc kiểm tra, giám sát định kỳ.
Hàng năm, vào khoảng tháng 6, Công ty tổ chức các đợt ra quân vớt rau bèo, giải tỏa vật cản và các công trình vi phạm trên toàn hệ thống kênh mương, đồng thời phối hợp với các xí nghiệp thành viên xử lý những điểm ách tắc dòng chảy. Cùng với đó, công tác tuyên truyền pháp luật về thủy lợi và phạm vi bảo vệ công trình cũng được tăng cường nhằm nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo vệ nguồn nước.
Tuy nhiên, tình trạng lấn chiếm hành lang công trình thủy lợi vẫn còn diễn biến phức tạp. Do nhiều tuyến kênh nằm giữa khu dân cư hoặc khu vực ít người qua lại, việc lấn chiếm thường diễn ra âm thầm, từng phần nhỏ. Theo thống kê, trong 6 tháng cuối năm 2025, Công ty đã lập biên bản 14 vụ vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, trong đó đã xử lý được 5 vụ.
Ông Đỗ Thanh Tùng cho biết: “Do phạm vi quản lý rộng, lực lượng cán bộ còn mỏng nên công ty phải triển khai cơ chế giao khoán quản lý kênh mương đến từng cụm thủy nông, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm. Bảo vệ công trình thủy lợi và giữ gìn nguồn nước không chỉ là trách nhiệm của ngành thủy lợi mà cần sự chung tay của cả cộng đồng”.
Hướng tới hệ thống thủy lợi hiện đại và bền vững
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, nhu cầu sử dụng nước cho sản xuất và đời sống ngày càng tăng, Hệ thống thủy lợi Bắc Thái Bình đang đứng trước nhiều áp lực mới.
Trước thực tế đó, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bắc Thái Bình đặt mục tiêu tiếp tục duy trì ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh, bảo toàn và phát triển nguồn vốn nhà nước giao. Đồng thời, đơn vị sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ và tự động hóa trong công tác quản lý, vận hành các công trình thủy lợi nhằm nâng cao hiệu quả điều hành hệ thống.
Ngoài ra, Công ty cũng chủ động rà soát các nguồn thu dịch vụ thủy lợi khác để bổ sung kinh phí cho công tác duy tu, nâng cấp công trình và cải thiện đời sống người lao động.
Theo ông Đỗ Thanh Tùng, việc bảo vệ nguồn nước và công trình thủy lợi cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp chính quyền và cộng đồng dân cư. Bởi với một hệ thống gần 1.000 km kênh mương, chỉ cần một mắt xích bị tổn thương cũng có thể ảnh hưởng đến cả vùng sản xuất rộng lớn phía hạ lưu.
Giữ cho dòng nước luôn thông suốt, sạch và an toàn vì thế không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là trách nhiệm chung nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của nông nghiệp và đời sống người dân trong vùng.
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Bài 11: Hệ thống thuỷ lợi Phú Thọ - Đối mặt với công trình xuống cấp và giá dịch vụ thấp
- Bài 10: Hệ thống thủy lợi Bắc Nam Hà: Áp lực từ cơ chế tài chính và hiện đại hóa trong kỷ nguyên số
- Bài 8: Hệ thống thủy lợi Hưng Yên - Nỗ lực thích ứng trước thách thức mới
- Bài 7: Ô nhiễm nguồn nước tưới ở Xí nghiệp thủy lợi Như Quỳnh
- Bài 6: Hệ thống thủy lợi Bắc Sông Thương - Công trình xuống cấp, cần vốn đầu tư để bảo đảm an toàn
- Bài 5: Hệ thống thuỷ lợi Mỹ Thành - Nhiều kênh mương xuống cấp, đổ vỡ
Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Ninh Hòa (Khánh Hòa) vừa báo cáo UBND thị xã về việc xây dựng phương án lắp đặt hệ thống camera và trạm cân giám sát bãi rác Hòn Rọ.
UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vừa có Công văn số 11529 về việc tổ chức thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu về xử lý chất thải rắn (CTR) sinh hoạt trên địa bàn tỉnh.
Bộ trưởng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định ban hành Kế hoạch thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu chất thải nhựa và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030 (Kế hoạch).
