Nhu cầu nhà ở xã hội tại Khánh Hòa được xác định lên tới gần 157.000 căn, trong khi chỉ tiêu Chính phủ giao giai đoạn 2026–2030 là 7.243 căn. Trước khoảng cách lớn giữa nhu cầu và nguồn cung, tỉnh đang đồng thời thúc tiến độ các dự án, rà soát quỹ đất và tập trung tháo gỡ những vướng mắc về quy hoạch, giải phóng mặt bằng, giao đất.
Theo ông Trần Quang Ngọc, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa, điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở tỉnh giai đoạn 2021–2030 xác định nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn khoảng 156.988 căn, tương ứng hơn 7,23 triệu m² sàn. Trong khi đó, theo Nghị quyết số 07/NQ-CP của Chính phủ, Khánh Hòa được giao hoàn thành 7.243 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026–2030, riêng năm 2026 là 3.200 căn. UBND tỉnh đã giao các chủ đầu tư mục tiêu hoàn thành 3.251 căn trong năm nay.
“Nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh rất lớn. Vì vậy, ngoài việc hoàn thành chỉ tiêu Chính phủ giao từng năm, vấn đề quan trọng là phải chuẩn bị được quỹ đất và tạo điều kiện để các dự án tiếp tục được triển khai trong những năm tiếp theo”, ông Ngọc cho biết.
Theo ông Ngọc, một trong những bước chuẩn bị cho giai đoạn tới là rà soát quỹ đất, việc bố trí đất phát triển nhà ở xã hội được thực hiện trên cơ sở quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và các quy hoạch có liên quan. Quan điểm của tỉnh là ưu tiên các khu vực gần khu công nghiệp, cụm công nghiệp và những địa bàn có nhu cầu lớn, đồng thời phải bảo đảm kết nối hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.
Đến nay, Khánh Hòa đã quy hoạch 35 vị trí phát triển nhà ở xã hội, tổng diện tích khoảng 174,86 ha. Trong đó, có 12 vị trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội với 71,08 ha; 15 vị trí thuộc quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị với 61,82 ha; 3 vị trí dành cho lực lượng vũ trang khoảng 10 ha và 5 vị trí bố trí nhà lưu trú công nhân với gần 31,96 ha.
“Quỹ đất phải đi trước một bước. Có đất nhưng nếu còn vướng quy hoạch, giải phóng mặt bằng hoặc thủ tục giao đất thì dự án vẫn chưa thể triển khai được. Đây là những khâu tỉnh đang tập trung tháo gỡ”, ông Ngọc nói.
Theo tổng hợp của Sở Xây dựng, toàn tỉnh hiện có 15 dự án nhà ở xã hội, bao gồm 3 dự án dành cho lực lượng vũ trang, với tổng diện tích gần 116,89 ha, quy mô khoảng 21.401 căn. Riêng nhóm đang trực tiếp triển khai thi công có 8 dự án với 11.214 căn.
Một số dự án đang bám tiến độ khá tốt. Tại dự án Nhà ở xã hội phường Cam Nghĩa, trong tổng số 3.565 căn, 2.699 căn đã hoàn thành trong năm 2025; 866 căn còn lại đang tiếp tục được thi công và dự kiến hoàn thành trong năm nay.
Tại Khu đô thị mới Bình Sơn – Ninh Chữ, dự án nhà ở xã hội có quy mô 2.291 căn. Khu NOXH-01 đang thi công nhiều tòa nhà, trong đó tòa B1 đã lên phần kết cấu tầng 11, tòa A2 đến tầng 7; các tòa còn lại đã hoàn thành phần móng. NOXH-02 đã nộp hồ sơ xin giao đất tại Sở Nông nghiệp và Môi trường, còn NOXH-03 đã chuẩn bị mặt bằng và đang hoàn thiện thủ tục xin phép xây dựng. Dự án được giao hoàn thành 225 căn trong năm 2026.
Hai dự án CT-01 và CT-02 tại Khu đô thị An Bình Tân cũng được đánh giá có khả năng hoàn thành lần lượt 300 và 600 căn theo chỉ tiêu UBND tỉnh giao.
Bên cạnh các dự án đang bám kế hoạch, vẫn còn những công trình có nguy cơ không hoàn thành chỉ tiêu năm 2026.
Nhà ở xã hội Hưng Phú II có quy mô 1.062 căn, hiện khối lượng cọc khoan nhồi mới đạt khoảng 35%. Dự án được giao hoàn thành 500 căn trong năm nay, nhưng Sở Xây dựng đánh giá khó đạt kế hoạch. Tương tự, dự án Khu nhà ở xã hội OXH02, quy mô 1.215 căn, mới đạt khoảng 13% khối lượng cọc khoan nhồi. Trong 210 căn được giao hoàn thành năm 2026, dự kiến chỉ có khoảng 105 căn có thể hoàn thành. Dự án HHO-05 được giao 200 căn nhưng dự kiến hoàn thành khoảng 100 căn.
“Tiến độ thực hiện một số dự án vẫn chậm so với yêu cầu. Sở Xây dựng sẽ tiếp tục làm việc trực tiếp với từng chủ đầu tư, yêu cầu cam kết tiến độ và xác định rõ khối lượng phải hoàn thành trong năm”, ông Ngọc cho biết.
Ngoài các dự án đang thi công, 4 dự án khác với quy mô hơn 5.000 căn đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Trong đó, CT-04 tại Khu đô thị An Bình Tân đã được giao đất và đang làm thủ tục xin phép xây dựng, nhưng được đánh giá khó hoàn thành 50 căn được giao trong năm 2026.
Dự án nhà ở xã hội tại số 3 Phạm Phú Thứ đang thực hiện thủ tục quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500; Chung cư xã hội XH85 đang làm thủ tục đầu tư; dự án tại Khu tái định cư Thành Hải đã giao đất lô B và đang tiếp tục thực hiện thủ tục đối với lô A.
Một nguồn lực đáng kể khác là quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị. Qua rà soát có 15 dự án, tổng diện tích khoảng 61,82 ha. Tuy nhiên, phần lớn vẫn chưa triển khai, trong đó nguyên nhân nổi lên là vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.
Không chỉ tập trung vào nhà ở xã hội để bán hoặc thuê mua, Khánh Hòa cũng đang mở rộng nguồn cung nhà ở cho thuê.
Theo kế hoạch, đến năm 2030 tỉnh phấn đấu có khoảng 2.100 căn nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân. Lộ trình dự kiến gồm khoảng 100 căn năm 2026, 300 căn năm 2027, 400 căn năm 2028, 600 căn năm 2029 và 700 căn năm 2030.
Qua đăng ký của các doanh nghiệp, Công ty TNHH Tư vấn thiết kế – Đầu tư xây dựng – Nguyên Hạnh dự kiến dành 170 căn tại dự án Nhà ở xã hội Hưng Phú II để cho thuê; Công ty Cổ phần Đầu tư Hacom Holdings đăng ký 100 căn tại dự án Bình Sơn – Ninh Chữ.
Đối với nhà lưu trú công nhân, hiện đã xác định quỹ đất tại một số khu công nghiệp như Du Long khoảng 1,73 ha, Phước Nam 8,37 ha và Dốc Đá Trắng 0,95 ha.
Theo ông Ngọc, phát triển nhà cho thuê là hướng cần được quan tâm hơn trong thời gian tới bởi không phải người lao động nào cũng có khả năng hoặc nhu cầu mua nhà. Việc đa dạng hình thức nhà ở sẽ giúp chính sách tiếp cận sát hơn với từng nhóm đối tượng.
Theo Sở Xây dựng, để hoàn thành mục tiêu nhà ở xã hội năm 2026, việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng chỉ là một phần. Nhiều công việc phải được xử lý song song, từ lập quy hoạch, giải phóng mặt bằng, giao đất đến chuẩn bị nguồn vốn.
“Những dự án đã đủ điều kiện thì phải tập trung thi công, còn các dự án đang vướng thủ tục phải xác định rõ vướng ở khâu nào để xử lý ngay. Nếu khâu đất đai, giải phóng mặt bằng không được giải quyết kịp thời thì rất khó tạo thêm nguồn cung trong những năm tiếp theo”, ông Ngọc nhấn mạnh.
Theo đó, Sở Xây dựng sẽ làm việc trực tiếp với các chủ đầu tư, yêu cầu có văn bản cam kết và đẩy nhanh tiến độ; đồng thời phối hợp với các địa phương thúc đẩy công tác lập quy hoạch, rà soát quỹ đất phục vụ nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương được đề nghị khẩn trương tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, giao đất theo thẩm quyền. Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh sẽ làm việc với các chủ đầu tư khu công nghiệp để xây dựng kế hoạch phát triển nhà lưu trú cho công nhân.
Cùng với đó, Sở Tài chính phối hợp với Quỹ Đầu tư phát triển Khánh Hòa và các đơn vị liên quan rà soát nhu cầu vốn, khả năng cân đối ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp để thực hiện mục tiêu của Quỹ nhà ở địa phương.
Theo ông Trần Quang Ngọc, với nhu cầu nhà ở xã hội lớn trong khi quỹ đất và tiến độ đầu tư còn nhiều điểm nghẽn, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành số căn được giao trong một năm. Quan trọng hơn là tạo được quỹ dự án đủ lớn, thủ tục đủ sẵn sàng để duy trì nguồn cung ổn định trong cả giai đoạn đến năm 2030.
UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu đến ngày 30/9/2026 hoàn thành rà soát, phân loại, xác định phương án xử lý đối với tất cả các dự án tồn đọng, vướng mắc trên địa bàn; đến ngày 30/12/2026 hoàn thành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc hoặc xử lý thu hồi đối với những dự án không đủ điều kiện, vi phạm theo quy định.
Công ty Cổ phần Hoàn Cầu Ninh Long được lựa chọn thực hiện dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng Khu công nghiệp Ninh Diêm 3 tại khu vực Đông Ninh Hòa - Bắc Ninh Hòa. Dự án có quy mô gần 289 ha, tổng vốn đầu tư và chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự kiến hơn 3.644 tỷ đồng.
