Trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, Hợp tác xã Nông nghiệp Nhân Lý (xã Xuân Lãng, tỉnh Phú Thọ) nổi lên như một điểm sáng của kinh tế tập thể.
Bằng việc kiên trì xây dựng nền tảng sản xuất an toàn, đẩy mạnh cơ giới hóa, chuẩn hóa quy trình và chú trọng xây dựng thương hiệu, Hợp tác xã Nhân Lý không chỉ giúp nông dân ổn định sản xuất, nâng cao thu nhập mà còn từng bước đưa nông sản địa phương khẳng định chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước và hướng ra quốc tế.
Tái cơ cấu ngành nông nghiệp không chỉ là câu chuyện thay đổi cây trồng, vật nuôi, quan trọng hơn là thay đổi cách tổ chức sản xuất và tư duy làm nông nghiệp. Nhận thức rõ điều đó, Hợp tác xã Nông nghiệp Nhân Lý đã xác định ngay từ đầu, muốn xây dựng được thương hiệu nông sản bền vững thì phải bắt đầu từ “gốc”, tức là tổ chức sản xuất an toàn, đồng bộ và có trách nhiệm.
Hiện nay, Hợp tác xã Nhân Lý có 2.460 thành viên, quản lý và tổ chức sản xuất trên diện tích hơn 150,84 ha đất nông nghiệp. Đây là một quy mô khá lớn so với mặt bằng chung của các Hợp tác xã nông nghiệp tại địa phương. Tuy nhiên, điều làm nên sự khác biệt của Hợp tác xã không nằm ở diện tích hay số lượng thành viên, mà ở cách Hợp tác xã tổ chức liên kết, điều hành sản xuất và xây dựng giá trị gia tăng cho nông sản.
Sản phẩm chủ lực của Hợp tác xã là gạo ngon Phú Xuân, một loại gạo được sản xuất tập trung theo quy trình khép kín, kiểm soát chặt chẽ từ khâu chọn giống, làm đất, gieo cấy, chăm sóc cho đến thu hoạch và bảo quản. Toàn bộ quá trình sản xuất đều tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm, hạn chế tối đa việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật.
Nhờ kiên trì theo đuổi con đường sản xuất an toàn, năm 2021, gạo Phú Xuân đã được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể. Đây là dấu mốc quan trọng về mặt pháp lý, là “tấm vé thông hành” để sản phẩm gạo của Hợp tác xã Nhân Lý bước vào những thị trường đòi hỏi cao về chất lượng và nguồn gốc xuất xứ.
Trước đó, gạo Phú Xuân đã được UBND tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) công nhận đạt OCOP 3 sao vào năm 2020, và tiếp tục được UBND huyện Bình Xuyên (cũ) công nhận OCOP 3 sao vào năm 2024. Những danh hiệu này không chỉ ghi nhận chất lượng sản phẩm, mà còn khẳng định hướng đi đúng đắn của Hợp tác xã trong việc chuẩn hóa quy trình, xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị nông sản địa phương.
Không dừng lại ở cây lúa, Hợp tác xã Nhân Lý còn chủ động đa dạng hóa sản phẩm nhằm giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả sản xuất. Trên cơ sở điều kiện thổ nhưỡng và nhu cầu thị trường, Hợp tác xã đã phát triển thêm các loại cây trồng như ngô ngọt, ngô nếp, khoai lang và nhiều loại rau màu khác.
Đáng chú ý, các sản phẩm rau màu của Hợp tác xã được tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng về an toàn thực phẩm. Cơ sở sản xuất của Hợp tác xã cũng đã được UBND xã cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm, tạo niềm tin cho các đối tác và khách hàng.
Nhờ chú trọng nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu bài bản, các sản phẩm của Hợp tác xã Nhân Lý ngày càng khẳng định được vị thế trên thị trường. Hiện nay, các mặt hàng chủ lực như gạo ngon Phú Xuân, ngô ngọt, ngô nếp không chỉ tiêu thụ ổn định trong tỉnh mà còn được mở rộng ra nhiều địa phương khác thông qua hệ thống phân phối và các doanh nghiệp liên kết, ngày càng được người tiêu dùng biết đến và tin tưởng.
Ngoài ra, một số sản phẩm của Hợp tác xã đã được xuất khẩu gián tiếp thông qua doanh nghiệp đầu mối. Dù chưa trực tiếp đứng tên xuất khẩu, nhưng việc tham gia chuỗi liên kết quốc tế đã giúp Hợp tác xã từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn cao hơn về chất lượng, bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc. Đây được xem là bước “làm quen” cần thiết để nông sản Nhân Lý có thể tiến xa hơn trong tương lai.
Trong thời gian tới, Hợp tác xã Nhân Lý định hướng phát triển thêm các sản phẩm chế biến như mỳ gạo, đồng thời xây dựng hồ sơ OCOP cho các sản phẩm ngô ngọt, ngô nếp. Việc kéo dài chuỗi giá trị thông qua chế biến không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản mà còn giảm áp lực tiêu thụ nông sản thô theo mùa vụ.
Một trong những điểm nổi bật trong hoạt động của Hợp tác xã Nhân Lý là việc duy trì và mở rộng mô hình cơ giới hóa khép kín. Hợp tác xã đã vận động thành viên góp vốn đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại vào Tổ cơ giới hóa, qua đó chủ động các khâu làm đất, gieo cấy, chăm sóc và thu hoạch.
Nhờ cơ giới hóa đồng bộ, chi phí sản xuất của các hộ thành viên giảm đáng kể so với trước đây, đồng thời giải quyết được bài toán thiếu lao động trong nông nghiệp. Không chỉ phục vụ thành viên, Tổ cơ giới hóa của Hợp tác xã còn cung ứng dịch vụ cho các Hợp tác xã và hộ sản xuất trong và ngoài tỉnh, tạo thêm nguồn thu ổn định cho Hợp tác xã.
Song song với đó, Hợp tác xã Nhân Lý duy trì cửa hàng vật tư nông nghiệp, cung ứng giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật theo hình thức tập trung, giúp kiểm soát chất lượng đầu vào và giảm chi phí cho nông dân. Hợp tác xã cũng vận hành cửa hàng giới thiệu và tiêu thụ nông sản, vừa quảng bá thương hiệu, vừa tạo kênh bán hàng trực tiếp, rút ngắn khâu trung gian.
Bên cạnh việc hỗ trợ về vật chất, Hợp tác xã Nhân Lý còn chú trọng công tác tư vấn, chuyển giao kỹ thuật cho thành viên. Thông qua các lớp tập huấn, tuyên truyền, Hợp tác xã giúp nông dân thay đổi tập quán canh tác cũ, áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới, sử dụng hợp lý vật tư đầu vào, từ đó giảm chi phí và tăng hiệu quả sản xuất.
Bà Lê Thị Hương, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Nhân Lý cho biết, để khẳng định thương hiệu nông sản, Hợp tác xã xác định phải làm tốt từ “gốc”, đó là tổ chức sản xuất an toàn, đồng bộ và có trách nhiệm. Hợp tác xã không chạy theo số lượng mà luôn đặt chất lượng và uy tín lên hàng đầu, khi sản phẩm bảo đảm chất lượng, thị trường sẽ tự mở ra. Trên cơ sở đó, Hợp tác xã chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, từ khâu giống, vật tư đầu vào đến thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, Hợp tác xã tăng cường liên kết với doanh nghiệp, từng bước chuẩn hóa bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài tỉnh.
Ông Nguyễn Văn Nghĩa, một thành viên tích cực của Hợp tác xã Nông nghiệp Nhân Lý, cho biết, dù đảm nhiệm nhiều công việc khác nhau, ông vẫn luôn hăng hái tham gia thăm đồng, giám sát sản xuất và áp dụng các tiến bộ khoa học – kỹ thuật vào canh tác. Tham gia Hợp tác xã, ông cùng các thành viên mạnh dạn đầu tư, phối hợp với Hợp tác xã mua máy cấy, triển khai sản xuất mạ khay và cung ứng dịch vụ cấy máy cho nông dân trong vùng. Nhờ đó, khâu gieo cấy được thực hiện đồng loạt, đúng thời vụ, giảm chi phí lao động, nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, góp phần thay đổi tập quán canh tác truyền thống và thúc đẩy cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
Trước khi trở thành một tấm gương điển hình trong Hợp tác xã Nông nghiệp Nhân Lý, chị Lê Thị Hoàn từng là một nông dân bình thường, hằng ngày cần mẫn lao động trên đồng ruộng nhưng chưa biết nhiều về kỹ thuật canh tác hiện đại và quản lý sản xuất. Từ xuất phát điểm này, chị đã không ngừng nỗ lực, tích cực tham gia thăm đồng, học hỏi kỹ thuật và áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất. Qua quá trình rèn luyện và tham gia các hoạt động của Hợp tác xã, chị đã trở thành người nông dân biết quản lý công nhân, đồng thời nắm vững kỹ thuật gieo mạ, chăm sóc mạ và vận hành máy móc cơ giới. Chị còn tham gia điều hành các công việc sản xuất, góp ý, tham mưu cho Hợp tác xã trong việc tổ chức và nâng cao hiệu quả sản xuất, trở thành một trong những thành viên năng động, đi đầu trong đổi mới và cơ giới hóa nông nghiệp tại địa phương.
Nhờ tổ chức sản xuất hiệu quả và đa dạng hóa các hoạt động dịch vụ, doanh thu hằng năm của Hợp tác xã Nhân Lý đạt khoảng 7 – 7,5 tỷ đồng; Hợp tác xã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế, chấp hành nghiêm các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, Hợp tác xã còn tạo việc làm cho khoảng 200 – 250 lượt lao động nông thôn mỗi năm, góp phần giải quyết lao động dư thừa tại địa phương. Bên cạnh đó, các hoạt động cộng đồng, phong trào thi đua, khen thưởng được duy trì thường xuyên, tạo động lực cho tập thể và từng thành viên, qua đó củng cố sự gắn kết và phát triển bền vững của Hợp tác xã.
Với những đóng góp tích cực đó, năm 2025, Hợp tác xã Nông nghiệp Nhân Lý được Chủ tịch UBND tỉnh biểu dương là Hợp tác xã xuất sắc. Từ năm 2016 đến nay, Hợp tác xã đã vinh dự nhận 4 Cờ thi đua và 9 Bằng khen của UBND tỉnh, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cùng các Bộ, ngành Trung ương.
Khẳng định vai trò kinh tế tập thể trong phát triển nông nghiệp, từ thực tiễn hoạt động của Hợp tác xã Nhân Lý cho thấy, khi kinh tế tập thể được tổ chức bài bản, có định hướng rõ ràng và gắn với xây dựng thương hiệu, nông sản địa phương hoàn toàn có thể đứng vững và cạnh tranh trên thị trường. Hợp tác xã giúp nông dân không dừng lại ở việc làm ra nhiều hơn, mà quan trọng hơn là làm ra sản phẩm có giá trị, có thương hiệu và có chỗ đứng bền vững.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, mô hình Hợp tác xã Nhân Lý là minh chứng sinh động cho thấy kinh tế tập thể vẫn là một trụ cột quan trọng của nông nghiệp, nông thôn. Khi người nông dân biết liên kết, cùng nhau thay đổi tư duy và cách làm, nông sản Việt hoàn toàn có thể chinh phục những thị trường khó tính và khẳng định giá trị trên bản đồ nông nghiệp hiện đại.
Thoát khỏi tư duy sản xuất manh mún, nông nghiệp Thanh Hóa đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hàng hóa tập trung, gắn với chế biến, tiêu thụ và ứng dụng công nghệ số. Việc hình thành các vùng sản xuất lớn, thu hút doanh nghiệp đầu tư và xây dựng chuỗi giá trị khép kín không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho nông dân xứ Thanh.
Với lợi thế đất bãi bồi rộng lớn ven sông Lam, xã Bích Hào (tỉnh Nghệ An) đang từng bước định hướng người dân phát triển vùng rau màu hàng hóa theo hướng hữu cơ.
Trong nhiều năm qua, sản xuất vụ đông luôn đóng vai trò quan trọng đối với cơ cấu cây trồng của xã Nật Sơn (tỉnh Phú Thọ). Đây là vụ sản xuất mang lại nguồn thu nhập ổn định cho hàng nghìn hộ nông dân, góp phần gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị diện tích đất canh tác. Bởi vậy, mục tiêu duy trì 490 ha cây vụ đông trong năm 2025, tưởng như chỉ là một con số trong kế hoạch sản xuất của địa phương, lại trở thành một nỗ lực lớn trong bối cảnh thời tiết bất thường và sâu bệnh ngày càng khó kiểm soát.
Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, trong tuần tới phải xử lý dứt điểm các nhiệm vụ được giao; báo cáo trung thực, khách quan, không hình thức, không chạy theo thành tích để gửi EC; chuẩn hóa số liệu giữa các cấp, các ngành, các địa phương, đặc biệt các vấn đề EC đã khuyến nghị.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, tài nguyên nước cho sản xuất nông nghiệp đang chịu áp lực lớn, việc ứng dụng các giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước được xác định là hướng đi tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả canh tác và phát triển nông nghiệp bền vững. Tại Đắk Lắk – trung tâm sản xuất nông nghiệp trọng điểm của khu vực Tây Nguyên – vấn đề này càng trở nên cấp thiết trong quá trình chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu.
