Kỳ 1: Chạm vào sự nguyên sơ – Cồn Cỏ trong nhịp thở của biển

Có những chuyến đi được lên kế hoạch từ trước. Nhưng cũng có những hành trình, chỉ khi đặt chân tới, ta mới hiểu vì sao mình cần đến đó.

Đặc khu Cồn Cỏ, Quảng Trị với chúng tôi là một nơi như thế!

Tàu rời đất liền vào một buổi sáng biển lặng. Mặt nước phẳng như một tấm gương lớn, chỉ thỉnh thoảng gợn lên bởi những vệt sóng dài. Không khí trên tàu không ồn ào như những chuyến du lịch quen thuộc, mà mang theo một sự chờ đợi lặng lẽ như thể ai cũng biết, nơi mình sắp đến không giống với những điểm đến thông thường.

Từ xa, Cồn Cỏ hiện ra không rực rỡ. Không những dải cát trắng trải dài hay những công trình du lịch nổi bật. Chỉ là một mảng xanh nổi lên giữa biển Đông, kín đáo, vững chãi.

Nhưng chính sự “không phô bày” ấy lại là điều khiến hòn đảo này khác biệt.

Buổi sáng của sự nguyên vẹn

Ngày đầu tiên trên đảo bắt đầu rất sớm.

Không cần báo thức, chúng tôi thức dậy khi ánh sáng vừa kịp len qua cửa sổ. Trên đảo, bình minh không vội vàng. Ánh sáng lan ra từng lớp, chạm xuống mặt biển trong veo, rồi dần nhuộm vàng những mỏm đá ven bờ.

Đứng trên một mũi đá, chúng tôi nhìn xuống làn nước trong đến mức có thể thấy rõ từng rạn san hô bên dưới. Không phải những mảng màu xa xôi qua ống kính, mà là một thế giới sống động, hiện hữu ngay dưới chân mình.

Ở nhiều vùng biển khác, để thấy được san hô, người ta phải lặn sâu. Còn ở đây, thiên nhiên dường như “mở cửa” một cách hào phóng.

Không có tiếng động cơ canô xé nước, không có dòng người chen chúc. Chỉ có tiếng sóng nhẹ và gió biển thổi đều.

Ông Phạm Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Cồn Cỏ nói với chúng tôi:

“Ở đây, cái quý nhất là sự yên tĩnh. Mà muốn giữ được yên tĩnh, phải biết giữ từ những điều nhỏ nhất.”

Câu nói ấy, lúc đầu nghe có vẻ giản dị. Nhưng càng ở lâu, chúng tôi càng hiểu, đó là một nguyên tắc.

Đi xuyên màu xanh của rừng

Rời bờ biển, tôi bước vào Rừng nguyên sinh Cồn Cỏ, một không gian gần như tách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài.

Con đường nhỏ len qua những tán cây dày. Ánh nắng không chiếu thẳng xuống, mà bị giữ lại trên cao, rồi rơi xuống thành từng vệt sáng mỏng. Không khí trong rừng mát và ẩm, mang theo mùi của lá, của đất, của thời gian.

Ở đây, không có cảm giác “tham quan”. Mọi thứ khiến người ta chậm lại một cách tự nhiên.

Ông Trần Xuân Anh, Bí thư Đảng uỷ Đặc khu Cồn Cỏ kể rằng hệ sinh thái trên đảo được giữ gần như nguyên vẹn, với nhiều loài thực vật bản địa và chim di cư. Điều đáng nói không phải là số lượng, mà là cách chúng tồn tại không bị xáo trộn.

Chúng tôi dừng lại khá lâu ở một khoảng rừng có tán cây rộng. Không có gì đặc biệt nếu nhìn qua. Nhưng khi đứng yên, có thể nghe thấy những âm thanh rất nhỏ: Tiếng lá va vào nhau, tiếng côn trùng, tiếng gió đổi hướng.

Trong khoảnh khắc đó, tôi nhận ra một điều: Thiên nhiên ở Cồn Cỏ không “trình diễn”. Nó chỉ đơn giản là đang sống.

Những lớp ký ức của đá

Chiều cùng ngày, tôi ra Bãi đá Cồn Cỏ.

Nếu rừng là sự mềm mại của màu xanh, thì bãi đá lại mang một vẻ đẹp hoàn toàn khác, thô ráp, mạnh mẽ.

Những lớp đá bazan xếp chồng lên nhau, tạo thành những hình khối kỳ lạ. Có những phiến đá phẳng như được cắt gọt, có những khối lại nhô lên, gồ ghề như dấu tích của một chuyển động địa chất từ rất xa xưa.

Gió ở đây mạnh hơn. Sóng đập vào đá, tung lên những lớp bọt trắng, rồi rút đi rất nhanh.

Đoàn chúng tôi tôi ngồi khá lâu trên một mỏm đá, nhìn biển thay đổi màu theo ánh chiều. Không có hoạt động giải trí nào, nhưng cũng không thấy thiếu điều gì.

Có lẽ vì ở những nơi như thế này, con người không cần thêm trải nghiệm. Chỉ cần đủ thời gian để cảm nhận.

Đứng trên điểm cao nhất của đảo

Trước khi trời tối, đoàn tôi lên Ngọn hải đăng Cồn Cỏ, nơi tôi có thể nhìn bao quát toàn bộ hòn đảo.

Từ trên cao, Cồn Cỏ hiện ra đúng như bản chất của nó: Một khối xanh giữa biển, không bị chia cắt bởi bê tông hay những công trình lớn.

Biển bao quanh đảo mang một màu xanh sâu, khác hẳn với vùng nước gần bờ đất liền. Gió thổi mạnh hơn, mang theo vị mặn rõ rệt.

Ông Phạm Thanh Tuấn, Phó chủ tịch UBND Đặc khu chia sẻ: Vào những ngày thời tiết đẹp, có thể nhìn rất xa, thấy cả những tàu cá nhỏ như những chấm sáng trên mặt biển.

“Ở đây, nhìn xuống mới thấy đảo nhỏ. Nhưng càng nhỏ thì càng phải giữ kỹ”, anh nói.

Câu nói ấy khiến tôi nghĩ đến một nghịch lý: Càng ít, càng quý.

Cồn Cỏ không phải là nơi để “tiêu dùng”

Buổi tối trên đảo đến nhanh. Không có ánh đèn rực rỡ, không có những khu phố đông đúc. Chỉ có vài điểm sáng nhỏ từ khu dân cư và các đơn vị đóng quân.

Ngồi trước biển, chúng tôi nhận ra một điều rõ ràng: Cồn Cỏ không phải là nơi để “tiêu dùng du lịch”.

Không có những dịch vụ được thiết kế để làm hài lòng tức thì. Không có sự tiện nghi quá mức.

Nhưng đổi lại, nơi này cho người ta một thứ khác, cảm giác được chạm vào một phần của thiên nhiên chưa bị can thiệp quá nhiều.

Và có lẽ, đó mới là điều khiến người ta nhớ lâu.

Chuyến đi ngày đầu tiên khép lại trong một sự tĩnh lặng hiếm có. Không phải là sự thiếu vắng, mà là một trạng thái đầy đủ theo cách rất riêng.

Tôi biết, những gì mình thấy mới chỉ là bề mặt.

Bởi đằng sau vẻ đẹp nguyên sơ ấy, là cả một câu chuyện khác về cách con người đang học cách sống cùng thiên nhiên, thay vì đứng trên nó.

(Còn tiếp Kỳ 2: Giữ lấy màu xanh – Khi con người học cách sống cùng biển)