Rời quân ngũ với ý chí của người lính, cựu chiến binh Hoàng Danh Chuyền (70 tuổi, thôn Hà Mòn 1, xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi) đã biến vùng đất khó thành trang trại nông nghiệp tổng hợp rộng hơn 17 ha. Mô hình sản xuất tuần hoàn không chỉ mang lại doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm mà còn mở sinh kế cho nhiều lao động địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.
Khai thác tối đa giá trị của từng mét đất
Hơn 20 năm trước, khi quyết định rời quê Hải Phòng vào vùng đất Đăk Hà lập nghiệp, ông Hoàng Danh Chuyền gần như bắt đầu lại từ con số không. Người cựu chiến binh từng công tác tại Trung đoàn 701, Sư đoàn 331 mang theo hành trang lớn nhất là tinh thần bền bỉ của người lính và quyết tâm thoát nghèo bằng lao động.
Những ngày đầu lập nghiệp, gia đình ông chỉ có vài sào cà phê. Thiếu vốn, thiếu nhân công, chưa có máy móc hỗ trợ, toàn bộ diện tích đều được khai hoang và chăm sóc bằng sức người. Không có tài sản để thế chấp vay vốn, ông lựa chọn cách làm chắc chắn, tích lũy từng bước để mở rộng sản xuất.
"Muốn làm lớn thì phải kiên trì. Có bao nhiêu vốn đầu tư bấy nhiêu, thu được lại tiếp tục đầu tư chứ không nóng vội", ông Chuyền chia sẻ.
Sau nhiều năm "lấy ngắn nuôi dài", cơ sở sản xuất dần được hoàn thiện. Máy móc được đưa vào phục vụ sản xuất, diện tích canh tác không ngừng mở rộng.
Đến nay, gia đình ông sở hữu hơn 17 ha sản xuất, trong đó có 15 ha cà phê trồng xen cây ăn quả và gần 2 ha mặt nước nuôi cá. Đáng chú ý, điều làm nên hiệu quả của trang trại không nằm ở quy mô diện tích mà ở cách tổ chức sản xuất.
Những khu đất trũng trước đây được cải tạo thành ao hồ để nuôi thủy sản và tích trữ nước. Hệ thống này vừa tạo thêm nguồn thu từ cá, vừa bảo đảm nguồn nước tưới cho toàn bộ diện tích cà phê trong mùa khô, giảm đáng kể chi phí sản xuất và rủi ro do biến đổi thời tiết.
Ngược lại, nguồn thu từ cây cà phê tiếp tục được tái đầu tư vào nuôi trồng thủy sản và nâng cấp hạ tầng sản xuất. Các khâu trồng trọt, chăn nuôi và sơ chế được liên kết thành chu trình tương hỗ, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.
Để chủ động sau thu hoạch, gia đình ông đầu tư gần 5.000m² sân phơi. Cùng với việc áp dụng cơ giới hóa, sử dụng phân bón hữu cơ và quản lý dịch hại theo hướng an toàn, chất lượng nông sản ngày càng được nâng lên.
Hiện mỗi năm mô hình đem lại doanh thu từ 3 - 4 tỷ đồng, trong đó hoạt động nuôi cá đóng góp khoảng 400 triệu đồng.
Làm giàu gắn với chia sẻ
Theo ông Chuyền, phát triển kinh tế chỉ thực sự bền vững khi người dân cùng được hưởng lợi. Trang trại hiện giải quyết việc làm thường xuyên cho 15 - 20 lao động địa phương, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, với thu nhập từ 5 - 6 triệu đồng/tháng.
Ngoài trả công đầy đủ, ông còn trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật canh tác, hỗ trợ cây giống, con giống và chia sẻ kinh nghiệm sản xuất cho nhiều hộ dân để chuyển đổi cây trồng, cải tạo vườn tạp theo hướng nâng cao giá trị.
Anh Bùi Mạnh Dũng, trú thôn Hà Mòn 1, đã gắn bó với trang trại hơn 6 năm. Trước đây, gia đình anh không có việc làm ổn định, thu nhập bấp bênh. Sau khi vào làm tại trang trại, ngoài tiền công, anh còn được ông Chuyền chia sẻ một phần lợi nhuận từ ao cá do trực tiếp quản lý.
"Nhờ có công việc ổn định và sự giúp đỡ của ông Chuyền, gia đình tôi từng bước vượt qua khó khăn, cuộc sống ngày càng khá hơn", anh Dũng nói.
Theo ông Huỳnh Anh Khoa, Trưởng phòng Kinh tế xã Đăk Hà, mô hình của ông Hoàng Danh Chuyền là một trong những điển hình tiêu biểu về phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương.
Không chỉ đầu tư sản xuất hiệu quả, ông còn tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, hỗ trợ người dân phát triển sinh kế và đồng hành cùng địa phương trong xây dựng nông thôn mới. Đây cũng là mô hình được xã lựa chọn để tuyên truyền, nhân rộng trong nhân dân.
Với những đóng góp nổi bật, ông Hoàng Danh Chuyền đã được nhiều cấp, ngành biểu dương, khen thưởng; đặc biệt được Bộ Nông nghiệp và Môi trường trao tặng danh hiệu "Bàn tay vàng Nông nghiệp Việt Nam".
Ở tuổi 70, người cựu chiến binh vẫn trực tiếp có mặt tại trang trại mỗi ngày. Với ông, thành quả lớn nhất sau nhiều năm gắn bó với nông nghiệp không chỉ là doanh thu hàng tỷ đồng, mà còn là việc xây dựng được một mô hình sản xuất thích ứng với điều kiện tự nhiên, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Không chỉ dừng lại ở việc gia tăng số lượng, Quảng Ngãi hướng Chương trình OCOP năm 2026 vào nâng cao chất lượng, hoàn thiện chuỗi giá trị, đẩy mạnh chuyển đổi số và xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm đặc trưng địa phương vươn tới những thị trường lớn hơn.
Từ một người kinh doanh nội thất, anh Hồ Xể (thôn Phong Niên Hạ, xã Thọ Phong, tỉnh Quảng Ngãi) đã mạnh dạn đưa giống nho mẫu đơn nổi tiếng khó trồng về quê hương. Thành công bước đầu của anh không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp xanh gắn với du lịch trải nghiệm ở vùng nông thôn.
Không chỉ là việc giảm đầu mối quản lý ở cơ sở, sắp xếp lại thôn, tổ dân phố tại Quảng Ngãi đang được kỳ vọng tạo ra những cộng đồng dân cư có quy mô phù hợp hơn, phát huy nguồn lực địa phương, giữ gìn bản sắc văn hóa và mở rộng không gian phát triển trong quá trình xây dựng nông thôn mới.
