Nhóm học sinh biến vỏ cây keo thành đồ mỹ nghệ

Tại xã Sơn Hà, cây keo là một trong những loại cây trồng phổ biến, mang lại nguồn thu nhập cho nhiều hộ dân. Tuy nhiên, sau mỗi vụ thu hoạch, phần lớn vỏ keo thường bị bỏ lại hoặc đốt bỏ ngay tại rừng, gây lãng phí và phát sinh khói bụi, khí thải.

Từ thực tế đó, nhóm học sinh lớp 10 Trường THPT Sơn Hà gồm Trần Dương Bảo Thy, Phan Trung Kiên, Trần Hồ Huyền Trân, Nguyễn Khôi Nguyên và Phạm Trần Mỹ Yến đã cùng xây dựng dự án “Sản phẩm thủ công từ sợi vỏ keo”.

Ý tưởng bắt đầu từ mong muốn tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có để làm các vật dụng phục vụ học tập. Trong quá trình tìm hiểu, nhóm phát hiện lớp sợi bên trong vỏ keo chứa nhiều hợp chất polyme tự nhiên, có thể xử lý để tách thành sợi đan lát.

Em Trần Dương Bảo Thy, trưởng nhóm dự án cho biết: “Sau nhiều lần thử nghiệm thành công, cả nhóm nhận thấy nguồn nguyên liệu này không chỉ có thể tạo ra sản phẩm thủ công mà còn có tiềm năng phát triển thành mô hình khởi nghiệp gắn với bảo vệ môi trường”.

Theo nhóm học sinh, nguyên liệu chính là vỏ keo bị người dân bỏ đi nên gần như không tốn chi phí đầu vào. Sau khi thu gom, vỏ keo được tách lấy lớp sợi sát thân gỗ - phần chứa hàm lượng polyme tự nhiên cao nhất.

Thầy Nguyễn Đức Hoàng, giáo viên môn Hóa học, người hướng dẫn dự án cho biết, để tạo được sợi đạt yêu cầu về độ mềm, độ bền và màu sắc, nhóm đã phải thử nghiệm nhiều phương pháp xử lý khác nhau.

“Nhóm sử dụng quy trình nấu thủy nhiệt với nước, muối và giấm. Nhiệt độ cao kết hợp với axit acetic trong giấm giúp làm mềm mô liên kết, loại bỏ nhựa tannin trong vỏ keo, từ đó giúp sợi sáng màu và ít bị thâm khi khô”, thầy Hoàng nói.

Sau xử lý, sợi được rửa sạch, đập tơi bằng thanh gỗ, phơi khô rồi ủ cân bằng ẩm trong khoảng 12 - 24 giờ trước khi đưa vào đan lát. Toàn bộ quy trình chủ yếu sử dụng nguyên liệu tự nhiên như giấm và muối, không dùng hóa chất độc hại hay vi nhựa.

Từ nguồn sợi này, nhóm học sinh đã tạo ra nhiều sản phẩm như giỏ đựng phấn, lọ cắm bút, bình hoa trang trí lớp học, giỏ xách và các vật dụng trang trí mang phong cách mộc mạc, vintage.

Những sản phẩm đầu tiên được đưa vào sử dụng ngay tại các lớp học của Trường THPT Sơn Hà. Theo đánh giá của giáo viên và học sinh, sản phẩm có độ bền khá tốt, mẫu mã gần gũi, góp phần tạo điểm nhấn cho không gian lớp học.

Hiện nhiều lớp học trong và ngoài trường đã đặt mua sản phẩm để thay thế dần các vật dụng bằng nhựa. Với giá bán dao động từ 30.000 - 70.000 đồng/sản phẩm, nhóm cho rằng mức giá này phù hợp với học sinh, giáo viên và những người yêu thích đồ thủ công thân thiện môi trường.

Không dừng lại ở việc sản xuất, nhóm còn tổ chức các buổi trải nghiệm tại trường, hướng dẫn học sinh cùng tham gia làm sản phẩm từ sợi vỏ keo nhằm lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường và tinh thần sáng tạo.

Theo nhóm thực hiện, dự án hướng tới xây dựng mô hình “trường học xanh”, giảm dần các vật dụng nhựa trong lớp học, đồng thời góp phần hạn chế tình trạng đốt bỏ phế phẩm lâm nghiệp tại địa phương.

Ngoài giá trị môi trường, dự án còn cho thấy tính khả thi về kinh tế nhờ tận dụng nguồn nguyên liệu “0 đồng”, quy trình sản xuất đơn giản và chi phí thấp. Nhóm cũng đặt mục tiêu mở rộng thêm các dòng sản phẩm trang trí, quà lưu niệm để phục vụ khách du lịch và thị trường tiêu dùng xanh.

“Mong muốn của chúng em là từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm thủ công từ sợi vỏ keo của học sinh Sơn Hà, xa hơn có thể trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương”, em Trần Dương Bảo Thy chia sẻ.

Với tính sáng tạo và ý nghĩa thực tiễn, dự án “Sản phẩm thủ công từ sợi vỏ keo” đã vượt qua hàng trăm ý tưởng để đoạt giải Ba tại Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII do Sở GD&ĐT tổ chức.