Các mô hình trường học không rác thải trong khuôn khổ Giải thưởng Trường học Sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 khẳng định sự đồng lòng, sáng tạo và nỗ lực bền bỉ của tập thể cán bộ, giáo viên và học sinh nhà trường trong xây dựng môi trường học đường xanh, sạch, an toàn, thân thiện với môi trường; đồng thời cho thấy hiệu quả rõ nét của các mô hình, sáng kiến giảm thiểu rác thải nhựa, phân loại, tái chế, tái sử dụng và thay đổi thói quen tiêu dùng trong nhà trường.
Ngày 31/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ trao Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 với chủ đề “Trường học không rác thải nhựa”. Đáng chú ý, đại diện thầy cô giáo và học sinh của 60 trường đạt giải đã hội tụ tại Cung Thiếu nhi Hà Nội, mang theo các mô hình, sáng kiến xanh và tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ, góp phần tạo nên không khí sôi nổi, khẳng định vai trò trung tâm của học sinh trong nỗ lực xây dựng xã hội không rác thải nhựa.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành tham quan mô hình của các trường THCS Thanh Xuân TrungCác mô hình không chỉ mang ý nghĩa thực tiễn mà còn là lời nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm công dân trong việc chung tay gìn giữ hành tinh xanh cho các thế hệ tương laiThứ trưởng Lê Công Thành đánh giá cao vai trò của các em học sinh - những chủ nhân tương lai của đất nước trong việc trực tiếp tham gia, khởi xướng và lan tỏa các hành động bảo vệ môi trường, hạn chế rác nhựa. Các em không chỉ là người thực hiện, mà còn là những “đại sứ môi trường”, góp phần truyền cảm hứng tích cực tới gia đình và cộng đồngBà Trương Thị Hải Lý, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Khởi Nguyên Genesis School cho biết, xuất phát từ triết lý giáo dục xanh, suốt 7 năm qua nhà trường đã triển khai và vận hành dự án vườn thủy canh, tạo điều kiện để học sinh cùng giáo viên học tập, nghiên cứu và tái chế rác thải từ bếp ăn bán trú thành nguồn dinh dưỡng trồng rau hữu cơRau hữu cơ được trồng từ rác thải bếp ăn của nhà trườngMô hình ứng dụng AI vào việc chế tạo hệ thống phân loại rác thông minh của Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông FPT Bắc Giang, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh đạt giải Nhất hạng mục THPTTrường Tiểu học và Trung học cơ sở Tây Hà Nội không chỉ đặt trọng tâm vào bảo vệ môi trường mà còn chú trọng tái sử dụng, kéo dài vòng đời của các sản phẩm, đặc biệt là rác thải nhựa. Các chai nhựa và vật dụng đã qua sử dụng được thu gom, tái chế và đưa vào sử dụng lại một cách phù hợp, hiệu quảXà phòng được tái chế từ dầu ăn đã qua sử dụng
Thứ trưởng Lê Công Thành đề nghị, để tiếp tục phát huy kết quả của Giải thưởng, các Bộ, ngành, địa phương, các cơ sở giáo dục và các tổ chức liên quan tăng cường phối hợp, nhân rộng các mô hình Trường học sinh thái ASEAN; đồng thời tiếp tục lồng ghép giáo dục môi trường, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững vào hoạt động dạy và học.
Vào những ngày cuối năm 2023 và đầu năm 2024, nhiều trạm quan trắc, ứng dụng đo lường chất lượng không khí Hà Nội liên tục cho kết quả ở mức xấu. Đáng chú ý, sáng 4/3/2024, ứng dụng đo chỉ số chất lượng không khí (IQAir ) xếp Hà Nội là thành phố ô nhiễm không khí thứ 2 thế giới. Trên ứng dụng đo chỉ số ô nhiễm không khí PamAir, vào lúc 15 giờ 51 phút ngày 4/3, điểm có chất lượng không khí xấu nhất là khu vực phố vườn Dâu, Trâu Quỳ (huyện Gia Lâm) với mức AQI lên đến 236, mức cảnh báo màu tím, rất có hại cho sức khỏe.
Quảng Ninh hiện có 9 dự án đầu tư kinh doanh hạ tầng KCN thuộc 7 KCN được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và thành lập. Trên địa bàn tỉnh cũng đã thành lập, mở rộng diện tích 11 CCN; có 2 làng nghề, nhiều đơn vị khai thác than, sản xuất điện, xi măng… Các cơ sở này đều chú trọng công tác phát triển sản xuất gắn với bảo vệ môi trường.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Quý Kiên, Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ từ rác thải nhựa khi mà khối lượng rác thải, bao bì nhựa gia tăng đáng báo động, song việc phân loại, thu gom, xử lý rác thải nhựa còn rất hạn chế...
Sử dụng các công cụ chính sách, đặc biệt là công cụ kinh tế dựa vào các nguyên tắc, qui luật của kinh tế thị trường kết hợp với các công cụ khác như mệnh lệnh - hành chính, công nghệ - kỹ thuật, truyền thông nâng cao nhận thức,… ngày càng được sử dụng phổ biến và khẳng định được vai trò trong điều chỉnh hành vi của người sản xuất, người tiêu dùng nhằm thúc đẩy chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Giai đoạn vừa qua, nhiều công cụ kinh tế đã được thể chế hóa, áp dụng trong thực tiễn quản lý ở Việt Nam và bước đầu phát huy được một số vai trò nhất định. Tuy nhiên, tổng kết, đánh giá cho thấy, các vai trò đó trong bảo vệ môi trường chưa được phát huy đầy đủ, còn hạn chế, cần tiếp tục được hoàn thiện.