Phát động chương trình “Giải pháp đổi mới tuần hoàn nhựa năm 2026”

Tham dự lễ phát động có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành. Ngoài ra còn có lãnh đạo các đơn vị đại diện cho các cục, vụ thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, một số tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất bao bì, tái chế nhựa.

Phát biểu tại lễ phát động, ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường cho biết, bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển kinh tế tuần hoàn đang trở thành xu thế tất yếu của nhiều quốc gia. Đối với Việt Nam, đây là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm hướng tới mô hình tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Việc triển khai Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi từ mô hình kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn, trong đó chất thải được quản lý và khai thác như một nguồn tài nguyên phục vụ phát triển.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cùng với việc hoàn thiện thể chế và chính sách, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và huy động sự tham gia của doanh nghiệp, các viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng trong nghiên cứu, phát triển, ứng dụng các giải pháp tuần hoàn.

Theo ông Cường, ô nhiễm nhựa đang là một trong những thách thức môi trường lớn của nhân loại. Đây không chỉ là vấn đề của riêng một quốc gia, một ngành hay một địa phương mà là trách nhiệm chung đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ của toàn xã hội. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi từ mô hình kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi quốc gia.

Để giải quyết các thách thức về ô nhiễm nhựa, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã và đang tích cực hoàn thiện thể chế, chính sách; triển khai trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR); thúc đẩy phân loại chất thải tại nguồn; phát triển ngành công nghiệp tái chế và khuyến khích các mô hình kinh tế tuần hoàn theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Tuy nhiên, để các chủ trương, chính sách thực sự đi vào cuộc sống, chúng ta cần nhiều hơn nữa những sáng kiến đổi mới sáng tạo,những giải pháp công nghệ và những mô hình có khả năng ứng dụng, nhân rộng trong thực tiễn.

Ông Cường đánh giá cao sự phối hợp giữa Công ty TNHH Quốc tế Unilever Việt Nam và Cục Môi trường thời gian qua, đặc biệt là chương trình giải pháp đổi mới tuần hoàn nhựa. Chương trình không chỉ là tìm kiếm các ý tưởng sáng tạo, mà còn tạo diễn đàn kết nối giữa Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp, qua đó hỗ trợ các giải pháp tiếp tục hoàn thiện, thử nghiệm, ứng dụng và nhân rộng trong thực tiễn. Đây cũng là cơ hội để kết nối nghiên cứu khoa học với nhu cầu quản lý và sản xuất, kinh doanh; đồng thời thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực môi trường.

Ông Cường cho biết, mục tiêu chính của chương trình hướng tới đó là: Kết nối cung - cầu thực tế giữa các nhà đổi mới sáng tạo và những doanh nghiệp, tổ chức đang có nhu cầu ứng dụng giải pháp tuần hoàn nhựa; thúc đẩy dòng vốn cho đổi mới xanh, tạo thêm cơ hội để các giải pháp có tiềm năng tiếp cận nguồn lực tài chính, chuyên môn và mạng lưới đối tác phù hợp; góp phần tăng tốc chuyển đổi kép xanh - số, thông qua việc khuyến khích ứng dụng công nghệ, dữ liệu và tự động hóa vào các mô hình thu gom, phân loại, tái chế và quản lý dòng vật liệu.

Tại buổi lễ phát động, bà Nguyễn Thị Bích Vân, Tổng Giám đốc Quốc gia Unilever Việt Nam và Đông Nam Á mở rộng cho biết, quá trình xây dựng kinh tế tuần hoàn nhựa tại Việt Nam bắt đầu từ năm 2020 khi Công ty Unilever Việt Nam cùng các đối tác trong PPC ký kết thỏa thuận hợp tác với Bộ Tài Nguyên và Môi trường trước đây (nay là Bộ Nông Nghiệp và Môi trường), đặt nền tảng cho các sáng kiến giảm thiểu rác thải nhựa, thúc đẩy thu gom, phân loại và tái chế, cũng như hỗ trợ thực thi các chính sách về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất với mục tiêu cuối cùng là đưa rác nhựa vào vòng tuần hoàn kinh tế thay vì thải bỏ ra môi trường.

Sau 5 năm triển khai, mô hình này đã thu gom và tái chế hơn 60 nghìn tấn rác thải nhựa thành các sản phẩm bao bì và các vật dụng hữu ích cho xã hội. Tại Công ty Unilever Việt Nam, doanh nghiệp đã liên tục cải tiến đổi mới bao bì, đạt 70% bao bì có khả năng tái chế; tỉ lệ sử dụng nhựa tái chế trong bao bì của chúng tôi đạt trung bình là 50%.

Theo bà Vân, kinh tế tuần hoàn nhựa không thể chỉ dừng ở nhận thức hay cam kết. Điều quan trọng là phải đưa được các giải pháp vào vận hành, phân loại tốt hơn, thu gom hiệu quả hơn, tái chế có chất lượng hơn, và tạo được thị trường ổn định hơn cho vật liệu tái sinh. Chúng ta không chỉ giải quyết việc tái chế nhựa mà còn phải đảm bảo nhựa tái chế có thể cạnh tranh được với nhựa nguyên sinh về chất lượng và giá cả. Đặc biệt, không chỉ tái chế nhựa cứng mà phải tìm cách tái chế nhựa mềm, nhựa khó tái chế. 

Ngoài ra, chúng ta cũng cần người tiêu dùng hiểu rõ hơn vai trò của phân loại tại nguồn và giá trị môi trường mà vật liệu tái sinh có thể mang lại. Nếu làm được điều đó, tuần hoàn nhựa không chỉ giúp giảm dấu chân carbon, mà còn góp phần nâng năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng Việt Nam.

Tại lễ phát động, đại diện một số doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất bao bì, tái chế nhựa đã chia sẻ kinh nghiệp trong lĩnh vực thu gom, tác chế hiệu quả trong thời gian qua như Công ty Bio, Công ty Hải Nam...

Chuơng trình “Giải pháp đổi mới tuần hoàn nhựa 2026” là bước tiếp nối từ những kết quả của năm 2024, khi chương trình thu hút hơn 350 dự án, ý tưởng và doanh nghiệp, kết nối hơn 500 cá nhân, tổ chức, quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực môi trường, tái chế nhựa; ghi nhận 48 ý tưởng đổi mới sáng tạo và 47 giải pháp triển vọng.

Chương trình “Giải pháp đổi mới tuần hoàn nhựa 2026” sẽ chính thức mở cổng đăng ký nhận hồ sơ từ giữa tháng 7/2026. Các hồ sơ sẽ đi qua 3 vòng tuyển chọn, đánh giá trước khi công bố kết quả vào Quý I/2027.