Thời gian qua, chương trình xây dựng nông thôn mới ở Hà Tĩnh đã để lại dấu ấn rõ nét. Nhiều địa phương thay đổi diện mạo, đời sống người dân cải thiện. Bước sang giai đoạn mới, kế thừa kết quả đạt được, Hà Tĩnh tiếp tục điều chỉnh cách làm để phù hợp hơn với thực tế từng vùng.
Theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026–2030: Xã nhóm 1 là xã liền kề đô thị hiện hữu và có định hướng phát triển thành đô thị; hoặc xã có tỷ trọng ngành nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế dưới 10%; hoặc xã được định hướng là đô thị mới. Xã nhóm 2 là các xã còn lại (không thuộc nhóm 1 và nhóm 3). Xã nhóm 3 là xã khu vực II và xã khu vực III thuộc địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được cấp có thẩm quyền phân định theo quy định.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định phê duyệt danh sách phân nhóm các xã trên địa bàn cho giai đoạn 2026–2030. Đây được xem là bước đi cần thiết để các ngành, địa phương có căn cứ xây dựng kế hoạch cụ thể, thay vì triển khai dàn trải như trước.
Toàn tỉnh có 60 xã được phân vào 3 nhóm: 8 xã thuộc nhóm 1, 47 xã nhóm 2 và 5 xã nhóm 3.
Trong đó, nhóm 1 gồm các xã: Cẩm Bình, Cổ Đạm, Đan Hải, Nghi Xuân, Thạch Hà, Thạch Khê, Thạch Lạc và Tiên Điền. Đây là những địa phương có lợi thế gần đô thị hoặc đang chuyển dịch mạnh về cơ cấu kinh tế.
Nhóm 2 chiếm số lượng lớn, tiếp tục là lực lượng “xương sống” trong việc giữ vững và nâng chất các tiêu chí nông thôn mới.
Xã nhóm 3 gồm: Sơn Hồng, Sơn Kim 1, Sơn Kim 2, Sơn Tây và Vũ Quang, thuộc địa bàn miền núi, điều kiện còn nhiều khó khăn, cần cách tiếp cận riêng.
Việc phân nhóm lần này không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn nhằm giúp công tác điều hành sát thực tế hơn. Mỗi nhóm xã sẽ có cách làm, lộ trình và ưu tiên nguồn lực khác nhau, tránh tình trạng áp cùng một “khuôn” cho tất cả.
Trên cơ sở danh sách đã được phê duyệt, các địa phương sẽ chủ động xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện của mình, từ đầu tư hạ tầng, phát triển sản xuất đến nâng cao thu nhập cho người dân. Nguồn lực cũng sẽ được tính toán, lồng ghép linh hoạt hơn để phát huy hiệu quả.
Tỉnh cũng giao cơ quan chuyên môn định kỳ rà soát, đánh giá kết quả triển khai, kịp thời đề xuất điều chỉnh khi có thay đổi. Điều này cho thấy cách làm không cứng nhắc mà có thể “mở”, bám sát thực tiễn.
Có thể thấy, việc phân nhóm xã lần này là bước chuẩn bị quan trọng để Hà Tĩnh bước vào giai đoạn xây dựng nông thôn mới với cách tiếp cận linh hoạt hơn. Khi mỗi địa phương được “đặt đúng vị trí” của mình, cơ hội phát huy lợi thế và tạo đột phá cũng rõ ràng hơn, từ đó góp phần nâng chất chương trình một cách bền vững.