Chính phủ mới ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch các-bon trong nước. Trong đó quy định cụ thể về đăng ký, cấp mã trong nước hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon, trách nhiệm quản lý trên sàn giao dịch các-bon trong nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Theo đó, Nghị định gồm 6 chương, 35 điều quy định về các hoạt động liên quan đến sàn giao dịch các-bon trong nước, bao gồm đăng ký, cấp mã trong nước, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon đủ điều kiện được giao dịch theo quy định pháp luật; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong việc quản lý sàn giao dịch các-bon trong nước và chế độ báo cáo, công bố thông tin…
Đối tượng áp dụng của Nghị định gồm Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam; sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam; sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội; các cơ quan, tổ chức tham gia giao dịch trên sàn giao dịch các-bon trong nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động tổ chức vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước, đăng ký, cấp mã trong nước, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon.
Nghị định quy định hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon được giao dịch trên hệ thống giao dịch các-bon là hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon được phép trao đổi trên sàn giao dịch các-bon.
Phải đăng ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon trước khi giao dịch
Nghị định quy định hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon phải được đăng ký tập trung trên Hệ thống đăng ký quốc gia của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước khi đưa vào lưu ký, giao dịch trên sàn giao dịch các-bon trong nước.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đăng ký thông tin về hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon và thông tin về cơ quan, tổ chức sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon gồm: thông tin nhận diện cơ quan, tổ chức; số lượng sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon trên Hệ thống đăng ký quốc gia.
Trong ngày hoàn tất việc đăng ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính trên Hệ thống đăng ký quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam danh sách tổ chức sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà kính đã đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện cấp mã trong nước cho hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon trên Hệ thống đăng ký quốc gia và gửi danh sách mã trong nước cho Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội trong ngày hoàn tất việc cấp mã. Mã trong nước của hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon được sử dụng thống nhất khi thực hiện các nghiệp vụ theo quy định tại Nghị định này.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định chi tiết hoạt động đăng ký, cấp mã trong nước, hủy đăng ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm với các hàng hoá được đưa vào giao dịch
Nghị định cũng quy định chi tiết về trách nhiệm quản lý trên sàn giao dịch các-bon trong nước. Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm đối với các hàng hóa được đưa vào giao dịch trên hệ thống giao dịch các-bon; chủ trì, phối hợp với Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội ký kết biên bản phối hợp giữa các bên để tổ chức vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước đảm bảo tính tương thích, thống nhất về việc chuyển giao dữ liệu, tính hiệu quả trong quy trình thực hiện, bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, đơn vị có liên quan thực hiện việc giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo liên quan đến hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon được đưa vào giao dịch trên hệ thống, chủ thể tham gia giao dịch; thực hiện xử lý vi phạm hành chính liên quan đến hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon được đưa vào giao dịch trên hệ thống giao dịch...
Mỗi chủ thể chỉ được sử dụng 01 tài khoản để giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính
Về giao dịch trên sàn giao dịch các-bon trong nước, Nghị định quy định chủ thể tham gia giao dịch chỉ được sử dụng 01 tài khoản giao dịch chứng khoán theo pháp luật chứng khoán tại thành viên giao dịch các-bon để giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon theo nguyên tắc tách bạch, riêng biệt hoạt động giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon với các hoạt động giao dịch khác.
Thành viên giao dịch các-bon phải tách biệt các giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon, theo dõi riêng, hạch toán riêng, không được bù trừ chéo hoặc vay mượn tài sản với các hoạt động giao dịch khác. Tài khoản giao dịch phải hiển thị tách biệt giữa cấu phần giao dịch các-bon với cấu phần giao dịch chứng khoán ngay từ khi đăng nhập vào tài khoản giao dịch của người dùng.
Đáng lưu ý, các chủ thể tham gia giao dịch phải có đủ tiền khi đặt lệnh mua, đủ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon khi đặt lệnh bán.Thành viên giao dịch các-bon có trách nhiệm theo dõi số dư hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon, số dư tiền, kiểm tra tính đầy đủ và chính xác của các thông tin đặt lệnh.
Thành viên giao dịch các-bon thông báo kết quả giao dịch cho chủ thể tham gia giao dịch ngay sau khi giao dịch được thực hiện theo hình thức đã thỏa thuận. Thành viên giao dịch các-bon phải gửi sao kê hàng tháng tài khoản tiền, tài khoản lưu ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon cho chủ thể tham gia giao dịch hoặc khi có yêu cầu của chủ thể tham gia giao dịch. Sau khi giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon được xác lập, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội có trách nhiệm cung cấp kết quả giao dịch cho Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam để thanh toán giao dịch.
Ngoài những nội dung trên, Nghị định cũng quy định cụ thể về yêu cầu, hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký tham gia hệ thống giao dịch các-bon; quyền và nghĩa vụ của thành viên giao dịch các-bon; trách nhiệm của Bộ Tài chính và Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước trong quản lý trên sàn giao dịch các-bon trong nước;...
Lộ trình xây dựng, tổ chức vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước
Sàn giao dịch các-bon trong nước được xây dựng và tổ chức vận hành theo lộ trình được quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP.
Trong giai đoạn tổ chức vận hành thí điểm sàn giao dịch các-bon trong nước đến hết ngày 31/12/2028, Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội không thu tiền cung cấp dịch vụ trên sàn giao dịch các-bon trong nước.
Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 19/01/2026.
Con số 71.000 tấn gạo mang nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” mà Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) vừa công bố mới đây cho thấy Ngành hàng lúa gạo Việt Nam đang từng bước chuyển mình trong việc tái định vị lại chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng phát triển bền vững, và tập trung vào các thị trường tiềm năng với gạo chất lượng cao, đang mở ra cơ hội khẳng định giá trị hạt gạo Việt trên thị trường Quốc tế.
Ngày 19/12/2025, tại Hà Nội, Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc lần thứ 9 với chủ đề “Dự án Flagship Khoáng hóa Carbon” (9th Korea–Vietnam Carbon Mineralization Flagship Project Business Forum) đã được tổ chức với sự tham dự của đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, doanh nghiệp của Việt Nam, Hàn Quốc và Hoa Kỳ. Diễn đàn khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác song phương Việt Nam – Hàn Quốc trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ khoáng hóa carbon, góp phần giải quyết bài toán môi trường, an ninh khoáng sản và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Chiều 15/12/2025, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ trưởng Trần Đức Thắng đã tiếp và làm việc với ông Thomas Gass, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Thụy Sĩ tại Việt Nam, nhằm thúc đẩy hợp tác trao đổi tín chỉ carbon theo Điều 6 Thỏa thuận Paris.
Thanh Hóa tận dụng lợi thế diện tích rừng lớn, kết hợp dự án thí điểm lúa, mía và ERPA để trở thành địa phương tiên phong tạo nguồn tín chỉ carbon. Những mô hình này không chỉ góp phần giảm phát thải và nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn giúp tỉnh hướng tới nền kinh tế xanh, sẵn sàng tham gia thị trường carbon trong nước và quốc tế.
ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga nêu thực tế khái niệm "thị trường carbon" vẫn còn xa lạ với người dân và doanh nghiệp, do đó kiến nghị Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh truyền thông về hiểu đúng, hành động đúng vì thị trường carbon; kết hợp phổ biến kiến thức cơ bản về phát thải tín chỉ carbon, tiêu dùng xanh,... nhằm phát triển hiệu quả, thực chất.
