Bài 32: Thái Nguyên - Phát huy vai trò người dân trong bảo vệ rừng nơi vùng cao Ngân Sơn

LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.

Chủ động tham mưu, tăng cường quản lý, bảo vệ rừng
Ngay từ đầu năm 2025, Hạt Kiểm lâm số 03 – Thái Nguyên đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; triển khai đồng bộ các giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR), tuần tra kiểm soát rừng và quản lý lâm sản.

Bên cạnh đó, lực lượng kiểm lâm địa bàn thường xuyên phối hợp với chính quyền cơ sở và các lực lượng chức năng tổ chức tuần tra, kiểm tra rừng, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi xâm hại tài nguyên rừng. Công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành các quy định của pháp luật về lâm nghiệp cũng được đẩy mạnh thông qua nhiều hình thức.

Theo ông Đoàn Việt Hưng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 03 – Thái Nguyên, công tác tham mưu giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý rừng. “Chúng tôi luôn xác định công tác bảo vệ rừng phải có sự tham gia của cả hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư. Vì vậy, Hạt luôn chủ động tham mưu cho chính quyền địa phương triển khai các giải pháp cụ thể, đồng thời tăng cường phối hợp với các lực lượng để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ rừng”, ông Đoàn Việt Hưng cho biết.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, công tác quản lý rừng trên địa bàn đã có nhiều chuyển biến tích cực. Trong năm 2025, lực lượng kiểm lâm đã tổ chức 455 cuộc tuần tra, kiểm tra rừng với 1.264 lượt người tham gia, qua đó kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Ngoài ra, đơn vị cũng tiến hành kiểm tra 372 điểm ảnh vệ tinh để theo dõi biến động rừng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác giám sát và quản lý tài nguyên rừng.

Năm 2025, Hạt Kiểm lâm số 03 – Thái Nguyên đã thực hiện trồng rừng tập trung được 343,64 ha, đạt 109% kế hoạch; trồng 113.397 cây phân tán, đạt 101% kế hoạch; sản lượng khai thác gỗ 24.359,629 m³, đạt 111% kế hoạch; tổ chức 455 cuộc tuần tra rừng; kiểm tra 372 điểm ảnh vệ tinh theo dõi biến động rừng.

Siết chặt xử lý vi phạm, không để xảy ra cháy rừng
Song song với công tác tuyên truyền, Hạt Kiểm lâm số 03 – Thái Nguyên cũng tăng cường kiểm tra, kiểm soát tại các khu vực rừng trọng điểm, vùng giáp ranh và những địa bàn có nguy cơ xảy ra vi phạm cao.

Trong năm 2025, lực lượng kiểm lâm đã phát hiện và lập hồ sơ xử lý 8 vụ vi phạm nhỏ lẻ về lâm nghiệp, giảm 2 vụ so với năm 2024. Tang vật tịch thu gồm 8,907 m³ gỗ tròn thông thường, 4 cưa xăng và 3 dao phát. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước từ xử phạt và bán tang vật tịch thu đạt 59,05 triệu đồng.

“Mặc dù số vụ vi phạm không nhiều và chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, nhưng tất cả các trường hợp đều được xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật, góp phần răn đe và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân”, ông Đoàn Việt Hưng cho biết.

Đặc biệt, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng được Hạt xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Lực lượng PCCCR tại cơ sở được duy trì trực 24/24 giờ trong những ngày có nguy cơ cháy rừng cao; đồng thời thường xuyên cập nhật thông tin cảnh báo cháy rừng trên hệ thống của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm. Ngoài ra, Hạt còn phối hợp với chính quyền địa phương hướng dẫn, giám sát người dân trong việc đốt dọn thực bì trước khi trồng rừng nhằm hạn chế nguy cơ cháy lan.

Trong năm 2025, đơn vị đã tổ chức 3 cuộc tập huấn, huấn luyện sử dụng thiết bị phòng cháy chữa cháy rừng cho lực lượng tại cơ sở. Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa và nâng cao năng lực ứng phó, trong năm 2025 trên địa bàn không xảy ra cháy rừng.

Trong năm 2025, Hạt Kiểm lâm số 03 – Thái Nguyên đã xử lý 08 vụ vi phạm lâm nghiệp, tịch thu 8,907 m³ gỗ tròn, 04 cưa xăng, 03 dao phát; tiền thu nộp ngân sách 59,05 triệu đồng.

Phát huy vai trò người dân trong bảo vệ rừng
Theo lãnh đạo Hạt Kiểm lâm số 03 – Thái Nguyên, người dân đóng vai trò rất quan trọng trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Trên địa bàn hiện có nhiều dân tộc sinh sống như Tày, Dao, Mông, Nùng, Kinh và Hoa, trong đó phần lớn người dân sống dựa vào sản xuất nông – lâm nghiệp. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ rừng là yếu tố then chốt để giữ vững diện tích rừng.

Trong năm 2025, Hạt Kiểm lâm số 03 đã tổ chức 51 cuộc tuyên truyền với 2.141 lượt người tham dự, tập trung phổ biến các quy định pháp luật về lâm nghiệp, phòng cháy, chữa cháy rừng và các chính sách phát triển rừng.
Thông qua các hoạt động này, nhiều người dân đã tích cực tham gia các tổ, nhóm bảo vệ rừng tại cơ sở, nhận khoán bảo vệ rừng và cung cấp thông tin cho lực lượng kiểm lâm khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

“Người dân là lực lượng gắn bó trực tiếp với rừng và nắm rõ địa hình rừng. Khi người dân có nhận thức đầy đủ và tham gia tích cực, họ sẽ trở thành những ‘tai mắt’ rất quan trọng trong công tác bảo vệ rừng”, ông Đoàn Việt Hưng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, công tác bảo vệ rừng vẫn còn nhiều khó khăn. Địa bàn quản lý rộng, địa hình núi đá chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, trong khi lực lượng kiểm lâm còn mỏng. Bên cạnh đó, đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn nên vẫn tiềm ẩn nguy cơ vi phạm lâm luật.

Trong thời gian tới, Hạt Kiểm lâm số 03 – Thái Nguyên sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ rừng, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi diễn biến rừng và cảnh báo cháy rừng. “Chúng tôi đặt mục tiêu giữ ổn định diện tích rừng hiện có, không để xảy ra điểm nóng phá rừng và cháy rừng, đồng thời phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng bền vững”, Hạt trưởng Đoàn Việt Hưng khẳng định.

Với những kết quả đạt được trong năm 2025, cùng sự quyết tâm của lực lượng kiểm lâm và sự đồng thuận của chính quyền địa phương và người dân, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn do Hạt Kiểm lâm số 03 – Thái Nguyên phụ trách đang từng bước đạt hiệu quả bền vững, góp phần giữ vững “lá chắn xanh” và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cho địa phương.

Hạt Kiểm lâm số 03 – Thái Nguyên hiện đang quản lý diện tích 27.119 ha có rừng, trong đó, rừng tự nhiên 19.540 ha, rừng trồng 7.579 ha. Tỷ lệ che phủ rừng đạt 62,5%.

Bài 33: Hành trình 20 năm bền bỉ của những người giữ rừng Ngọc Sơn – Ngổ Luông

>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:

- Bài 30: Tuyên Quang - Giữ màu xanh đại ngàn Nà Hang

- Bài 21: Hạt Kiểm lâm số 10 - Thái Nguyên: Chủ động ngăn chặn hành vi xâm hại tài nguyên rừng

- Bài 19: Hạt Kiểm lâm số 12 - Thái Nguyên: Giữ vững diện tích rừng, nâng cao hiệu quả phòng cháy chữa cháy

- Bài 17: Hạt Kiểm lâm số 14 – tỉnh Thái Nguyên quyết tâm giữ vững gần 36.000 ha rừng

- Kiểm lâm Thái Nguyên: Quyết liệt, hiệu quả trong giữ “lá phổi xanh” sau sáp nhập

- Kiểm lâm Thái Nguyên: Giữ vững màu xanh, nâng tầm quản lý rừng bền vững

- Tăng cường bảo vệ và phát triển rừng bền vững tại Thái Nguyên