Giữa những cánh rừng trải dài từ trung du đến miền núi cao Phú Thọ, lực lượng kiểm lâm vẫn lặng lẽ bám địa bàn, giữ rừng qua từng mùa nắng lửa, mưa lũ. Năm 2025, trong bối cảnh nhiều biến động về khí hậu và tổ chức hành chính, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng của tỉnh Phú Thọ tiếp tục ghi dấu ấn, không chỉ bằng những con số tăng trưởng, mà bằng nỗ lực bảo vệ môi trường sinh thái và sinh kế lâu dài cho cộng đồng.
LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.
Khi rừng không chỉ là tài nguyên, mà là tương lai
Trong dòng chảy mạnh mẽ của biến đổi khí hậu toàn cầu, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cải cách tổ chức bộ máy hành chính, rừng không còn được nhìn nhận đơn thuần như một dạng tài nguyên thiên nhiên, mà ngày càng được xác lập như hạ tầng sinh thái thiết yếu của phát triển bền vững. Với tư cách là “lá phổi xanh” của môi trường và là nền tảng sinh kế dài hạn của cộng đồng, rừng đang đồng thời đứng trước cả cơ hội chuyển mình và những thách thức mang tính cấu trúc. Năm 2025, ngành Lâm nghiệp tỉnh Phú Thọ bước vào một giai đoạn đặc biệt: vừa phải hoàn thành khối lượng nhiệm vụ lớn trong điều kiện thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu, vừa thực hiện sáp nhập, kiện toàn tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp – một bối cảnh đòi hỏi năng lực quản trị ngành không chỉ về chuyên môn, mà cả về tổ chức và điều hành hệ thống.
Trong bối cảnh đó, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ đã thể hiện rõ vai trò “xương sống” trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, không chỉ ở chức năng thực thi pháp luật, mà ở năng lực định hướng chiến lược phát triển lâm nghiệp. Tư duy quản lý đang từng bước chuyển dịch từ mô hình “giữ rừng” thuần túy sang mô hình phát triển kinh tế rừng bền vững, trong đó bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển sinh kế cộng đồng được tích hợp như những trụ cột không thể tách rời.
Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ có 04 phòng chuyên môn, nghiệp vụ, gồm: Hành chính tổng hợp; Quản lý bảo vệ rừng và Bảo tồn thiên nhiên; Sử dụng và Phát triển rừng; Điều tra xử lý vi phạm về lâm nghiệp. Các đơn vị trực thuộc gồm: 25 Hạt Kiểm lâm; 03 Đội Kiểm lâm cơ động và phòng cháy, chữa cháy rừng; 04 Ban Quản lý khu bảo tồn thiên nhiên và 01 Ban quản lý rừng phòng hộ.
Biên chế được giao năm 2025 là 484 người, trong đó: 338 công chức, 102 viên chức, 44 hợp đồng theo Nghị định số111/NĐ-CP. Biên chế hiện có mặt: 399 người, trong đó: 274 công chức, 84 viên chức, 35 hợp đồng theo Nghị định số111/NĐ-CP và 06 lao động hợp đồng.
Theo báo cáo tổng kết, năm 2025 ghi dấu những con số mang ý nghĩa thực chất: 19,92 nghìn ha rừng trồng tập trung, đạt 130% kế hoạch; 5,2 triệu cây phân tán, vượt xa chỉ tiêu đề ra; tỷ lệ che phủ rừng đạt 43,52% – một chỉ số không chỉ phản ánh diện tích, mà còn thể hiện năng lực duy trì cân bằng sinh thái trong bối cảnh nhiều địa phương đang chịu áp lực suy giảm rừng. Sản lượng gỗ khai thác hơn 1,66 triệu m³ cho thấy hiệu quả rõ nét của quá trình chuyển đổi sang mô hình rừng trồng thâm canh, rừng gỗ lớn, rừng có chứng chỉ quản lý bền vững, từng bước nâng cao giá trị kinh tế rừng thay vì chỉ khai thác theo chiều rộng.
Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ đã thực hiện hỗ trợ chuyển hóa rừng gỗ lớn: 60,7 ha và 7.628,4 ha rừng trồng cấp chứng chỉ rừng bền vững, trồng quế 63,5 ha với tổng kinh phí thực hiện: 2.918,5 triệu đồng. Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp, UBND các xã đã rà soát và đề nghị cấp kinh phí để triển khai thực hiện: 414,7 ha rừng trồng chuyển hoá gỗ lớn và 7.326,7 ha rừng trồng cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, dự kiến kinh phí đề nghị hỗ trợ: 7.115 triệu đồng.
Không dừng lại ở phát triển diện tích rừng trồng, công tác chăm sóc, khoán bảo vệ rừng tự nhiên với quy mô lên tới 143 nghìn ha đã tạo nên một “vành đai sinh thái” quan trọng cho rừng đầu nguồn, góp phần giữ ổn định hệ sinh thái, hạn chế sạt lở, điều tiết nguồn nước và bảo vệ đa dạng sinh học. Ở đây, rừng không chỉ là không gian sinh thái, mà trở thành hệ thống phòng thủ tự nhiên trước thiên tai và biến đổi khí hậu.
Ông Trần Văn Cường, Phó Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ chia sẻ: “Giữ rừng hôm nay không chỉ để có gỗ ngày mai, mà là giữ sinh kế, giữ môi trường sống cho cả cộng đồng”. Câu nói mộc mạc ấy không chỉ là cảm xúc nghề nghiệp, mà phản ánh một sự chuyển biến căn bản trong nhận thức xã hội: từ coi rừng là đối tượng khai thác sang nhìn rừng như nguồn lực phát triển dài hạn, nơi giá trị kinh tế, giá trị sinh thái và giá trị xã hội hòa quyện trong một chỉnh thể thống nhất.
Bảo vệ rừng trong điều kiện “nắng lửa – mưa lũ”
Biến đổi khí hậu tiếp tục là thách thức lớn nhất và mang tính chi phối đối với công tác quản lý, bảo vệ rừng hiện nay. Những đợt nắng nóng, khô hạn kéo dài trong mùa khô làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, trong khi mưa lớn, mưa dồn dập vào mùa mưa lại đặt ra nguy cơ sạt lở, lũ quét tại các khu vực miền núi, vùng rừng đầu nguồn. Trong điều kiện đó, dù đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng ngừa, năm 2025 trên địa bàn tỉnh vẫn xảy ra 10 vụ cháy rừng, gây thiệt hại hơn 10 ha rừng. Tuy nhiên, so với năm trước, cả số vụ cháy và diện tích thiệt hại đều giảm, cho thấy những chuyển biến tích cực và hiệu quả bước đầu của công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR).
Trong năm 2025, mặc dù đã thực hiện nhiều biện pháp phòng ngừa song trên địa bàn tỉnh vẫn xảy ra 10 vụ cháy rừng, tổng diện tích bị cháy 10,305ha (trong đó: địa bàn Phú Thọ trước sáp nhập xảy ra 07 vụ cháy rừng với diện tích thiệt hại 5,165 ha; địa bàn Vĩnh Phúc trước khi sáp nhập xảy ra 02 vụ cháy rừng với diện tích thiệt hại 4,86 ha và 01 vụ cháy rừng xảy ra sau sáp nhập tỉnh với diện tích thiệt hại 0,28ha tại thôn Minh Sơn, xã Hợp Lý). So với năm 2024, số vụ cháy rừng giảm 05 vụ, diện tích thiệt hại giảm 1,431 ha. Tổ chức 01 cuộc diễn tập phòng cháy, chữa cháy rừng cấp xã tại xã Văn Lang.
Đáng chú ý, việc tu sửa 42 km đường băng cản lửa, tổ chức diễn tập PCCCR cấp xã, cùng với việc duy trì hệ thống theo dõi, cảnh báo sớm nguy cơ cháy rừng đã giúp lực lượng kiểm lâm chủ động hơn trong ứng phó, hạn chế nguy cơ cháy lan và giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra. Đặc biệt, rừng quốc gia Đền Hùng – khu vực có giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh đặc biệt – đã được bảo vệ an toàn tuyệt đối trong các dịp cao điểm lễ hội, qua đó khẳng định sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương trong bảo vệ rừng gắn với bảo vệ di sản.
Trong năm 2025, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ đã kiểm tra, phát hiện, lập hồ sơ xử lý 106 vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp (giảm 41 vụ so với năm 2024). Trong đó, phá rừng trái pháp luật 36 vụ, thiệt hại 5,7116 ha; Khai thác rừng trái pháp luật 09 vụ; Vi phạm quy định về PCCCR gây cháy rừng 09 vụ, thiệt hại 10,0255 ha; Vận chuyển lâm sản trái pháp luật 08 vụ; Mua bán lâm sản trái pháp luật 01 vụ; Vi phạm quy định về quản lý hồ sơ lâm sản trong vận chuyển, mua bán, cất giữ, chế biến lâm sản 12 vụ; Lấn chiếm rừng 02 vụ; Vi phạm quy định chung của nhà nước về bảo vệ rừng 15 vụ; Vi phạm quy định về hồ sơ, thủ tục khai thác lâm sản có nguồn gốc hợp pháp 14 vụ. Tang vật tịch thu 14,431m3 gỗ tròn các loại và 4,1024m3 gỗ xẻ các loại. Tổng số tiền thu được 651.724.000 đồng (giảm 154,477 triệu so năm 2024), trong đó tiền phạt VPHC 624.224.000 đồng, tiền khắc phục hậu quả 27.500.000 đồng.
Song song với nhiệm vụ phòng ngừa thiên tai là cuộc đấu tranh bền bỉ, thường xuyên với các hành vi xâm hại tài nguyên rừng. Năm 2025, lực lượng kiểm lâm đã phát hiện, lập hồ sơ và xử lý 106 vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, giảm đáng kể so với năm trước. Sự sụt giảm này không phản ánh việc buông lỏng quản lý, mà cho thấy hiệu quả tổng hợp của công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát và răn đe pháp luật, từng bước nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về lâm nghiệp trong cộng đồng.
Đặc biệt, các đợt cao điểm kiểm tra, truy quét bảo vệ động vật hoang dã và chim di cư đã góp phần ngăn chặn tình trạng săn bắt, buôn bán trái phép vốn diễn biến phức tạp trong những năm trước. Việc thu giữ hàng nghìn mét lưới bẫy chim, giải cứu và thả nhiều cá thể động vật trở về tự nhiên tuy là những hành động thầm lặng, nhưng mang ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, đồng thời thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy “xử lý vi phạm” sang bảo vệ chủ động các giá trị tự nhiên của rừng.
Từ tháng 10/2025 đến 13/01/2026, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã tổ chức 81 cuộc kiểm tra, tuần tra, truy quét về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư. Trong đó, đã phát hiện 10 vụ vi phạm về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư; thu và tiêu huỷ 1.800 mét lưới bẫy chim; thu 02 loa phát âm giả tiếng chim, 01 bình ắc quy và đã xử phát 06 vụ vi phạm hành chính thu nộp ngân sách 31,0 triệu đồng; tịch thu và tiêu huỷ 3.658 cá thể chim đã chết để đông lạnh; tịch thu 3 con chim Ngói, 03 cá thể chim Sâm cầm và 02 con Sóc còn sống thả về tự nhiên,...
Khi bảo tồn gắn với khoa học và cộng đồng
Một trong những điểm sáng nổi bật của năm 2025 là sự hình thành và vận hành ngày càng rõ nét của mô hình gắn kết giữa bảo tồn thiên nhiên – nghiên cứu khoa học – sinh kế cộng đồng. Tại các khu bảo tồn như Ngọc Sơn – Ngổ Luông, Phu Canh, Thượng Tiến… Hàng chục tuyến điều tra và ô tiêu chuẩn đã được thiết lập, không chỉ nhằm giám sát hiện trạng rừng, mà còn theo dõi dài hạn đa dạng sinh học và khả năng phục hồi của các hệ sinh thái rừng. Qua đó, nhiều loài cây quý hiếm như Nghiến cổ thụ, Chè Shan tuyết, Trà hoa vàng đã được phát hiện, lập hồ sơ, nghiên cứu và đưa vào các phương án bảo tồn phù hợp, góp phần gìn giữ những giá trị tự nhiên đặc hữu của vùng trung du và miền núi phía Bắc.
Toàn tỉnh Phú Thọ hiện có 05 Ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên và rừng phòng hộ với tổng diện tích quản lý 49.382 ha. Các Ban quản lý đã tổ chức thực hiện tốt công tác quản lý bảo vệ rừng, kết hợp tuần tra, kiểm tra rừng với giám sát đa dạng sinh học; Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ Luông, Khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức bảo vệ tốt quần thể Cây di sản đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam, Hội đồng Cây di sản Việt Nam công nhận.
Bên cạnh việc thực hiện tốt công tác quản lý bảo vệ rừng, các Ban quản lý Khu BTTN đã duy trì, xây dựng 58 tuyến điều tra, 144 ô tiêu chuẩn để thực hiện việc điều tra, giám sát đa dạng sinh học. Qua điều tra, giám sát phát hiện nhiều loại động, thực vật quý hiếm, từ đó lập hồ sơ quản lý và xây dựng kế hoạch quản lý bảo vệ.
Đáng chú ý, các chương trình hợp tác với viện nghiên cứu trong nước và các tổ chức quốc tế, tiêu biểu là dự án phục hồi rừng và quản lý nguồn nước do WWF tài trợ, đã mở ra một hướng tiếp cận mới trong bảo tồn: không tách rời bảo vệ thiên nhiên khỏi thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Ở đó, rừng được nhìn nhận không chỉ như một không gian sinh thái cần bảo vệ, mà còn như một hệ thống dịch vụ môi trường có khả năng tạo sinh kế, nâng cao năng lực chống chịu cho cộng đồng địa phương trước những biến động ngày càng khó lường của khí hậu.
Tại Khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh đã tiến hành điều tra và công bố quần thể 25 cây Nghiến cổ thụ là cây Di sản Việt Nam; phối hợp với Viện nghiên cứu lâm sinh theo dõi đánh giá 4 ha trồng thử nghiệm giống cây Re gừng theo đề tài “Khai thác và phát triển nguồn gen cây Re gừng tại một số tỉnh phía Bắc”; điều tra phát hiện 150 cây Chè Shan tuyết cổ thụ, 11 cây Chò chỉ. Ở Khu bảo tồn thiên nhiên Thượng Tiến đang thực hiện nghiên cứu sơ bộ và tiến hành nhân giống cây Trà hoa vàng (tổng số 56 hom giống), hiện tại hom đã nảy mầm, ra rễ tiếp tục chăm sóc theo dõi. Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ Luông đã phối hợp với Viện Sinh học (Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam) tiến hành nghiên cứu mối quan hệ giữa đa dạng các loài thực vật với sự đa dạng động vật không xương sống. Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia - Pà Cò đang thực hiện điều tra thành phần loài, phân bố và đề xuất giải pháp bảo tồn các loài thực vật họ Lan (Orchidaceae).
Nhìn lại một năm nhiều biến động, Phó Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ Trần Văn Cường khẳng định: “Quản lý, bảo vệ và phát triển rừng không thể chỉ dựa vào lực lượng kiểm lâm. Đó là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và cộng đồng. Chúng tôi xác định rõ: phải giữ rừng bằng pháp luật, bằng khoa học và bằng sinh kế bền vững cho người dân”.
Quan điểm này cho thấy một cách tiếp cận mang tính nền tảng: chỉ khi người dân sống được từ rừng, gắn bó lợi ích với rừng, thì rừng mới thực sự được bảo vệ lâu dài. Cũng theo ông Trần Văn Cường, việc chuyển từ trồng rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn, rừng có chứng chỉ quản lý bền vững là hướng đi tất yếu, dù còn nhiều khó khăn do chu kỳ đầu tư dài, yêu cầu kỹ thuật cao và đòi hỏi nguồn lực ban đầu lớn. “Nếu không kiên trì từ bây giờ, chúng ta sẽ mất cơ hội nâng cao giá trị kinh tế rừng trong tương lai”, ông Trần Văn Cường nhấn mạnh – một cảnh báo mang tính chiến lược đối với phát triển lâm nghiệp dài hạn.
Trong năm 2025, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ đã phối hợp tổ chức 93 lớp tuyên truyền, thu hút trên 5.100 lượt người tham gia. Qua đó, kiến thức, kỹ năng về bảo vệ và phát triển rừng, PCCCR được phổ biến rộng rãi, giúp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm và cộng đồng dân cư. Công tác tuyên truyền, tập huấn tiếp tục được duy trì, mở rộng, góp phần quan trọng vào việc giảm thiểu các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp và hạn chế nguy cơ cháy rừng xảy ra trên địa bàn.
Bước sang năm 2026, ngành lâm nghiệp Phú Thọ đặt ra những mục tiêu cụ thể nhưng mang tầm nhìn dài hạn: trồng mới 17,5 nghìn ha rừng, tiếp tục nâng cao chất lượng rừng hiện có, phát triển kinh tế dưới tán rừng, đồng thời từng bước tiếp cận thị trường tín chỉ carbon. Đây không đơn thuần là bài toán tăng trưởng kinh tế, mà là cam kết lâu dài với môi trường, với an ninh sinh thái và với các thế hệ tương lai.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và chuyển đổi xanh đang trở thành xu thế tất yếu, rừng Phú Thọ không còn là “vùng trũng” của phát triển, mà đang dần khẳng định vị thế như một nguồn lực chiến lược của địa phương. Những cánh rừng được giữ gìn, phục hồi và phát triển hôm nay chính là nền tảng cho một nền nông nghiệp sinh thái, một môi trường bền vững và một tương lai xanh cho tỉnh Phú Thọ nói riêng, cho cả nước nói chung.
Trong năm 2026, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ tăng cường đôn đốc, kiểm tra công tác bảo vệ rừng, chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tích cực tuần tra, bám nắm địa bàn. Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm hại đến rừng. Giữ ổn định độ che phủ, dự kiến năm 2026 đạt 43,06%.
Đồng thời thường xuyên cập nhật, theo dõi diễn biến thời tiết trên các phương tiện thông tin đại chúng và bản tin của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, kịp thời tham mưu xây dựng và ban hành các văn bản tăng cường công tác PCCCR, cảnh báo cháy rừng trong các ngày nắng nóng, nhiệt độ lên cao. Tu sửa 42 km đường băng cản lửa.
Bài 16: Từ bảo tồn thiên nhiên đến sinh kế bền vững cộng đồng ở Vườn quốc gia Xuân Thủy
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm
- Bài 14: Kiểm lâm liên xã Sơn Động giữ rừng gắn với phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững
- Bài 13: Kiểm lâm bám địa bàn giữ màu xanh cho Tân Lạc
- Bài 12: Kiểm lâm và cộng đồng cùng đứng tuyến đầu bảo vệ “lá chắn xanh” ở Hải Phòng
- Bài 11: Khi cộng đồng trở thành “lá chắn sinh thái” ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia – Pà Cò
- Bài 10: Kiểm lâm khu vực VI, tỉnh Tuyên Quang - Khi người dân trở thành “tai mắt” của rừng
- Bài 9: Gìn giữ đa dạng sinh học để phát triển lâm nghiệp bền vững ở Bắc Ninh
- Bài 8: Kiểm lâm khu vực XII - Sơn La quyết tâm bảo vệ hơn 19.000 ha rừng
- Bài 7: Bất cập trong giữ rừng đặc dụng Tây Yên Tử
- Bài 6: Bảo vệ rừng và xử lý nghiêm tình trạng phá rừng trồng cà phê ở Sơn La
- Bài 5: Giữ rừng Tam Đảo - Tam Dương: Gian nan nhưng quyết tâm không lùi bước
- Bài 4: Bảo tồn thiên nhiên để phát triển bền vững ở Bát Xát
- Bài 3: Nhiều thách thức trong giữ rừng ở Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống
Một buổi sáng mùa đông, khi thủy triều bắt đầu rút dần khỏi vùng cửa Ba Lạt, những bãi bồi mênh mang của Vườn quốc gia Xuân Thủy dần hiện ra trong làn sương mỏng. Từng đàn chim nước nối nhau sà xuống kiếm ăn, tạo nên nhịp sống đặc trưng của một hệ sinh thái đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế. Ít ai biết rằng, phía sau bức tranh thiên nhiên yên bình ấy là những nỗ lực bền bỉ, lặng thầm của lực lượng làm công tác bảo tồn – những người đang ngày ngày giữ gìn “lá phổi xanh” của vùng châu thổ sông Hồng.
Giữa vùng rừng núi rộng lớn phía Đông Bắc tỉnh Bắc Ninh, nơi địa hình hiểm trở, rừng già xen kẽ rừng trồng và dân cư sinh sống rải rác theo sườn núi, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng chưa bao giờ là nhiệm vụ dễ dàng. Thế nhưng, bằng sự bền bỉ, chủ động và cách làm bài bản từ cơ sở, Hạt Kiểm lâm liên xã Sơn Động (Hạt) đang từng bước giữ vững “lá chắn xanh” trên diện tích hơn 63.700 ha rừng, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế lâm nghiệp, ổn định đời sống người dân và bảo vệ môi trường sinh thái bền vững.
Những ngày cuối năm, khi gió hanh hao thổi dọc các sườn đồi, lớp lá khô dày lên theo từng đợt nắng kéo dài, nguy cơ cháy rừng luôn hiện hữu. Thế nhưng, trên địa bàn Hạt Kiểm lâm khu vực IV - TP. Hải Phòng (Hạt), những cánh rừng vẫn giữ được màu xanh ổn định, không khí yên bình phủ lên các triền rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và rừng sản xuất. Sự bình yên ấy không đến từ may mắn, mà là kết quả của cả một quá trình quản lý, bảo vệ rừng bền bỉ, âm thầm, với sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng kiểm lâm, chính quyền cơ sở và cộng đồng người dân sống trong và ven rừng.
Giữa vùng rừng đặc dụng Hang Kia – Pà Cò (Phú Thọ), nơi địa hình hiểm trở, sương mù bao phủ quanh năm và sinh kế người dân còn nhiều khó khăn, công tác bảo vệ rừng không thể chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính. Thực tiễn cho thấy, khi cộng đồng địa phương được đặt vào vị trí trung tâm, trở thành lực lượng đồng hành và hưởng lợi chính đáng từ rừng, thì rừng đặc dụng mới thực sự được bảo vệ bền vững từ gốc.
Giữa những cánh rừng rộng lớn, địa hình hiểm trở và áp lực sinh kế ngày càng gia tăng, công tác quản lý, bảo vệ rừng ở các địa bàn miền núi đang đứng trước nhiều thách thức. Từ thực tiễn Hạt Kiểm lâm khu vực VI - tỉnh Tuyên Quang cho thấy, muốn giữ rừng bền vững không thể chỉ dựa vào lực lượng kiểm lâm, mà phải bắt đầu từ “gốc” – nơi người dân trở thành chủ thể, là “tai mắt” và lực lượng bảo vệ rừng ngay tại cơ sở.
