Thứ trưởng Võ Văn Hưng: Tạo chuyển biến thực chất trong phát triển kinh tế hợp tác và nông thôn

Báo cáo tại Hội nghị, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Lê Đức Thịnh cho biết, Cục được thành lập từ năm 1993, hiện tham mưu quản lý nhà nước trên 8 lĩnh vực lớn trong không gian sản xuất và nông thôn với 52 biên chế, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, tích hợp và hướng vào hiệu quả.

Giai đoạn 2021 - 2025, kinh tế tập thể tiếp tục được củng cố; đến hết năm 2025, cả nước có khoảng 23.000 hợp tác xã nông nghiệp, trong đó 65% hoạt động hiệu quả, giữ vai trò then chốt trong tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.

Ngành nghề nông thôn phát triển mạnh với khoảng 5.400 làng nghề, doanh thu ước đạt 400.000 tỷ đồng/năm, tạo việc làm cho 2 - 3 triệu lao động; kim ngạch xuất khẩu thủ công mỹ nghệ đạt 3 - 4 tỷ USD/năm.

Trong công tác bố trí dân cư, từ năm 2012 đến nay đã ổn định đời sống cho hơn 300.000 hộ dân; riêng năm 2025 bố trí cho trên 9.000 hộ, góp phần kiểm soát di cư tự do và ổn định vùng khó khăn.

Bước sang năm 2026, Cục tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả hợp tác xã và liên kết chuỗi giá trị, phát triển kinh tế nông thôn đa giá trị, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành; đồng thời kiến nghị Bộ quan tâm hoàn thiện chính sách, tăng cường phối hợp và bổ sung nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn mới.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thứ trưởng Võ Văn Hưng nhấn mạnh, năm 2025 là năm đặc biệt, có nhiều yếu tố chưa từng có tiền lệ, là năm đầu tiên vận hành mô hình Bộ Nông nghiệp và Môi trường hợp nhất; năm triển khai tổ chức chính quyền địa phương hai cấp trên phạm vi cả nước; đồng thời chịu tác động mạnh của thiên tai cực đoan, biến đổi khí hậu và những biến động khó lường của kinh tế – chính trị thế giới.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý nhà nước không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ thường xuyên, mà là vừa đổi mới tổ chức, vừa bảo đảm không gián đoạn phát triển, vừa xử lý kịp thời các vấn đề trước mắt, vừa chuẩn bị nền tảng cho trung và dài hạn.

Thứ trưởng đánh giá cao tinh thần đoàn kết, chủ động, trách nhiệm và linh hoạt của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn. Mặc dù phạm vi quản lý rộng, đa ngành, đa lĩnh vực, trong khi nguồn lực còn hạn chế, nhưng Cục vẫn giữ vững vai trò là cơ quan tham mưu chuyên ngành nòng cốt của Bộ, bảo đảm công tác chỉ đạo, điều hành trong lĩnh vực phụ trách được thông suốt, không bị gián đoạn trong quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức.

Điểm nổi bật trong kết quả công tác năm 2025 không chỉ nằm ở khối lượng lớn nhiệm vụ hoàn thành, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến rõ nét về tư duy và cách tiếp cận chính sách. Cục đã từng bước chuyển từ quản lý theo từng mảng rời rạc sang cách tiếp cận tổng thể, tích hợp, gắn chặt giữa tổ chức lại sản xuất nông nghiệp – phát triển kinh tế nông thôn – bảo đảm sinh kế bền vững và an sinh xã hội cho người dân.

Sau 5 năm triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể và nông thôn, đến hết năm 2025, cả nước có khoảng 23.000 hợp tác xã nông nghiệp, trong đó khoảng 65% hoạt động hiệu quả ở mức khá, tốt; doanh thu bình quân đạt khoảng 2,7 tỷ đồng/hợp tác xã/năm; thu nhập người lao động thường xuyên đạt khoảng 56 triệu đồng/năm. Hợp tác xã ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong liên kết hộ nông dân với doanh nghiệp, thị trường và khoa học – công nghệ, tham gia sâu vào các chương trình phát triển vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị, chuyển đổi số và nông nghiệp xanh.

Cùng với đó, kinh tế nông thôn đang được mở rộng theo hướng đa giá trị. Các chương trình phát triển ngành nghề nông thôn, làng nghề, OCOP, du lịch nông thôn, cơ giới hóa và dịch vụ nông nghiệp đã góp phần đa dạng hóa sinh kế, tạo việc làm tại chỗ và nâng cao thu nhập cho người dân, giúp nông thôn nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc từ thị trường và thiên tai.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế trong công tác năm 2025. Theo đó, tư duy tham mưu chiến lược, dài hạn ở một số lĩnh vực chưa thật sự rõ nét; tình trạng ôm đồm, dàn trải vẫn còn. Một số chính sách đã ban hành nhưng công tác theo dõi, đánh giá và đề xuất sửa đổi, bổ sung còn chậm; vẫn tồn tại “lỗ hổng thể chế” trong các lĩnh vực như kinh tế trang trại, cơ giới hóa.

Hạ tầng dữ liệu và chuyển đổi số chưa theo kịp yêu cầu mới; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Trung ương và địa phương còn hạn chế. Kết quả tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở chưa đồng đều giữa các vùng, miền; chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ quản trị hợp tác xã và cán bộ phát triển nông thôn, vẫn là điểm nghẽn lớn.

Bước sang năm 2026, năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, Thứ trưởng Võ Văn Hưng yêu cầu Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn quán triệt sâu sắc phương châm hành động “Làm đúng việc, làm đến cùng”, thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ”: rõ mục tiêu, rõ nội dung, rõ nhiệm vụ, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả, tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ cốt lõi, trọng tâm.

Trong đó, hoàn thiện thể chế tiếp tục là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu; lấy tổ chức lại sản xuất nông nghiệp làm trục xuyên suốt; phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị, bền vững và bao trùm; coi đào tạo, phát triển nguồn nhân lực là khâu then chốt; đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ quản lý nhà nước.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy lãnh đạo, lề lối, tác phong làm việc theo hướng kiến tạo phát triển, làm việc theo mục tiêu và kết quả cuối cùng; gắn chặt nhiệm vụ của Cục với việc triển khai các nghị quyết lớn của Trung ương và chương trình hành động của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Võ Văn Hưng tin tưởng rằng, với tinh thần đổi mới, trách nhiệm và đoàn kết, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cùng hệ thống ngành nông nghiệp ở địa phương sẽ tiếp tục phát huy kết quả đạt được, hoàn thành tốt các nhiệm vụ trong năm 2026 và những năm tiếp theo, đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh.

Trong năm 2025, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn đã tổ chức thành công Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề Quốc tế và Festival Nghề Muối Việt Nam - Bạc Liêu. Năm 2026 hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Hợp tác xã Việt Nam và tổ chức các hội thi làng nghề, hợp tác xã nông nghiệp tiêu biểu...