Vườn chè Shan tuyết Suối Giàng vừa là vùng nguyên liệu quý giá, vừa là không gian văn hóa đặc sắc, lưu giữ nét đẹp của người Mông nơi rẻo cao Yên Bái.
Bình minh trên vùng chè Shan tuyết Suối GiàngNhững tia nắng đầu ngày len lỏi qua lớp sương mù dày đặc, làm bừng sáng cả đồi chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi ở Suối Giàng
Cây chè Shan tuyết cổ thụ với thân to, phủ đầy rêu xanh, là biểu tượng của sức sống mãnh liệt nơi vùng cao Suối GiàngCây chè Shan tuyết cổ thụ được gọi là “Cây chè Tổ” tại Suối Giàng, được cho là có tuổi đời hàng trăm năm
Búp chè Shan tuyết non mơn mởn, phủ lớp lông tơ trắng mịn, được ví như "ngọc trời" của vùng núi Tây Bắc, mang trong mình hương vị thuần khiết, thanh tao
Người phụ nữ Mông trong trang phục truyền thống rực rỡ, khéo léo hái chè Shan tuyết giữa những gốc chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi ở Suối GiàngTrong trang phục truyền thống rực rỡ, người phụ nữ Mông cần mẫn hái những búp chè Shan tuyết non giữa vườn chè cổ thụ Suối GiàngMỗi búp chè là kết tinh của đất trời và bàn tay khéo léo, gắn bó của bao thế hệ người vùng cao Suối GiàngMột ly trà Shan tuyết trong vắt, mang sắc vàng nhẹ, thơm dịu, mỗi ngụm đều là sự kết tinh của đất trời và bàn tay con người
Qua bao thế hệ, nghề trồng và chế biến chè Shan tuyết vẫn được người dân Suối Giàng gìn giữ như một phần hồn cốt văn hóaNgười phụ nữ Mông thoăn thoắt tay hái những búp chè tươi non. Mỗi động tác đều toát lên sự điêu luyện và gắn bó sâu sắc với cây chè cổ
Suối Giàng, nơi chè và văn hóa hòa quyện
Nhiều du khách thích thú khi được hòa mình vào công việc thường nhật của người dân bản địa, tự tay hái chè giữa rừng núi mênh mông
Người Mông và nghệ thuật hái chè
Cổng gỗ mang đậm kiến trúc vùng cao, dẫn lối vào Vườn chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng, nơi lưu giữ những gốc chè hàng trăm năm tuổi và là điểm đến văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông ở Suối Giàng
Theo nhà sử học Dương Trung Quốc, với cơ sở lịch sử, khoa học và văn hóa ẩm thực, trà Shan Tuyết xứng đáng trở thành “thương hiệu trà đại diện quốc gia”. Ông nhấn mạnh việc bảo tồn các cây cổ thụ, mở rộng diện tích trồng, nâng cao chất lượng sản phẩm và gắn phát triển trà với du lịch sinh thái là bước cần thiết để khẳng định vị thế cho trà Shan Tuyết Việt Nam.
Theo ông Lê Huy Cường, Trưởng ban Kỹ thuật, Hội Cây Di sản Việt Nam, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam nhấn mạnh, để phát triển và nâng tầm chè Shan Tuyết, cần xây dựng chiến lược bảo tồn, quy hoạch vùng chè, bố trí hạ tầng du lịch, thành lập bộ phận quản lý di sản.
Xã Tà Xùa (tỉnh Sơn La) nằm ở độ cao hơn 1.500 mét, nơi mây mù như tấm voan trắng quàng lên những sườn núi, tạo nên vẻ đẹp hoang sơ mà quyến rũ đến lạ. Giữa biển mây cuồn cuộn ấy, vùng đất được ví như “cô gái đẹp đang ngủ say” vẫn âm thầm nuôi dưỡng những giá trị riêng: có khí hậu lạnh quanh năm, sương mù dày đặc, tất cả hội tụ để hình thành nên những sản vật đặc hữu. Những sản phẩm ấy đã trở thành sinh kế chủ lực cho người dân, đồng thời mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững gắn với bảo tồn hệ sinh thái. Nhằm làm rõ định hướng phát triển trong thời gian tới, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với ông Đỗ Văn Xiêm, Chủ tịch UBND xã Tà Xùa để hiểu rõ hơn hành trình khai thác và phát huy giá trị nông nghiệp đặc sản của vùng đất giữa mây trời này.
Việt Nam, đất nước được thiên nhiên ưu đãi với những đồi chè xanh mướt, đã và đang khẳng định vị thế là một trong những cường quốc xuất khẩu chè trên thế giới. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu và yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng của thị trường quốc tế, ngành chè Việt Nam đứng trước một thách thức lớn: làm thế nào để nâng cao giá trị sản phẩm, thoát khỏi vị thế xuất khẩu nguyên liệu thô? Câu trả lời nằm ở hai trụ cột chiến lược: Đổi mới công nghệ chế biến và Tiêu chuẩn hóa sản phẩm, đặc biệt là đối với loại chè đặc sắc, quý hiếm như Shan tuyết cổ thụ. Đây chính là con đường để chè Việt Nam không chỉ "có mặt" mà còn "có giá" trên bản đồ thương mại quốc tế.
Ông Hoàng Vĩnh Long, Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam nhấn mạnh, chè Shan tuyết Suối Giàng là tổng hòa giá trị tự nhiên, kinh tế và văn hóa, hội tụ đủ yếu tố để trở thành thương hiệu chè đặc sản quốc gia. Để đạt được điều này, cần chiến lược phát triển thương hiệu bền vững, đặt trọng tâm vào bản sắc văn hóa và bảo tồn sinh thái, tích hợp khoa học - công nghệ và marketing hiện đại.