Con số 71.000 tấn gạo mang nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” mà Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (Vietrisa) vừa công bố mới đây cho thấy Ngành hàng lúa gạo Việt Nam đang từng bước chuyển mình trong việc tái định vị lại chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng phát triển bền vững, và tập trung vào các thị trường tiềm năng với gạo chất lượng cao, đang mở ra cơ hội khẳng định giá trị hạt gạo Việt trên thị trường Quốc tế.
Không chỉ là mô hình
Theo các doanh nghiệp xuất khẩu gạo, để chinh phục được những thị trường khó tính (như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, các quốc gia trong khối EU hay Canada, Mỹ…), thì câu chuyện chất lượng gạo không còn là mục tiêu chính, mà những thị trường này còn đòi hỏi tính khắt khe trong việc truy xuất nguồn gốc và tuân thủ các quy định liên quan đến bảo vệ môi trường, quyền lợi người tiêu dùng...
Chính vì vậy mà việc triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đến năm 2030 (đã được Bộ Nông nghiệp và PTNT trước đây phát động) đang trở thành chiến lược sống còn của các doanh nghiệp xuất khẩu gạo. Bởi Đề án này bao gồm không chỉ chất lương hạt gạo, mục tiêu về môi trường… mà còn gắn chặt với yêu cầu nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và tăng thu nhập cho người trồng lúa.
Bên cạnh đó là buộc các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam phải mạnh dạn đầu tư vào công nghệ chế biến, tổ chức sản xuất quy mô theo tiêu chuẩn bền vững của ngành lúa gạo Việt Nam và tập trung nghiên cứu thị trường, để chủ động nhắm đến phân khúc thị trường cao cấp, nơi các tiêu chuẩn môi trường và phát thải ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc.
Cuộc cách mạng nông nghiệp Xanh
Theo PGS, TS. Bùi Bá Bổng - Chủ tịch Vietrisa, lợi ích thực tế cho thấy, khi các doanh nghiệp tham gia chuỗi sản xuất này đã chủ động áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, giảm lượng giống gieo sạ, tiết kiệm nước, hạn chế phân bón và thuốc bảo vệ thực vật… Những thay đổi này không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí đầu vào và ổn định chất lượng hạt gạo. Đây là yếu tố then chốt để gạo Việt đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Ngoài ra, khi các tiêu chí về phát thải, năng suất và chất lượng được chuẩn hóa, hạt gạo Việt sẽ có thêm lợi thế tham gia các chuỗi cung ứng giá trị cao, thậm chí mở rộng cơ hội hợp tác và nâng cao uy tín thương hiệu cho doanh nghiệp mình không chỉ giữ vững vị thế xuất khẩu, mà còn nâng tầm thương hiệu trên thị trường Quốc tế. Và đặc biệt hơn, chính vai trò tiên phong của doanh nghiệp chính là nền tảng để gạo Việt tỏa sáng toàn cầu, PGS, TS. Bùi Bá Bổng chia sẻ.
Những thông tin thiết thực gần đây cho thấy, bức tranh tổng thể của thị trường xuất khẩu gạo Việt đang từng bước dịch chuyển dần từ chất lượng gạo tầm thấp, sang các dòng gạo cao cấp để thích ứng với bối cảnh mới, phù hợp với đòi hỏi từ nhiều thị trường có tiêu chuẩn nhập khẩu cao như Nhật Bản, Hàn Quốc, các Quốc gia trong khối EU hay Canada, Mỹ…
Ông Lê Thanh Tùng, Tổng thư ký Vietrisa cho biết, Nhật Bản mỗi năm nhập khẩu khoảng 700.000 tấn gạo, chủ yếu từ Mỹ và Thái Lan. Tuy nhiên, việc thiếu hụt nguồn cung trong năm vừa qua đang mở ra cơ hội vàng cho gạo Việt Nam. Ngoài Nhật Bản, các thị trường như Hàn Quốc, các Quốc gia trong khối EU, Canada… cũng đang được kỳ vọng là điểm đến chiến lược trong hành trình nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam.
Ông Tùng chỉ ra cụ thể, điển hình như Canada, nơi có hơn 7 triệu người gốc Á, gạo Việt Nam hiện mới chiếm dưới 2% thị phần. Hoặc tại Singapore, quốc gia nhập khẩu tới 90% thực phẩm, gạo Việt hiện đứng thứ 3 về cung cấp, chỉ sau Ấn Độ và Thái Lan… Trước những thực tế đó cho thấy, tốc độ tăng trưởng ổn định trong những năm qua còn minh chứng rằng gạo Việt Nam hoàn toàn có khả năng chinh phục người tiêu dùng khó tính ở khu vực Đông Nam Á. Điều này khẳng định rằng dư địa để tăng trưởng cho gạo Việt là rất lớn, Tổng thư ký Vietrisa nhấn mạnh.
Sáng ngày 11/11, Hội Nông dân TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức thành công Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 14-NQ/HNDTW của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam về “Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn”, kết hợp với Tọa đàm chuyên đề “Sản xuất, tiêu thụ nông sản sạch trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, thực trạng và giải pháp”.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa đề xuất lộ trình kiểm định khí thải đối với xe mô tô và xe gắn máy, dự kiến triển khai thí điểm tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh từ ngày 01/7/2027.
Việc chống đánh bắt, khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) được xem là hoạt động thường xuyên, liên tục, không được buông lỏng, để TP. Hồ Chí Minh hướng đến nghề biển có trách nhiệm và bền vững.
Sáng ngày 30/10, tại TP. Hồ Chí Minh, diễn ra “Hội nghị gặp gỡ giữa Lãnh đạo Thành phố và Cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài năm 2025”, nhằm thể hiện sự cam kết đồng hành của Chính quyền trong việc lắng nghe, chia sẻ và tháo gỡ khó khăn cho Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài FDI - đối tác chiến lược góp phần phát triển Thành phố.
Trong những năm gần đây, thị trường nước sạch Việt Nam đang ghi nhận tăng trưởng mạnh, do nhu cầu ngày càng cao từ hộ gia đình, công nghiệp và thương mại, với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm là 6,3% và dự kiến tiếp tục tăng từ 5 - 7% đến năm 2030.
