Vừa qua, đoàn công tác Bộ Tư pháp do đồng chí Nguyễn Thanh Hà, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật Hình sự - Hành chính và Xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) làm trưởng đoàn, đã làm việc, kiểm tra tình hình công tác xử lý vi phạm hành chính về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị.
Cuộc kiểm tra diễn ra trong thời điểm Quảng Trị đang tập trung cao điểm cho nhiệm vụ chống khai thác IUU, với yêu cầu không chỉ tăng cường phát hiện, xử lý vi phạm mà còn phải bảo đảm các vụ việc được giải quyết đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thời hạn và làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Báo cáo tại buổi làm việc, đại diện Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cho biết, thời gian qua đơn vị đã triển khai nghiêm túc các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, nhất là những hành vi liên quan đến khai thác IUU.
Cùng với thường xuyên cập nhật, quán triệt các quy định pháp luật cho cán bộ, chiến sĩ, Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với các lực lượng, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân; tập trung vào những hành vi bị nghiêm cấm như khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, không duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS), không thực hiện đầy đủ quy định về nhật ký khai thác, nguồn gốc thủy sản và các quy định khi tàu cá xuất, nhập bến.
Theo báo cáo của đơn vị, trong năm đã xử lý 61 vụ với 69 đối tượng vi phạm, số tiền xử phạt hơn 3 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy vai trò của lực lượng Biên phòng trong kiểm soát hoạt động tàu cá, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm ngay từ khu vực ven biển, cửa biển và tại các địa bàn có tàu cá hoạt động.
Tại buổi làm việc, đoàn công tác Bộ Tư pháp đã trực tiếp kiểm tra các hồ sơ xử lý vi phạm hành chính về chống khai thác IUU, trong đó có hồ sơ đã xử phạt và những hồ sơ chưa đủ căn cứ để xử phạt. Nội dung kiểm tra tập trung vào tính đầy đủ của hồ sơ, căn cứ pháp lý, trình tự, thủ tục, thẩm quyền và thời hạn xử lý.
Qua kiểm tra, các thành viên đoàn công tác chỉ ra những tồn tại, hạn chế trong quá trình lập, hoàn thiện và xử lý hồ sơ; đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và xử lý vi phạm hành chính trong thời gian tới.
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Thanh Hà ghi nhận, đánh giá cao những kết quả Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đạt được. Đồng chí đề nghị đơn vị nghiêm túc khắc phục những tồn tại, hạn chế được đoàn kiểm tra chỉ ra; tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp, bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính về chống khai thác IUU đúng quy định pháp luật, chặt chẽ, hiệu quả và hạn chế phát sinh sai sót trong quá trình thực thi.
Không để hồ sơ vi phạm kéo dài
Cuộc kiểm tra của Bộ Tư pháp diễn ra trong bối cảnh Quảng Trị đang triển khai “Tháng cao điểm phòng, chống khai thác IUU" đến hết ngày 15/9/2026. Tỉnh xác định đây là đợt tập trung nguồn lực nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quản lý nghề cá và thực hiện đầy đủ các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC).
Một trong những yêu cầu được Quảng Trị nhấn mạnh là các vụ việc vi phạm IUU phải được xác minh và xử lý đúng thẩm quyền, đúng thời hạn, phấn đấu hoàn thành trong thời gian không quá 60 ngày kể từ ngày lập hồ sơ. Đối với những vụ việc kéo dài, phải làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm. Những trường hợp có dấu hiệu tội phạm như môi giới đưa tàu cá đi khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, làm giả hồ sơ, gian lận xuất xứ hoặc can thiệp thiết bị VMS phải được đẩy nhanh điều tra, xử lý theo quy định.
Yêu cầu này cho thấy công tác chống IUU của Quảng Trị đang chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động sang quản lý bằng dữ liệu, kiểm soát bằng quy trình và xử lý bằng trách nhiệm pháp lý cụ thể. Mục tiêu không chỉ là phát hiện được vi phạm mà còn phải bảo đảm mỗi vụ việc được giải quyết đến cùng, đúng người, đúng hành vi và đúng quy định.
Để tăng tính liên thông trong quản lý, ngày 20/7/2026, UBND tỉnh Quảng Trị ban hành Quyết định số 2911/QĐ-UBND về Quy chế phối hợp trong theo dõi, kiểm soát hoạt động tàu cá ra vào cảng, xuất nhập bến và trao đổi thông tin xử lý tàu cá vi phạm khai thác IUU trên địa bàn tỉnh.
Quy chế này tạo cơ sở để các lực lượng thực thi pháp luật thủy sản phối hợp chặt chẽ hơn trong quá trình theo dõi đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, chia sẻ thông tin và xử lý các trường hợp vi phạm. Qua đó, hạn chế tình trạng thông tin bị phân tán hoặc việc xử lý một vụ việc bị đứt quãng giữa các khâu.
Cùng với xử lý vi phạm hành chính, Quảng Trị đang tăng cường kiểm soát đội tàu, thiết bị VMS, hoạt động xuất nhập bến, sản lượng thủy sản qua cảng và truy xuất nguồn gốc. Việc kiểm soát được đặt trong một chuỗi liên tục, từ trước khi tàu rời bến, trong quá trình hoạt động trên biển đến khi cập cảng và bốc dỡ sản phẩm.
Trong “Tháng cao điểm”, tỉnh yêu cầu thực hiện nghiêm việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ xuất khẩu, tuyệt đối không để xảy ra gian lận hoặc hợp thức hóa hồ sơ nguồn gốc thủy sản. Đây cũng là một trong những yêu cầu then chốt nhằm bảo đảm tính minh bạch của chuỗi khai thác, đáp ứng các khuyến nghị của EC.
Đáng chú ý, mục tiêu của Quảng Trị không chỉ dừng ở việc tăng số vụ xử phạt mà hướng đến ngăn chặn từ sớm, từ xa, không để phát sinh tàu cá của tỉnh vi phạm vùng biển nước ngoài. Khi vụ việc xảy ra, trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng và các tổ chức, cá nhân liên quan phải được xác minh, xử lý rõ ràng.
Thực tế này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với lực lượng trực tiếp thực thi pháp luật, trong đó có Bộ đội Biên phòng. Mỗi quyết định xử phạt không chỉ cần đúng về hành vi và mức phạt mà còn phải bảo đảm chặt chẽ về trình tự, hồ sơ và căn cứ pháp lý. Đây cũng chính là ý nghĩa quan trọng của việc Bộ Tư pháp kiểm tra công tác xử lý vi phạm hành chính tại Bộ đội Biên phòng tỉnh.
Chống khai thác IUU vì thế đang được Quảng Trị triển khai theo hướng đồng bộ hơn: kiểm soát đội tàu để ngăn vi phạm, giám sát trên biển để phát hiện sớm, kiểm soát tại cảng để truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm để tạo tính răn đe.
Trong chặng nước rút thực hiện các nhiệm vụ khắc phục cảnh báo “Thẻ vàng” của EC, hiệu quả cuối cùng không chỉ được đo bằng số vụ xử phạt hay số tiền thu nộp ngân sách, mà quan trọng hơn là khả năng hình thành một hệ thống thực thi pháp luật minh bạch, thống nhất và có trách nhiệm. Việc Bộ Tư pháp trực tiếp kiểm tra hồ sơ xử lý vi phạm tại Quảng Trị cũng góp phần bảo đảm yêu cầu đó, để mỗi vụ việc được xử lý đúng pháp luật và công tác chống khai thác IUU đi vào thực chất, bền vững hơn.
Vừa qua, Đoàn kiểm tra Bộ Tư pháp làm việc với UBND tỉnh Thanh Hóa về thực thi pháp luật chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU). Nhiều kết quả tích cực được ghi nhận, song tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận khó khăn, đề xuất hoàn thiện cơ chế, quyết tâm cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC.
Thành công của Đại hội XIV của Đảng không chỉ mở ra tầm nhìn chiến lược cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, mà còn tiếp thêm niềm tin, khơi dậy khát vọng cống hiến trong mọi tầng lớp nhân dân. Hòa chung không khí đó, tối 23/1, chương trình giao lưu – truyền thông “Sinh viên với tình yêu biển, đảo”, do Tạp chí Biển Việt Nam phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) tổ chức, đã trở thành điểm nhấn sinh động, thể hiện tinh thần hành động của tuổi trẻ trong việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc bằng tri thức, khoa học và công nghệ số.
Đặc khu Cồn Cỏ, hòn đảo nhỏ ngoài khơi tỉnh Quảng Trị với vẻ đẹp nguyên sơ và tài nguyên phong phú, định hướng phát triển theo hướng kinh tế xanh, kết hợp dịch vụ hậu cần nghề cá, bảo tồn sinh thái biển và khai thác tiềm năng du lịch. Nơi đây đang trở thành điểm sáng trong chiến lược phát triển bền vững miền Trung.
Phụ nữ ở vùng đất nắng gió Quảng Trị được ví như những bông hoa xương rồng trên cát – lặng lẽ, bền bỉ trước khắc nghiệt của thiên nhiên, nhưng vẫn toát lên vẻ dịu dàng và sức sống mạnh mẽ. Giữa miền biển nhiều phong ba ấy, họ không chỉ giữ vai trò hậu phương, mà còn trực tiếp góp phần nâng đỡ sinh kế, gìn giữ nhịp sống biển. Tại Diễn đàn “Khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên biển và hải đảo Việt Nam”, chị Hoàng Thị Sửu, Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Tàu biển Bảo Ninh (Quảng Trị), để lại ấn tượng đặc biệt bởi phong thái điềm đạm nhưng quyết liệt. Trong những chia sẻ của mình, chị nói nhiều về hậu cần nghề cá và cả “nghề đặc biệt” mà không nhiều phụ nữ đủ bản lĩnh để theo đuổi.
"Nếu không bảo tồn hiệu quả, không thể có nền kinh tế biển bền vững" - đó là khẳng định của bà Bùi Thị Thu Hiền, Quản lý Chương trình Biển và Vùng bờ - Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) tại tham luận “Đầu tư vào nguồn vốn thiên nhiên – khu bảo tồn biển, OECMs – Hướng tới nền kinh tế tích cực với thiên nhiên”, trình bày trong Diễn đàn “Khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên biển và hải đảo Việt Nam”, do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị tổ chức ngày 17/12/2025.
