Mùa mưa bão đã bắt đầu nhưng nhiều khu vực ven biển Quảng Ngãi vẫn đối mặt với sạt lở, xâm thực, đe dọa nhà cửa, đường giao thông và sinh kế của người dân.
LTS: Sạt lở bờ biển đang diễn biến phức tạp tại nhiều khu vực của Quảng Ngãi, đe dọa nhà cửa, hạ tầng và sinh kế của người dân. Những tuyến kè được đầu tư đã góp phần giữ đất, bảo vệ khu dân cư, nhưng nhiều đoạn bờ vẫn đang bị sóng biển, triều cường xâm thực. Bài toán bảo vệ bờ biển vì thế không chỉ nằm ở việc xây thêm kè, mà còn cần những giải pháp phù hợp với diễn biến tự nhiên và khả năng đầu tư của địa phương.
Biển tiếp tục lấn sâu
Những ngày giữa tháng 9, dọc bờ biển thôn Đức Lợi, xã Long Phụng, tỉnh Quảng Ngãi, những vách cát dựng đứng cao 3-5m xuất hiện liên tiếp sau đợt triều cường kèm sóng lớn do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới. Có đoạn bờ biển dài gần 200m bị xâm thực, lấn sâu vào đất liền 20-40m.
Khối lượng cát lớn bị sóng cuốn trôi khiến bờ biển dọc tuyến đường Trùng Dương - Trạm Biên phòng Đức Lợi bị biến dạng mạnh. Độ dốc lớn của bờ sạt lở cũng khiến việc đưa thuyền thúng xuống biển của ngư dân gặp nhiều khó khăn.
Bà Trương Thị Lùm, ở thôn Đức Lợi, cho biết những ngày biển động, việc ra khơi đã khó, nay bờ biển tiếp tục bị khoét sâu càng khiến ngư dân lo lắng.
“Mấy bữa nay mưa gió, sóng biển lớn quá nên không đi lưới được. Bờ biển bị sạt lở sâu như thế này thì việc đưa thuyền thúng xuống biển càng thêm vất vả”, bà Lùm chia sẻ.
Điều người dân lo nhất là sạt lở xảy ra sớm hơn mọi năm. Ông Nguyễn Hồng Lợi cho biết trước đây, thường phải đến tháng 10 hoặc tháng 11 âm lịch, khi gió bão lớn xuất hiện, biển mới bắt đầu đánh mạnh vào bờ. Năm nay, mới đầu tháng 8 âm lịch, biển đã ăn sâu vào đất liền.
“Hằng năm phải đến tháng 10 hoặc tháng 11 âm lịch khi có gió bão lớn thì sóng mới đánh sạt lở. Vậy mà năm nay biển đã ăn sâu vô tới cỡ này. Từ giờ đến đỉnh điểm mùa mưa bão, chúng tôi không biết sạt lở sẽ còn lấn tới đâu nữa”, ông Lợi nói.
Theo UBND xã Long Phụng, Đức Lợi vốn là khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Bão số 13 năm 2025 từng gây sạt lở nghiêm trọng, làm hư hại tuyến đường Trùng Dương. Sau đó, địa phương đã có báo cáo đề nghị các sở, ngành và UBND tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ khắc phục.
Tuy nhiên, do chưa được bố trí nguồn lực đầu tư, những vị trí sạt lở cũ tiếp tục bị khoét sâu trong đợt triều cường ngày 12-13/9/2026. Phạm vi sạt lở mở rộng, vách bờ hiện chỉ còn cách rừng phòng hộ và tuyến đường bê tông ven biển vài chục mét.
Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hơn 400 hộ dân ở khu vực biển Đức Lợi và Khu dịch vụ Trùng Dương. Nếu sạt lở tiếp tục tiến sâu, tuyến đường ven biển cũng đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng.
Tại xã Tịnh Khê, người dân cũng từng trải qua những ngày đầy bất an khi bão, sóng biển và triều cường gây thiệt hại lớn. Trong đợt bão số 13 vào cuối năm 2025, gần 100 nhà dân trên địa bàn thôn Tịnh Kỳ bị gió, sóng biển đánh sập, tốc mái. Tuyến bờ kè ven biển do người dân tự làm tại khu vực cũng bị sạt lở, hư hại hoàn toàn. Nhiều hồ nuôi tôm, cua cũng bị sóng đánh hư hỏng.
Sau thiên tai, chính quyền địa phương đã huy động lực lượng công an, biên phòng, dân quân, đoàn viên thanh niên cùng người dân khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, những người sống sát biển vẫn canh cánh nỗi lo khi mùa mưa bão tiếp tục đến.
Ông Phạm Quốc Vương, Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê, cho biết địa phương có đường bờ biển dài hơn 10km với khoảng 1.000 hộ dân sinh sống ven biển. Về lâu dài, địa phương mong muốn được đầu tư các tuyến kè tại những khu vực có nguy cơ cao, đặc biệt là nơi dân cư bị sóng biển, triều cường đe dọa.
Ngày 26/8/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành lệnh xây dựng khẩn cấp công trình khắc phục hậu quả thiên tai, sạt lở bờ biển đoạn qua thôn Tịnh Kỳ - đoạn bờ biển từng bị sạt lở nghiêm trọng cuối năm 2025. Công trình dự kiến xây dựng tuyến kè dài khoảng 1.050m, tổng kinh phí khoảng 80 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương dành cho khắc phục hậu quả, phòng chống thiên tai.
Ngày 14/9, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan đã trực tiếp kiểm tra hiện trường, đánh giá phạm vi ảnh hưởng và góp ý phương án thiết kế. Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn được yêu cầu tiếp thu ý kiến, tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để sớm triển khai thi công.
Với người dân khu vực này, việc đầu tư tuyến kè mang ý nghĩa đặc biệt sau những thiệt hại do bão, sóng biển và triều cường gây ra. Một công trình kiên cố không chỉ giúp bảo vệ bờ mà còn tạo thêm sự an tâm cho các hộ dân đang sinh sống phía trong.
Tại Đức Lợi, mong muốn có kè cũng đang trở nên cấp thiết hơn khi những vị trí từng sạt lở tiếp tục bị biển khoét sâu. Ông Đinh Anh Văn, Trưởng thôn Đức Lợi, cho biết tình trạng sạt lở hiện ảnh hưởng nặng nề đến đời sống, sản xuất và việc đi lại của người dân. Điều mong mỏi nhất của cấp ủy, ban thôn và nhân dân là các cấp, các ngành sớm xem xét bố trí kinh phí xây dựng tuyến kè kiên cố.
Ngày 14/9/2026, UBND xã Long Phụng đã có Báo cáo khẩn số 833/BC-UBND gửi UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan, kiến nghị khẩn trương kiểm tra hiện trường, đánh giá mức độ sạt lở và tham mưu bố trí kinh phí đầu tư công trình kè chống sạt lở, xâm thực biển Đức Lợi.
Trước mắt, địa phương đã cắm biển cảnh báo, hạn chế người và phương tiện đi vào khu vực nguy hiểm; đồng thời tuyên truyền để người dân theo dõi diễn biến thời tiết, chủ động di dời tài sản khi sóng lớn.
Với người dân tại những đoạn bờ biển chưa được bảo vệ bằng công trình kiên cố, mỗi mùa mưa bão không chỉ là câu chuyện chống chọi với thiên tai mà còn là nỗi lo giữ nhà, giữ đường và giữ sinh kế. Trong khi chờ nguồn lực đầu tư, họ vẫn phải sống cùng những vách bờ ngày một lùi sâu sau mỗi đợt sóng lớn.
(Còn nữa)
Bài 2: Những tuyến kè giữ đất, giữ làng
Xây dựng vùng nguyên liệu có kiểm soát, gắn khoa học kỹ thuật với doanh nghiệp đang được đặt ra như một hướng đi mới cho cây ớt phía Đông tỉnh Quảng Ngãi.
Quần thể lò nung vừa phát lộ ở xã Tịnh Khê (tỉnh Quảng Ngãi) không chỉ bổ sung tư liệu về lịch sử Thành Châu Sa mà còn mở thêm dư địa xây dựng sản phẩm du lịch gắn với di sản, làng quê và không gian văn hóa địa phương.
Quảng Ngãi đang định hướng kết nối tài nguyên rừng, cao nguyên, văn hóa bản địa với biển, đảo để hình thành không gian du lịch xanh, trong đó bảo tồn thiên nhiên, phát huy giá trị văn hóa và tạo sinh kế cho cộng đồng được đặt song hành với phát triển du lịch.
