Giữa những cánh rừng tự nhiên trải dài trên địa bàn các xã Tân Lạc, Toàn Thắng, Mường Hoa, Mường Bi, Vân Sơn (tỉnh Phú Thọ) công việc bảo vệ rừng không hiện lên bằng những con số ồn ào, mà được đo bằng sự bình yên của rừng, bằng việc không để xảy ra “điểm nóng” xâm hại tài nguyên. Đằng sau sự bình yên ấy là nỗ lực bền bỉ của lực lượng kiểm lâm địa bàn – những người ngày ngày “ăn rừng, ở rừng”, giữ rừng từ gốc.
LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.
Chủ động bám địa bàn, cơ sở
Ông Quách Quang Trung, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Tân Lạc (Hạt), tỉnh Phú Thọ cho biết: Hạt hiện đang trực tiếp quản lý trên 18.327 ha rừng tự nhiên – một diện tích lớn, trải rộng trên địa hình đồi núi phức tạp, nơi đời sống dân cư còn gắn chặt với rừng, sinh kế và tập quán canh tác truyền thống đan xen sát mép rừng. Trong bối cảnh đó, việc bảo vệ rừng không thể chỉ dừng ở các biện pháp hành chính hay xử lý vi phạm đơn lẻ, mà đòi hỏi lực lượng kiểm lâm phải thực sự bám địa bàn, bám dân và bám rừng từ thực tiễn cơ sở.
Giữ rừng vì thế được xác định là một quá trình quản lý tổng hợp. Lực lượng kiểm lâm không chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm, mà còn chủ động tham mưu cho chính quyền cơ sở, phối hợp chặt chẽ với UBND các xã trong tổ chức thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lâm nghiệp. Thông qua việc nắm chắc địa bàn, cập nhật thường xuyên diễn biến rừng, kiểm lâm địa bàn đã kịp thời tham mưu các biện pháp phòng ngừa, không để các hành vi xâm hại rừng phát sinh thành “điểm nóng” kéo dài.
Trong năm 2025, lực lượng kiểm lâm địa bàn đã tổ chức 126 lượt tuần tra rừng, tập trung vào các khu vực rừng tự nhiên có nguy cơ bị xâm hại cao và các vùng trọng điểm dễ xảy ra cháy rừng. Qua tuần tra, nhiều hành vi lấn chiếm đất lâm nghiệp, khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản trái phép đã được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, xử lý ngay từ đầu, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật lâm nghiệp ngay tại cơ sở.
Đáng chú ý, trong suốt năm 2025, trên toàn bộ địa bàn Hạt Kiểm lâm Tân Lạc quản lý không để xảy ra cháy rừng. Kết quả này phản ánh rõ hiệu quả của việc tổ chức trực phòng cháy, chữa cháy rừng một cách nghiêm túc, duy trì nền nếp phân công cán bộ trực rừng theo lịch cụ thể, đồng thời thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng, vận hành trang thiết bị PCCCR để luôn sẵn sàng ứng phó khi có tình huống phát sinh. Quan trọng hơn, đây còn là kết quả của việc gắn trách nhiệm bảo vệ rừng với từng địa bàn, từng cán bộ và từng cộng đồng dân cư – nơi rừng được giữ gìn không chỉ bằng mệnh lệnh hành chính, mà bằng sự chủ động và ý thức phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Hướng tới quản lý rừng bền vững
Không dừng lại ở các biện pháp hành chính hay xử lý vi phạm mang tính tình thế, Hạt Kiểm lâm Tân Lạc xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật lâm nghiệp là giải pháp căn cơ và lâu dài trong quản lý, bảo vệ rừng. Bởi chỉ khi người dân hiểu luật, tin luật và thấy được lợi ích trực tiếp từ rừng, thì rừng mới thực sự được giữ gìn bền vững từ cơ sở. Trong năm 2025, đơn vị đã tổ chức 120 buổi tuyên truyền, thu hút khoảng 14.000 lượt người dân tham gia, với các hình thức linh hoạt, sát thực tiễn như họp xóm, tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở, gắn nội dung pháp luật với đời sống hằng ngày của cộng đồng ven rừng.
Thông qua việc phổ biến Luật Lâm nghiệp, các quy định về phòng cháy, chữa cháy rừng, kết hợp hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và khai thác rừng đúng quy trình, lực lượng kiểm lâm địa bàn từng bước giúp người dân nhận thức rõ rằng giữ rừng không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là sinh kế lâu dài, là nguồn bảo đảm ổn định cuộc sống trong tương lai. Từ chỗ “giữ rừng vì sợ vi phạm”, nhiều hộ dân đã chuyển sang “giữ rừng vì lợi ích bền vững”, coi rừng là tài sản chung cần được bảo vệ và đầu tư lâu dài.
Năm 2025 cũng ghi nhận những kết quả tích cực trong công tác phát triển rừng gắn với sinh kế người dân. Toàn địa bàn đã trồng rừng tập trung 947,22 ha, trồng 100.000 cây phân tán; các diện tích rừng trồng thuộc dự án được triển khai đúng tiến độ, kịp thời vụ, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật. Hoạt động khai thác rừng trồng diễn ra có kiểm soát, với 937,69 ha được khai thác, sản lượng đạt khoảng 82.516 m³, mang lại nguồn thu nhập ước đạt 80 tỷ đồng từ rừng, góp phần cải thiện đời sống, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Song song với phát triển diện tích rừng, công tác quản lý giống cây trồng lâm nghiệp được tăng cường, kiểm soát chặt chẽ từ khâu sản xuất, nguồn gốc xuất xứ đến chất lượng cây giống đưa vào trồng rừng. Đây được xem là nền tảng quan trọng nhằm bảo đảm hiệu quả sinh trưởng, năng suất và chất lượng rừng trồng, hướng tới mục tiêu phát triển rừng bền vững, lâu dài, tránh tình trạng chạy theo diện tích mà xem nhẹ chất lượng.
Còn ông Đỗ Văn Định – Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Tân Lạc nhấn mạnh: “Muốn giữ được rừng bền vững thì kiểm lâm phải bám địa bàn, bám dân. Khi chính quyền cơ sở, lực lượng kiểm lâm và người dân cùng chung trách nhiệm, cùng nhìn thấy lợi ích lâu dài từ rừng, thì việc bảo vệ rừng mới đi vào thực chất, không chạy theo xử lý sự vụ”. Theo ông Định, thách thức lớn hiện nay không chỉ nằm ở nguy cơ xâm hại rừng, mà còn ở việc chuyển đổi từ trồng rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn, trong điều kiện đời sống người dân còn nhiều khó khăn, chu kỳ kinh doanh kéo dài, đòi hỏi nguồn lực và sự kiên trì.
Chính vì vậy, trong thời gian tới, công tác tuyên truyền, hỗ trợ kỹ thuật và hoàn thiện cơ chế, chính sách sẽ tiếp tục được xác định là trọng tâm, nhằm tạo niềm tin và động lực để người dân yên tâm gắn bó lâu dài với rừng. Bước sang năm 2026, Hạt Kiểm lâm Tân Lạc đặt mục tiêu giữ vững diện tích rừng tự nhiên hiện có, tăng cường kiểm tra, kiểm soát lâm sản, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong theo dõi diễn biến rừng, đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ kiểm lâm viên, đáp ứng yêu cầu quản lý rừng trong giai đoạn mới.
Giữ rừng, vì thế, không phải là câu chuyện của riêng lực lượng kiểm lâm, mà là hành trình dài hơi của cả hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư. Từ những việc làm âm thầm, bền bỉ nơi cơ sở, lực lượng kiểm lâm Tân Lạc đang từng ngày góp phần gìn giữ màu xanh rừng núi – nền tảng sinh thái quan trọng cho phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường và bảo đảm đời sống bền vững cho địa phương hôm nay và mai sau.
Ông Quách Quang Trung, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Tân Lạc cho biết: Năm 2026, Hạt tiếp tục tham mưu cho UBND xã Tân Lạc, Toàn Thắng, Mường Hoa, Mường Bi, Vân Sơn (tỉnh Phú Thọ) và Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ thực hiện chức năng quản lý bảo vệ rừng, phát triển rừng và quản lý lâm sản trên địa bàn. Tham mưu cho các UBND xã Tân Lạc, Toàn Thắng, Mường Hoa, Mường Bi, Vân Sơn (tỉnh Phú Thọ) ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường công tác bảo vệ rừng, phát triển rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng; Tổ chức các đợt kiểm tra các khu vực cửa lối dẫn vào rừng, các cơ sở chế biến kinh doanh lâm sản, nuôi nhốt động vật hoang dã nhằm ngăn chặn tình trạng phá rừng, buôn bán, vận chuyển lâm sản trái pháp luật. Đảm bảo giữ vững diện tích rừng tự nhiên hiện có và nâng cao độ che phủ của rừng; Chỉ đạo Kiểm lâm địa bàn tăng cường đi cơ sở nắm bắt tình hình tài nguyên rừng, theo dõi diễn biến rừng và tham mưu cho Chính quyền các xã trong lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng. Tuyên truyền giáo dục pháp luật cho cộng đồng dân cư các xóm, kiểm tra việc thực hiện quy ước bảo vệ rừng của các xóm xử lý nghiêm các hành vi xâm hại tài nguyên rừng; Tăng cường công tác Phòng cháy, chữa cháy rừng tổ chức trực PCCCR nghiêm túc, bảo quản trang thiết bị PCCCR thường xuyên bảo dưỡng vận hành phương tiện đảm bảo sẵn sàng khi có cháy rừng xảy ra; Đồng tời đẩy mạnh tuyên truyền hiệu quả của việc trồng rừng gỗ lớn, đánh giá hiệu quả của mô hình đã thực hiện để có cơ sở phát triển và nhân rộng.
Bài 14: Kiểm lâm liên xã Sơn Động giữ rừng gắn với phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Kiểm lâm Thái Nguyên: Quyết liệt, hiệu quả trong giữ “lá phổi xanh” sau sáp nhập
- Bài 10: Kiểm lâm khu vực VI, tỉnh Tuyên Quang - Khi người dân trở thành “tai mắt” của rừng
- Bài 9: Gìn giữ đa dạng sinh học để phát triển lâm nghiệp bền vững ở Bắc Ninh
- Bài 8: Kiểm lâm khu vực XII - Sơn La quyết tâm bảo vệ hơn 19.000 ha rừng
- Bài 7: Bất cập trong giữ rừng đặc dụng Tây Yên Tử
- Bài 6: Bảo vệ rừng và xử lý nghiêm tình trạng phá rừng trồng cà phê ở Sơn La
- Bài 5: Giữ rừng Tam Đảo - Tam Dương: Gian nan nhưng quyết tâm không lùi bước
- Bài 4: Bảo tồn thiên nhiên để phát triển bền vững ở Bát Xát
- Bài 3: Nhiều thách thức trong giữ rừng ở Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống
Ban Thường vụ LĐLĐ TP.Quảng Ngãi vừa phối hợp với UBND xã Tịnh Khê và Nhóm tử tế với môi trường tỉnh Quảng Ngãi tổ chức ra quân thực hiện công trình chào mừng đại hội công đoàn các cấp.
Sau khi Đồng Nai trở lại trạng thái “bình thường mới”, tình trạng rác thải sinh hoạt bị vứt, xả bừa bãi nơi công cộng (lề đường, vỉa hè, bãi đất trống khu dân cư…) khá phổ biến từ thành thị đến nông thôn gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng mỹ quan.
Việc xả thải chưa qua xử lý ra môi trường tự nhiên, khai thác khoáng sản trái phép sẽ gây nguy cơ suy giảm tự nhiên, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Do đó, hoạt động bảo vệ môi trường có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì, bảo đảm nguồn dự trữ khoáng sản, không gây suy thoái, ô nhiễm môi trường về lâu dài.
Quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở Long An đã góp phần làm gia tăng nhiều áp lực đối với môi trường, trong đó có vấn đề thu gom, xử lý rác thải rắn sinh hoạt trên địa bàn, đặc biệt là chất thải nhựa.
Với mục tiêu tích cực tuyên truyền và đẩy mạnh thực hiện các biện pháp giảm thiểu rác thải nhựa trên biển, nhiều địa phương xuất hiện những sáng kiến hay về thu gom rác.
